Σχέδιο για την προμήθεια 90 εκτοξευτών προηγμένων κατευθυνόμενων πυραύλων προς το Ιράν φέρεται να είχε καταρτίσει η Ρωσία, σύμφωνα με απόρρητα έγγραφα της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας που διέρρευσαν και αποκαλύπτουν νέες πτυχές της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης.
Τα έγγραφα, τα οποία περιήλθαν στην κατοχή της ουκρανικής εταιρείας πληροφοριών Dallas Analytics και στη συνέχεια διαβιβάστηκαν στη βρετανική εφημερίδα Guardian, κάνουν λόγο για συμφωνία που αφορούσε εκτοξευτές πυραύλων LMUR.
Πρόκειται για κατευθυνόμενα όπλα που εκτοξεύονται από επιθετικά ελικόπτερα και έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς από τις ρωσικές δυνάμεις στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της απέναντι στο Ιράν, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
Το συμβόλαιο «K-10» και οι 90 εκτοξευτές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διέρρευσαν, χρονοδιάγραμμα παραγωγής της ρωσικής εταιρείας Vympel, το οποίο συντάχθηκε τον Μάιο του 2024, περιλαμβάνει παραγγελία 90 εκτοξευτών στο πλαίσιο εξαγωγικής σύμβασης με την κωδική ονομασία «K-10».
Οι προβλεπόμενες παραδόσεις επρόκειτο να ξεκινήσουν στα τέλη του 2024 και να ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2025. Άλλα εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας αναφέρουν ρητά ότι η συγκεκριμένη κωδική ονομασία αντιστοιχεί στο Ιράν.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν ότι ο εξοπλισμός παραδόθηκε τελικά στην Τεχεράνη.
Σε διαφορετικό χρονοδιάγραμμα παραγωγής καταγράφεται, επίσης, η προγραμματισμένη παράδοση έξι εκπαιδευτικών αεροσκαφών Yak-130 στο Ιράν το 2023, η οποία συνάδει με τις πληροφορίες που είχαν δημοσιοποιηθεί για την άφιξη των συγκεκριμένων αεροσκαφών στη χώρα.
Η αποκάλυψη της σχεδιαζόμενης προμήθειας καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία θεωρείται από αρκετούς αναλυτές ότι αποκομίζει στρατηγικά και οικονομικά οφέλη από την παράταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας, εξαιτίας των προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και των επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο, έχει ενισχύσει τα πετρελαϊκά έσοδα της Μόσχας.
Τα πρόσθετα αυτά έσοδα προσφέρουν στο Κρεμλίνο μεγαλύτερα περιθώρια χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία, περιορίζοντας παράλληλα τις πιέσεις στον ρωσικό προϋπολογισμό.
Την ίδια ώρα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει στρέψει την προσοχή και στρατιωτικούς πόρους των δυτικών χωρών μακριά από την Ουκρανία, δυσχεραίνοντας την προμήθεια του Κιέβου με κρίσιμους αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης για τα συστήματα αεράμυνας Patriot.
Τα έγγραφα και οι ισχυρισμοί Τραμπ για τη ρωσική βοήθεια
Τα ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με τις δημόσιες τοποθετήσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επιχειρήσει να υποβαθμίσει τη στρατιωτική υποστήριξη της Μόσχας προς την Τεχεράνη.
Τον περασμένο μήνα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει ότι η Ρωσία κάνει «πολύ λίγα, αν όχι απολύτως τίποτα» για να βοηθήσει το Ιράν, επισημαίνοντας ότι δεν επιθυμεί να διαταράξει τις σχέσεις με τη Μόσχα και τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ωστόσο, σύμφωνα με ευρήματα ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών, η Ρωσία φέρεται να έχει παράσχει στην Τεχεράνη κρίσιμα δεδομένα και δορυφορικές εικόνες, τα οποία θα μπορούσαν να διευκολύνουν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές υπηρεσίες έχουν προειδοποιήσει ότι η Μόσχα εξέταζε το ενδεχόμενο να προμηθεύσει το Ιράν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη που φέρουν εκρηκτικά, για χρήση εναντίον αμερικανικών και ισραηλινών στόχων.
Από τα ιρανικά Shahed στη ρωσική στρατιωτική τεχνολογία
Η στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας και Ιράν έχει ενισχυθεί σημαντικά από το 2022, όταν ξεκίνησε η πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τότε, η Τεχεράνη εξελίχθηκε σε σημαντικό προμηθευτή επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών Shahed προς τη Μόσχα, η οποία στη συνέχεια ανέπτυξε και εγχώρια παραγωγή των συγκεκριμένων drones.
Η Ρωσία έχει αρνηθεί ότι προμηθεύει το Ιράν με στρατιωτικό εξοπλισμό για χρήση στην τρέχουσα σύγκρουση.
Οι δύο χώρες υπέγραψαν το 2025 συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπει συνεργασία για την αντιμετώπιση κοινών απειλών. Ωστόσο, δεν περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής αντίστοιχη με εκείνη που προβλέπεται στη συμφωνία ασφαλείας της Ρωσίας με τη Βόρεια Κορέα.
Τρεις συναντήσεις υψηλού επιπέδου μέσα στον Οκτώβριο
Παρά τις δημόσιες διαψεύσεις της Μόσχας, οι επαφές με την Τεχεράνη παραμένουν στενές. Μόνο τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκαν τρεις συναντήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ Ρώσων και Ιρανών αξιωματούχων, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδουν οι δύο πλευρές στη διμερή συνεργασία.
Η ρωσική κυβέρνηση αποφεύγει να δημοσιοποιεί λεπτομέρειες για τη στρατιωτική συνδρομή προς το Ιράν, καθώς επιδιώκει να μην προκαλέσει επιπλοκές στις σχέσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα της Ρωσίας να προμηθεύει την Τεχεράνη με οπλικά συστήματα φαίνεται να περιορίζεται από τις αυξημένες ανάγκες του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος απορροφά μεγάλο μέρος της εγχώριας αμυντικής παραγωγής.
Τα έγγραφα που διέρρευσαν αποτυπώνουν, άλλωστε, και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η ρωσική πολεμική βιομηχανία. Σε επιστολή της τον Μάιο του 2024, η Vympel προειδοποιούσε ότι οι καθυστερήσεις στην προμήθεια βασικών εξαρτημάτων απειλούσαν να ανατρέψουν το χρονοδιάγραμμα συναρμολόγησης των εκτοξευτών. Η εταιρεία επισήμαινε, επίσης, ότι οι ελλείψεις ενδέχεται να προκαλέσουν καθυστερήσεις και στην εκτέλεση των κρατικών αμυντικών συμβάσεων της Ρωσίας.