Σοβαρές καταγγελίες για αστυνομική βία κατά τη διάρκεια των μαθητικών κινητοποιήσεων στη Γαλλία διατυπώνουν δικηγόροι και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάνοντας λόγο για εφήβους που υπέστησαν βαριά τραύματα από όπλα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση των διαδηλώσεων.
Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για τον πρωτοφανή αριθμό ανηλίκων που έχουν συλληφθεί, ενώ υπάρχουν μαρτυρίες για ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και ρατσιστικές ύβρεις κατά τη διάρκεια της αστυνομικής κράτησης.
Η Γαλλία διανύει την τέταρτη εβδομάδα του μεγαλύτερου νεανικού κινήματος διαμαρτυρίας των τελευταίων δεκαετιών. Εκατοντάδες λύκεια σε ολόκληρη τη χώρα έχουν αποκλειστεί από μαθητές, οι οποίοι ζητούν την κάλυψη των κενών σε εκπαιδευτικούς και την επισκευή σχολικών κτιρίων που βρίσκονται σε κακή κατάσταση.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ, η αστυνομία έχει ξεκινήσει εσωτερικές έρευνες για 36 καταγγελίες αστυνομικής βίας σε βάρος διαδηλωτών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τέσσερις περιπτώσεις παιδιών που φέρεται να υπέστησαν ακρωτηριασμούς από εκρηκτικά όπλα, καθώς και έξι περιστατικά σοβαρών τραυματισμών. Οι καταγγελίες αφορούν επίσης σωματική βία, προσβολές και πιθανή σεξουαλική επίθεση.
Βαριά τραύματα από αστυνομικά όπλα
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η περίπτωση του 15χρονου Εβάν, μαθητή επαγγελματικού λυκείου με ειδίκευση στην ξυλουργική, ο οποίος έχασε το αριστερό του χέρι έπειτα από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης της αστυνομίας, έξω από μαθητική διαμαρτυρία στην πόλη Λανς, στη βόρεια Γαλλία, στις 5 Οκτωβρίου.
Ο δικηγόρος του, Μπερτράν Βατέζ, περιέγραψε τα τραύματά του ως αντίστοιχα με εκείνα που προκαλούνται σε πολεμικές συγκρούσεις. Όπως ανέφερε, ο 15χρονος είχε πάει στο σχολείο για να παρακολουθήσει το μάθημά του και διαπίστωσε ότι βρισκόταν σε εξέλιξη κινητοποίηση. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι ο μαθητής δεν συμμετείχε σε επεισόδια, ενώ αμφισβητεί την εκδοχή του εισαγγελέα ότι η χειροβομβίδα είχε προηγουμένως περισυλλεγεί από το έδαφος.
Από την έκρηξη ο Εβάν έχασε το αριστερό του χέρι, αρκετά δάχτυλα του δεξιού χεριού και υπέστη επιπλέον τραυματισμούς. Παραμένει νοσηλευόμενος σε ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση, ενώ η οικογένειά του έχει καταθέσει μήνυση.
Σοβαρά τραύματα υπέστη και ο 14χρονος Εντέν, ο οποίος βρισκόταν κοντά σε μαθητική κινητοποίηση στο Σεντ-Ουέν-λ'Ομόν, βορειοδυτικά του Παρισιού. Σύμφωνα με τη δικηγόρο του, Έλσα Μαρσέλ, φέρεται να χτυπήθηκε από βλήμα εκτοξευτήρα χειροβομβίδων, με αποτέλεσμα να υποστεί δύο κατάγματα στη γνάθο, να χάσει τα κάτω δόντια του και να σπάσουν όλα τα επάνω δόντια του.
Η δικηγόρος υποστηρίζει ότι η βολή πραγματοποιήθηκε από απόσταση μόλις ενάμισι μέτρου, χαρακτηρίζοντας το συγκεκριμένο όπλο αντίστοιχο με εκείνα που χρησιμοποιούνται σε πολεμικές επιχειρήσεις. Η οικογένεια του 14χρονου έχει καταθέσει μήνυση για απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Σύμφωνα με τους γονείς του, ο Εντέν είχε μεταβεί στο σχολείο, αλλά το βρήκε αποκλεισμένο και επιχείρησε να επιστρέψει στο σπίτι του. Βιντεοληπτικό υλικό φαίνεται να τον καταγράφει απέναντι από τρεις αστυνομικούς των μονάδων αντιμετώπισης ταραχών. Ένας από αυτούς κινήθηκε προς το μέρος του κρατώντας γκλοπ, ενώ ο έφηβος φέρεται να κλώτσησε προς την κατεύθυνση των αστυνομικών πριν από την εκτόξευση της χειροβομβίδας. Ένας αστυνομικός έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα και βρίσκεται υπό επίσημη έρευνα.
Ακόμη μία υπόθεση αφορά τον 16χρονο Μαέλ, μαθητή επαγγελματικού λυκείου στην πόλη Τουρ, στη δυτική Γαλλία, ο οποίος έχασε την όρασή του από το ένα μάτι, έπειτα από τραυματισμό που φέρεται να προκλήθηκε από βλήμα τύπου πλαστικής σφαίρας. Αστυνομικός κατηγορήθηκε αυτή την εβδομάδα για επικίνδυνη σωματική βλάβη, αρνούμενος τις κατηγορίες. Ο δικηγόρος της οικογένειας υποστηρίζει ότι ο ανήλικος δεν είχε εμπλακεί σε βίαιη αντιπαράθεση και απλώς βρισκόταν στη μαθητική κινητοποίηση.
Χιλιάδες ανήλικοι έχουν βρεθεί υπό αστυνομική κράτηση
Η χρήση εκρηκτικών όπλων από τις γαλλικές αστυνομικές δυνάμεις βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της κριτικής, ιδιαίτερα μετά τις καταγγελίες για σοβαρούς τραυματισμούς κατά τις διαδηλώσεις των «Κίτρινων Γιλέκων» την περίοδο 2018-2019. Τότε είχαν καταγραφεί περιστατικά στα οποία διαδηλωτές έχασαν την όρασή τους ή υπέστησαν ακρωτηριασμούς στα άκρα.
Οι τρέχουσες κινητοποιήσεις έχουν εντείνει τις ανησυχίες για τη μεταχείριση των ανηλίκων από τις αστυνομικές αρχές. Δικηγόροι αναφέρουν ότι πολλοί έφηβοι έχουν καταγγείλει ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και λεκτικές επιθέσεις κατά τη σύλληψη ή την παραμονή τους σε αστυνομικά τμήματα.
Σύμφωνα με στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Δικαιοσύνης, από την έναρξη των σχολικών κινητοποιήσεων στα μέσα Σεπτεμβρίου, συνολικά 6.773 ανήλικοι κάτω των 18 ετών έχουν προσαχθεί και τεθεί υπό αστυνομική κράτηση μετά τη σύλληψή τους. Για περισσότερους από 1.000 δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες, ενώ 2.190 αντιμετωπίζουν δικαστικές διαδικασίες. Σε σχεδόν 2.000 περιπτώσεις επιβλήθηκαν εναλλακτικά μέτρα, όπως η παρακολούθηση προγράμματος πολιτικής αγωγής, χωρίς να ακολουθήσει ποινική δίκη και καταδίκη.
Οι κατηγορίες που αποδίδονται στους ανηλίκους περιλαμβάνουν συμμετοχή σε συγκεντρώσεις με βίαιη πρόθεση, άσκηση βίας κατά αστυνομικών και πρόκληση φθορών σε περιουσία.
Αντιδράσεις από δικηγόρους και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Η Ναταλί Τεσιό, δικηγόρος και πρόεδρος της Γαλλικής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκφράζει αμφιβολίες για τη βάση πολλών συλλήψεων, επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος των υποθέσεων δεν οδηγείται ενώπιον δικαστή.
Όπως υποστηρίζει, σε αρκετές περιπτώσεις οι δικογραφίες δεν περιλαμβάνουν επαρκή στοιχεία, ενώ θεωρεί ότι η μαζική προσαγωγή ανηλίκων ενδέχεται να αποσκοπεί στην αποθάρρυνση της συμμετοχής τους στις διαδηλώσεις. Παράλληλα, ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί μαρτυρίες για ρατσιστικές εκφράσεις, εξευτελιστική μεταχείριση και σωματική βία.
Ανησυχία για ενδεχόμενη κατάχρηση των αστυνομικών εξουσιών εξέφρασε και ο Ρομέν Μπουλέ, συμπρόεδρος της Ένωσης Ποινικολόγων της Γαλλίας, επισημαίνοντας ότι οι πρακτικές αυτές ενδέχεται να χρησιμοποιούνται για να αποτρέψουν άτομα κάτω των 18 ετών από το να διαδηλώνουν.
Από την πλευρά του, ο Μοχάμεντ Ζαϊτέ, επικεφαλής του παραρτήματος Παρισιού του συνδικάτου δικηγόρων Syndicat des Avocats de France, ο οποίος έχει αναλάβει την εκπροσώπηση αρκετών εφήβων που συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα και τα προάστιά της, δήλωσε ότι έχει δει νεαρό να κουτσαίνει μέσα σε αστυνομικό τμήμα. Παράλληλα, ανέφερε ότι ορισμένοι ανήλικοι καταγγέλλουν πως υπέστησαν εξευτελισμούς και δέχθηκαν ρατσιστικές ή σεξιστικές ύβρεις.
Οι καταγγελίες για τη χρήση αστυνομικών όπλων, τους σοβαρούς τραυματισμούς μαθητών και τις μαζικές συλλήψεις αναδεικνύουν τη σύγκρουση γύρω από τη διαχείριση των κινητοποιήσεων στη Γαλλία, με τις οργανώσεις δικαιωμάτων να ζητούν διερεύνηση των περιστατικών και λογοδοσία για τυχόν παραβιάσεις.