Mια φιλόδοξη νομοθετική πρόταση με την ονομασία «EU KIDS Act» ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στοχεύοντας στον ριζικό επανασχεδιασμό του ψηφιακού περιβάλλοντος για τους ανηλίκους.
Το νέο πλαίσιο υιοθετεί μια σταδιακή προσέγγιση για την πρόσβαση στο διαδίκτυο, μεταφέροντας την ευθύνη της ασφάλειας και της επαλήθευσης ηλικίας απευθείας στις τεχνολογικές πλατφόρμες.
Σταδιακή πρόσβαση και έλεγχος από τους γονείς
Η πρόταση θέτει αυστηρά ηλικιακά όρια για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης:
Κάτω των 13 ετών: Απαγορεύεται πλήρως η πρόσβαση στα παραδοσιακά social media. Τα παιδιά αυτής της ηλικίας θα μπορούν να χρησιμοποιούν μόνο ειδικές, φιλικές προς αυτά πλατφόρμες βίντεο, μέσω λογαριασμών που διαχειρίζονται οι γονείς τους, με ανώτατο όριο χρήσης μία ώρα την ημέρα.
Ηλικίες 13 έως 15 ετών: Επιτρέπεται η χρήση μόνο μέσω «μίνι λογαριασμών» που συνδέονται με το προφίλ του γονέα. Οι λογαριασμοί αυτοί θα έχουν αυστηρές δικλίδες ασφαλείας, όπως περιορισμένο αριθμό επαφών και ημερήσιο πλαφόν μίας ώρας.
Από 15 ετών και άνω: Οι ανήλικοι αποκτούν το δικαίωμα να δημιουργούν αυτόνομους προσωπικούς λογαριασμούς.
Τέλος στα εθιστικά χαρακτηριστικά και τους «ψηφιακούς φίλους»
Ο νόμος επιβάλλει την αρχή της «ασφάλειας από τον σχεδιασμό» σε social media, παιχνίδια, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και chatbots που απευθύνονται σε άτομα έως 18 ετών.
Απαγορεύονται ρητά οι λειτουργίες που προκαλούν εθισμό, όπως το ατελείωτο σκρολάρισμα (infinite scrolling), τα συστήματα επιβράβευσης για συνεχή χρήση και οι ειδοποιήσεις push κατά τις ώρες του ύπνου. Παράλληλα, τα συστήματα AI companions και τα chatbots θα είναι εξ ορισμού απενεργοποιημένα και δεν θα επιτρέπεται να προσομοιώνουν ανθρώπινες σχέσεις που δημιουργούν συναισθηματική εξάρτηση.
Για την προστασία της ιδιωτικότητας, τα προφίλ των ανηλίκων θα είναι ιδιωτικά από προεπιλογή, ενώ η πρόσβαση στην κάμερα, το μικρόφωνο και την τοποθεσία θα παραμένει κλειστή.
Επαλήθευση ηλικίας και αυστηροί έλεγχοι στις εταιρείες
Για την εφαρμογή των μέτρων, οι πλατφόρμες και τα stores εφαρμογών υποχρεούνται να χρησιμοποιούν εργαλεία ταυτοποίησης ηλικίας —όπως η σχετική ευρωπαϊκή εφαρμογή που δεν αποθηκεύει βιομετρικά δεδομένα— τόσο κατά την εγγραφή νέων χρηστών όσο και για την αξιολόγηση των ήδη υπαρχόντων λογαριασμών.
Τέλος, η Κομισιόν αντιστρέφει το βάρος της απόδειξης: πλέον οι τεχνολογικοί κολοσσοί θα πρέπει να αποδεικνύουν οι ίδιοι ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς. Πριν από την κυκλοφορία κάθε νέας λειτουργίας, θα υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε ανεξάρτητο ελεγκτή, ο οποίος θα έχει την εξουσία να ζητά διορθωτικές αλλαγές.