Η εκλογική επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτυπώνει μόνο τη δυναμική της ακροδεξιάς, αλλά προκαλεί και έντονους τριγμούς στο CDU και στην κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς.
Μετά τις εκλογές της Κυριακής, το 57% των πολιτών του κρατιδίου θεωρεί ότι η AfD, ως πρώτο κόμμα, θα πρέπει να αναλάβει και τη διακυβέρνηση, σύμφωνα με δημοσκόπηση του δημόσιου δικτύου MDR. Αντίθετη άποψη έχει το 37%. Παράλληλα, το 53% εκτιμά ότι η πολιτική κατάσταση στη Σαξονία-Άνχαλτ θα επιδεινωθεί, ενώ μόλις το 30% προσδοκά βελτίωση.
Η επιτυχία της AfD αυξάνει την πίεση στον Μερτς, καθώς το CDU υπέστη μία από τις πιο βαριές εκλογικές ήττες των τελευταίων δεκαετιών. Ο ίδιος ο καγκελάριος δήλωσε «βαθιά συγκλονισμένος», αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του αποτελέσματος, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την καγκελαρία.
Οι συζητήσεις για ενδεχόμενη αντικατάσταση καγκελαρίου (Kanzlertausch) έχουν, πάντως, επανέλθει στο προσκήνιο, καθώς η δημοτικότητά του παραμένει χαμηλή. Ενδεικτικά, μόλις το 9% των ψηφοφόρων στη Σαξονία-Άνχαλτ δήλωσε ικανοποιημένο από την απόδοσή του, σύμφωνα με exit poll της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης.
Την ίδια ώρα, η AfD επιχειρεί να αξιοποιήσει στο έπακρο τη νίκη της. Το κόμμα χρειάζεται μόλις τρεις ακόμη έδρες για να μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση στο κρατίδιο και ήδη επιχειρεί να προσεγγίσει βουλευτές του CDU.
Η συμπρόεδρος της AfD, Άλις Βάιντελ, έστειλε παράλληλα μήνυμα με ευρύτερο ομοσπονδιακό χαρακτήρα, υποστηρίζοντας ότι το συντηρητικό στρατόπεδο δεν θα μπορέσει να κερδίσει ξανά τις ομοσπονδιακές εκλογές και ότι η AfD θα επιδιώξει να διευρύνει ακόμη περισσότερο τη διαφορά της από το CDU.
Η επόμενη δοκιμασία για το γερμανικό πολιτικό σκηνικό έρχεται στις 20 Σεπτεμβρίου, όταν οι πολίτες σε δύο ακόμη ανατολικά κρατίδια θα προσέλθουν στις κάλπες. Ήδη, στελέχη του CDU εκφράζουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους, ενώ η AfD κλιμακώνει την επίθεσή της στον Μερτς για τη μεταναστευτική, ενεργειακή και οικονομική πολιτική.
Ιδιαίτερα στο στόχαστρο βρίσκεται η ενεργειακή πολιτική, με την AfD να ζητά την επιστροφή στη φθηνή ρωσική ενέργεια.
Κομβικό ζήτημα παραμένει και το λεγόμενο «τείχος προστασίας», η πολιτική δηλαδή των κεντρώων κομμάτων να αποκλείουν οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD. Η εκλογική άνοδος της ακροδεξιάς, ωστόσο, καθιστά ολοένα δυσκολότερη τη διατήρηση αυτής της στρατηγικής σε τοπικό επίπεδο.
Ο ίδιος ο Μερτς αναγνώρισε ότι δεν κατάφερε να πείσει σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων, αναλαμβάνοντας προσωπικά την ευθύνη για το αποτέλεσμα και υποσχόμενος αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί με την κοινωνία.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν το CDU θα του προσφέρει τον χρόνο που ζητά για να ανατρέψει την πολιτική εικόνα ή αν η εκλογική επέλαση της AfD θα πυροδοτήσει εσωκομματικές εξελίξεις που θα φτάσουν μέχρι την ίδια την καγκελαρία.