Επί περισσότερο από μία δεκαετία, ο Πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, έχτισε την πολιτική του κυριαρχία υποσχόμενος οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική ευημερία και ίσες ευκαιρίες. Εκατομμύρια οικογένειες χαμηλού εισοδήματος ευεργετήθηκαν από κρατικές επιδοτήσεις και προγράμματα στήριξης, ενισχύοντας την εκλογική βάση του κόμματός του (BJP).
Ωστόσο, μια από τις πιο πιστές εκλογικές ομάδες του Μόντι εμφανίζει πλέον σοβαρούς τριγμούς. Οι νέοι της Ινδίας, οι οποίοι θεωρούσαν την εκπαίδευση και τις ανταγωνιστικές εξετάσεις ως το βασικό όχημα για την κοινωνική τους ανέλιξη, αμφισβητούν ανοιχτά αν το σύστημα εξακολουθεί να επιβραβεύει την αξιοκρατία.
Το φυτίλι των διαμαρτυριών: Διαρροές θεμάτων και ακυρώσεις
Η αφορμή για τις μαζικές διαδηλώσεις δόθηκε με την απόφαση της κυβέρνησης να ακυρώσει τα αποτελέσματα των εθνικών εισαγωγικών εξετάσεων ιατρικής, ύστερα από την αποκάλυψη εκτεταμένης διαρροής των θεμάτων. Η εξέλιξη αυτή επηρέασε σχεδόν δύο εκατομμύρια υποψηφίους, ακυρώνοντας χρόνια προετοιμασίας και οικονομικών θυσιών από χιλιάδες οικογένειες.
Το κύμα οργής εξαπλώθηκε ταχύτατα. Από το 2014, περισσότερες από δύο δεκάδες μεγάλες εξετάσεις για πρόσληψη στο δημόσιο και για επαγγελματικά πτυχία έχουν ακυρωθεί λόγω παρόμοιων παρατυπιών. Για τη νεολαία της χώρας, το τελευταίο σκάνδαλο αποτέλεσε το σημείο καμπής.
Το Δημόσιο ως «σανίδα σωτηρίας» και το πρόβλημα της ανεργίας
Στην Ινδία, οι κρατικές θέσεις εργασίας παραμένουν το απόλυτο ζητούμενο, καθώς προσφέρουν μονιμότητα, συντάξεις και σταθερή καριέρα σε μια αγορά όπου ο ιδιωτικός τομέας αδυνατεί να απορροφήσει το εργατικό δυναμικό. Ο ανταγωνισμός είναι σαρωτικός, με εκατομμύρια υποψηφίους να διεκδικούν λίγες χιλιάδες θέσεις.
Παρά τη ραγδαία ανάπτυξη της ινδικής οικονομίας, η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας υστερεί. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι Ινδοί κάτω των 30 ετών αντιμετωπίζουν τριπλάσιο ποσοστό ανεργίας σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο. Πολλοί απόφοιτοι πανεπιστημίων είτε παραμένουν άνεργοι είτε αναγκάζονται να εργαστούν στον ανεπίσημο τομέα με χαμηλές αμοιβές.
Το «Cockroach Janta Party» και η πολιτική πίεση
Χαρακτηριστικό της ευρύτερης δυσαρέσκειας είναι η εμφάνιση του σατιρικού κινήματος «Cockroach Janta Party», το οποίο υιοθέτησε έναν μειωτικό χαρακτηρισμό που χρησιμοποιούνταν για τους άνεργους νέους και τον μετέτρεψε σε σύμβολο πολιτικής αντίστασης. Στις διαδηλώσεις στο Νέο Δελχί και σε άλλες πόλεις συμμετείχαν νέοι από διαφορετικές θρησκευτικές, κοινωνικές και οικονομικές καταβολές, ενώ το κίνημα υποστηρίχθηκε από καλλιτέχνες και επαγγελματίες.
Προκειμένου να ανακόψει την πολιτική φθορά, η κυβέρνηση προχώρησε σε μια σειρά από υποχωρήσεις. Αρχικά, ο Υπουργός Παιδείας, Νταρμέντρα Πραντάν, υπέβαλε την παραίτησή του κάτω από το βάρος των επικρίσεων. Παράλληλα, θεσπίστηκαν αυστηρότερες ποινές για τις διαρροές θεμάτων και συγκροτήθηκε ειδική επιτροπή για την αναμόρφωση του εξεταστικού συστήματος. Τέλος, αποφασίστηκε η αποζημίωση των οικογενειών των φοιτητών που αυτοκτόνησαν λόγω των σκανδάλων, ενώ αποσύρθηκαν οι νομικές διώξεις εναντίον διαδηλωτών.
Μια πρωτοφανής δοκιμασία για την κυβέρνηση Μόντι
Η κρίση των εξετάσεων αναδεικνύεται σε μία από τις σοβαρότερες δοκιμασίες για τη θητεία του Ναρέντρα Μόντι. Η αμφισβήτηση της αξιοκρατίας και η αδυναμία απορρόφησης των νέων στην αγορά εργασίας πλήττουν στον πυρήνα του το αφήγημα μιας «σύγχρονης και ισχυρής Ινδίας».
Σε μια χώρα όπου σχεδόν 900 εκατομμύρια άνθρωποι είναι κάτω των 35 ετών, η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και η αντιμετώπιση της νεανικής ανεργίας αποτελούν στοιχεία εξίσου κρίσιμα με την ίδια την οικονομική ανάπτυξη