Περίπου 300 κάτοικοι του Μπατάμ της Ινδονησίας εισέβαλαν σε συγκρότημα εγκαταστάσεων με data centers, κρατώντας άδεια μπουκάλια και μπιτόνια και φωνάζοντας «Νερό! Νερό!». Οργισμένοι επειδή οι βρύσες τους έχουν στερέψει, είδαν τα data centers του νέου Nongsa Digital Park να έχουν αρκετό νερό για να ψύχουν τα μηχανήματά τους.
«Εδώ και τρεις μήνες δεν έχει τρέξει ούτε μία σταγόνα από τις βρύσες μας. Η υδροδότηση ήταν αξιόπιστη μέχρι που ήρθαν τα data centers», είπε στο BBC η διαδηλώτρια Ντέουι Σουσάντι. Οι κάτοικοι του χωριού της, Μπακάου Σερίπ, βασίζονται πλέον σε υδροφόρες που διανέμουν νερό «βρώμικο, θολό και δύσοσμο».
Διαψεύσεις και υποσχέσεις
Η εταιρεία ύδρευσης του Μπατάμ λέει ότι εργάζεται για τη βελτίωση της υδροδότησης, χωρίς να σχολιάζει αν οι διακοπές συνδέονται με τα data centers. Η BP Batam, η υπηρεσία που εποπτεύει το εμπόριο και τη βιομηχανία, αποδίδει το πρόβλημα σε παρατεταμένη ανομβρία και απορρίπτει τις καταγγελίες ότι νερό των νοικοκυριών διοχετεύεται στα data centers.
Οι διαδηλώσεις δεν είναι πρωτοφανείς στο νησί, όπου τα αποθέματα νερού μειώνονται καθώς επιχειρεί να γίνει ψηφιακός κόμβος. Μετά τα επεισόδια του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου, οι αρχές ζήτησαν από τις εταιρείες που σχεδιάζουν νέα data centers να φτιάχνουν δικές τους μονάδες αφαλάτωσης αντί να στηρίζονται στα υπάρχοντα αποθέματα. Οι κάτοικοι, ωστόσο, φοβούνται ότι εξακολουθούν να ανταγωνίζονται τους διακομιστές για το νερό. Η εταιρεία ύδρευσης έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο σποράς νεφών, αν η έλλειψη συνεχιστεί.
Το μυστήριο των αριθμών
Ο Άγκους Χασάν, καθηγητής στο Νορβηγικό Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας, εξηγεί ότι τα αξιόπιστα στοιχεία για την κατανάλωση νερού των data centers στην Ινδονησία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα, αφού οι εταιρείες τα θεωρούν εμπιστευτικά. Προειδοποιεί ότι τα data centers πρέπει να χτίζονται με διαφάνεια και υπευθυνότητα και με πρόσβαση στα δεδομένα, αλλιώς θα υπάρξουν αντιδράσεις.
Οι αντιδράσεις ήδη εξαπλώνονται, από τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο ως την Ασία, την ώρα που οι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν δισεκατομμύρια σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης. Οι κάτοικοι ανησυχούν για την αλλαγή του χαρακτήρα των γειτονιών, τον ακατάπαυστο θόρυβο, τους προβολείς που καίνε όλη νύχτα και την πίεση στους υδάτινους και ενεργειακούς πόρους. Έρευνες στις ΗΠΑ δείχνουν ότι ένα τυπικό data center καταναλώνει περίπου 300.000 γαλόνια νερού ημερησίως, όσο περίπου 1.000 αμερικανικά νοικοκυριά. Μια μεγαλύτερη μονάδα ισχύος 50 MW μπορεί να χρειάζεται νερό ίσο με την κατανάλωση 2.200 νοικοκυριών και ρεύμα ίσο με εκείνη 22.000 κατοικιών, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Μαλαισίας.
Το κόστος της καθημερινότητας
«Τα χρήματα που θα έπρεπε να ξοδεύουμε για ρύζι τα δίνουμε πλέον για βαρέλια νερού», λέει η Ντέουι. Ο σύζυγός της μένει ξύπνιος όλη τη νύχτα περιμένοντας να βρει νερό και πηγαίνει κατευθείαν στη δουλειά το πρωί.
Ένα νησί σε ψηφιακή έκρηξη
Οι αρχές έχουν ήδη εγκρίνει δέκα data centers, έξι από τα οποία στο Nongsa Digital Park. Δύο λειτουργούν, ένα τρίτο χτίζεται και τουλάχιστον έξι ακόμη αιτήσεις εξετάζονται, σύμφωνα με την BP Batam. Έως τα μέσα του 2026 οι επενδύσεις στο νησί ξεπερνούσαν τα 6,7 δισ. δολάρια, εν μέρει λόγω της ζήτησης από τη γειτονική Σιγκαπούρη. Το Μπατάμ προσελκύει επενδυτές από ΗΠΑ, Κίνα, Αυστραλία και Σιγκαπούρη χάρη στο χαμηλό λειτουργικό κόστος, την εγγύτητα στη Σιγκαπούρη και τις υποθαλάσσιες καλωδιακές διαδρομές.
Στο Νονγκσά βρίσκεται ήδη data center 13.000 τ.μ. της Gaw Capital, εταιρείας ιδιωτικών κεφαλαίων με έδρα το Χονγκ Κονγκ, σε συνεργασία με την ινδονησιακή Sinar Primera. Τον Απρίλιο η DayOne της Σιγκαπούρης συμφώνησε με κρατική εταιρεία κοινής ωφέλειας της Ινδονησίας να χτίσει ένα από τα μεγαλύτερα data centers της χώρας, ισχύος περίπου 450 MW. Τον Ιούνιο η DayOne, η Nvidia και η αυστραλιανή Firmus Technologies ανακοίνωσαν ένα «AI factory» 360 MW. Έως το 2030 η ζήτηση ρεύματος από τα data centers του Μπατάμ αναμένεται να ξεπεράσει τα 1.100 MW.
«Ελάτε να δείτε»
«Μην κάθεστε απλώς στα γραφεία σας και συνεχίζετε να εγκρίνετε αυτά τα έργα. Ελάτε εδώ κάτω και δείτε με τα μάτια σας τι αντιμετωπίζουμε», λέει η Μαρλίντα, κάτοικος του Σεϊ Μπεντούκ, που αντιμετωπίζει επίσης ελλείψεις νερού. Άλλος κάτοικος ζήτησε από την κυβέρνηση να δώσει προσοχή «στους απλούς ανθρώπους».