Μία από τις σοβαρότερες δοκιμασίες των τελευταίων ετών διέρχεται το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, καθώς το συνδυαστικό χτύπημα της παρατεταμένης ξηρασίας και του ακραίου καύσωνα έχει φέρει στα όριά της τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα στη στάθμη του Δούναβη εμποδίζουν την αποτελεσματική ψύξη των πυρηνικών εργοστασίων, με αποτέλεσμα σχεδόν το 40% της πυρηνικής ισχύος στην περιοχή να έχει τεθεί εκτός μάχης ή να υπολειτουργεί, την ίδια ώρα που η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια λόγω των υψηλών θερμοκρασιών χτυπά κόκκινο.
Η πλέον δραματική εικόνα καταγράφεται στην Ουγγαρία, όπου ο κομβικός πυρηνικός σταθμός του Πακς παράγει μόλις 240 MW από τα 2 GW της συνολικής ισχύος του, με τον πρωθυπουργό Πέτερ Μαγιάρ να προειδοποιεί ακόμη και για ολοκληρωτικό «λουκέτο» εάν συνεχιστεί η πτώση των υδάτων. Παράλληλα, η Ρουμανία έθεσε τη χώρα σε 30ήμερο ενεργειακό συναγερμό καθώς ο σταθμός της Τσερναβόντα έχασε τη μισή του παραγωγή, εξαναγκάζοντας την κυβέρνηση να ζητήσει εθελοντική μείωση κατανάλωσης από τις μεγάλες βιομηχανίες.
Την κατάσταση επιβαρύνει περαιτέρω η καθίζηση της υδροηλεκτρικής παραγωγής στη Σερβία, όπου οι μεγάλοι σταθμοί του Δούναβη υπολειτουργούν στο 20% με 30% των δυνατοτήτων τους, σε αντίθεση με τους πυρηνικούς σταθμούς σε Βουλγαρία και Σλοβενία που διατηρούν προς το παρόν την ομαλή λειτουργία τους.
Αυτή η δραματική έλλειψη παραγωγικής βάσης πυροδότησε αμέσως ένα εκρηκτικό ράλι στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρισμού ολόκληρης της περιοχής. Η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση στην Ευρώπη με άλμα άνω του 57%, διαμορφώνοντας τη μέση τιμή στα 153,96 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ ανάλογο κύμα ανατιμήσεων σάρωσε τη Βουλγαρία, τη Σλοβενία, την Κροατία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία.
Η αυξητική τάση συνεχίζεται και σήμερα Τρίτη 4 Αυγούστου με τη μέση τιμή στα 155,03 ευρώ/MWh, ενώ τις ώρες αιχμής σημειώνεται εκτόξευση έως και τα 339,89 ευρώ/MWh.
Οι μετεωρολογικές προβλέψεις δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού, καθώς ο υδράργυρος θα παραμείνει πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου τις επόμενες ημέρες και η υποχώρηση των υδάτων του Δούναβη αναμένεται να συνεχιστεί.
Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν τα αρνητικά σενάρια για πλήρη αναστολή λειτουργίας στο Πακς ή νέους περιορισμούς στην Τσερναβόντα, η νοτιοανατολική Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με οξεία στενότητα ισχύος, γεγονός που θα επιφέρει περαιτέρω άνοδο των τιμών, αυξημένη εξάρτηση από εισαγωγές και πιθανή ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων διαχείρισης της ζήτησης.