Ανησυχητικές διαστάσεις φέρεται να λαμβάνει στη Ρωσία το φαινόμενο των λεγόμενων «μαύρων χηρών», δηλαδή γυναικών που κατηγορούνται ότι συνάπτουν εικονικούς γάμους με στρατιώτες λίγο πριν αυτοί σταλούν στο μέτωπο, με σκοπό να εισπράξουν τις κρατικές αποζημιώσεις σε περίπτωση θανάτου τους.
Όταν ένας Ρώσος στρατιώτης σκοτώνεται στη μάχη, οι πλησιέστεροι συγγενείς του δικαιούνται εφάπαξ αποζημίωση από το κράτος, η οποία ξεκινά από τα 5 εκατομμύρια ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 64.000 δολάρια.
Το μέτρο έχει σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίζει στους στρατιώτες ότι, σε περίπτωση θανάτου τους, οι οικογένειές τους θα λάβουν οικονομική στήριξη. Ωστόσο, στις ρωσικές Αρχές και στην κοινωνία εντείνονται οι ανησυχίες ότι το σύστημα εκμεταλλεύονται επιτήδειες, οι οποίες προσεγγίζουν ευάλωτους άνδρες και τους πείθουν να συνάψουν γάμο λίγο πριν αναχωρήσουν για το μέτωπο.
Σε περίπτωση θανάτου του στρατιώτη, η σύζυγος μπορεί να αναγνωριστεί ως η πλησιέστερη συγγενής και να διεκδικήσει την αποζημίωση, παρακάμπτοντας άλλα μέλη της οικογένειάς του.
Έμαθε ταυτόχρονα για τον θάνατο και τον γάμο του πατέρα της
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μιας 37χρονης γυναίκας, της Μαρίας, η οποία ενημερώθηκε από τον ρωσικό στρατό ότι ο 59χρονος πατέρας της είχε σκοτωθεί στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Όπως υποστήριξε, υπέστη διπλό σοκ, καθώς δεν γνώριζε ούτε ότι ο πατέρας της είχε καταταγεί ούτε ότι είχε παντρευτεί μόλις δύο ημέρες πριν σταλεί στο μέτωπο.
«Είμαι ακόμη σε κατάσταση σοκ και δεν μπορώ να αποδεχθώ αυτό που συνέβη», δήλωσε στο CNN από το διαμέρισμά της στην Αγία Πετρούπολη.
Η σύζυγος του πατέρα της, την οποία η Μαρία υποστηρίζει ότι δεν είχε συναντήσει ποτέ ούτε είχε ακούσει προηγουμένως να αναφέρεται, ήταν 22 χρόνια νεότερή του. Μετά τον γάμο τους είχε καταστεί η νόμιμη πλησιέστερη συγγενής του, αποκτώντας δικαίωμα στην προβλεπόμενη αποζημίωση.
«Όταν μου παρέδωσαν το πιστοποιητικό θανάτου, με ρώτησαν αν ήταν παντρεμένος. Απάντησα όχι, αλλά μου είπαν ότι είχε παντρευτεί. Δεν κατάφερα ποτέ να επικοινωνήσω με αυτή τη γυναίκα. Δεν ήξερα τι να της πω, επειδή υποπτεύθηκα ότι επρόκειτο για απάτη», ανέφερε η 37χρονη.
Πληθαίνουν οι καταγγελίες
Τους τελευταίους μήνες έχουν δει το φως της δημοσιότητας αρκετές υποθέσεις νεοσύλλεκτων οι οποίοι φέρονται να παρασύρθηκαν σε γάμο μέσω ερωτικών παγίδων, λίγο πριν σκοτωθούν στο μέτωπο. Έχουν αναφερθεί ακόμη και περιπτώσεις γάμων με βαριά τραυματισμένους στρατιώτες λίγο πριν από τον θάνατό τους.
Σε μία από τις πλέον γνωστές υποθέσεις, νοσοκόμα στρατιωτικού νοσοκομείου απολύθηκε, αφού κατηγορήθηκε ότι παντρεύτηκε πέντε στρατιώτες που βρίσκονταν υπό τη φροντίδα της, προτού εκείνοι υποκύψουν στα τραύματά τους, με σκοπό να διεκδικήσει τις αποζημιώσεις τους.
Μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, το Κρεμλίνο ενθάρρυνε τους νεοσύλλεκτους να παντρεύονται, στο πλαίσιο τόσο της ενίσχυσης της οικογενειακής υποστήριξης όσο και της πολιτικής προώθησης των λεγόμενων παραδοσιακών αξιών.
Οι Αρχές διευκόλυναν τις διαδικασίες για τους γάμους στρατιωτών, επιτρέποντας την παράκαμψη των συνήθων προθεσμιών. Παράλληλα, η κρατική τηλεόραση μετέδιδε ομαδικές τελετές γάμων που διοργανώνονταν από τοπικούς αξιωματούχους.
Ο γάμος των δέκα ημερών και η δικαστική διαμάχη
Ρωσικά δικαστήρια έχουν ήδη παρέμβει σε ορισμένες περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και στη διαμάχη ανάμεσα στη μητέρα ενός στρατιώτη από το Ριαζάν και τη γυναίκα που εκείνος γνώρισε και παντρεύτηκε κατά τη διάρκεια ολιγοήμερης άδειας από το μέτωπο.
Ο στρατιώτης Γκεόργκι Κοστίρκο γνώρισε την Αντζελίνα Βαριούκινα μέσω διαδικτύου και την παντρεύτηκε δέκα ημέρες αργότερα, προτού επιστρέψει στη μονάδα του.
Σύμφωνα με τη μητέρα του, η νέα σύζυγος άρχισε σύντομα να δημοσιεύει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφίες και βίντεο με άλλους άνδρες. Ο Κοστίρκο υπέβαλε αίτηση διαζυγίου, αλλά σκοτώθηκε πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία, με αποτέλεσμα η Βαριούκινα να παραμένει η νόμιμη δικαιούχος της αποζημίωσης.
Η ίδια απέρριψε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι επιχειρήθηκε να αμαυρωθεί η φήμη της και ότι είχε συμφιλιωθεί με τον σύζυγό της. Όπως ανέφερε, οι φωτογραφίες με άλλους άνδρες είχαν δημοσιευθεί προκειμένου να τον κάνουν να ζηλέψει.
Τελικά, τα δικαστήρια ακύρωσαν την ιδιότητά της ως πλησιέστερης συγγενούς, με την υπόθεση να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Ρωσία.
Καταγγελίες για οργανωμένες απάτες
Έχουν καταγραφεί ακόμη καταγγελίες για συμμετοχή μελών των ρωσικών δυνάμεων ασφαλείας σε οργανωμένες απάτες αυτού του είδους. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, γυναίκες παντρεύονταν νεοσύλλεκτους, οι οποίοι στη συνέχεια στέλνονταν σε ιδιαίτερα επικίνδυνες αποστολές, με αντάλλαγμα μέρος της αποζημίωσης σε περίπτωση θανάτου τους.
Ρωσικά μέσα ενημέρωσης είχαν αναφέρει έρευνα στην Περιφέρεια Πριμόρσκι, στην Άπω Ανατολή, για υπόθεση στην οποία φέρονταν να εμπλέκονται ένας ανθυπασπιστής, ένας λοχίας και ένας λογιστής του στρατού.
Οι τρεις κατηγορήθηκαν ότι εντόπιζαν ευάλωτους άνδρες, μεταξύ των οποίων ορφανούς και άτομα χωρίς στενούς συγγενείς, και οργάνωναν τους γάμους τους. Στη συνέχεια, οι νεοσύλλεκτοι φέρονταν να τοποθετούνται σε θέσεις υψηλού κινδύνου στην πρώτη γραμμή.
Μέχρι στιγμής, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί νεότερα στοιχεία για την εξέλιξη της συγκεκριμένης έρευνας.
Κυνική «συμβουλή» για αγορά ακινήτου
Το ζήτημα είχε προκαλέσει αντιδράσεις και μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο στην πόλη Τομσκ της Σιβηρίας, στο οποίο μεσίτρια ακινήτων παρουσίαζε τον γάμο με στρατιώτη ως μέσο για την εξασφάλιση χρημάτων για την αγορά κατοικίας.
«Είμαι μια 30χρονη γυναίκα, αλλά, αν θέλω να αγοράσω ένα διαμέρισμα, πού υποτίθεται ότι θα βρω τα χρήματα;», ρώτησε η παρουσιάστρια Ντάρια Τσερντάντσεβα.
«Είναι απλό. Βρες έναν άνδρα που υπηρετεί στην Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση και, όταν σκοτωθεί, θα πάρεις 8 εκατομμύρια ρούβλια», απάντησε η μεσίτρια Μαρίνα Ορλόβα, γελώντας.
Οι δύο γυναίκες διώχθηκαν ποινικά, καταδικάστηκαν σε πολυήμερη κοινωνική εργασία και υποχρεώθηκαν να ζητήσουν συγγνώμη από τους στρατιώτες και τις οικογένειές τους.