Τουλάχιστον 21 πτήσεις και αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια επηρεάστηκαν την Πέμπτη (5/11/2026) από το κύμα απειλών για τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών, προκαλώντας εκτροπές αεροσκαφών, έκτακτους ελέγχους ασφαλείας και κινητοποίηση ακόμη και μαχητικών. Παρότι όλες οι απειλές αποδείχθηκαν αβάσιμες, η σχεδόν ταυτόχρονη εμφάνιση των περιστατικών έχει προκαλέσει προβληματισμό για το ενδεχόμενο συντονισμένης επιχείρησης αποσταθεροποίησης. Στο επίκεντρο των εικασιών βρίσκεται η πιθανότητα ρωσικής εμπλοκής, χωρίς ωστόσο να έχουν παρουσιαστεί αποδεικτικά στοιχεία που να τη στοιχειοθετούν.
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές αρχές βρέθηκαν αντιμέτωπες με αλλεπάλληλες προειδοποιήσεις για βόμβες σε επιβατικά αεροσκάφη και αεροδρόμια διαφορετικών χωρών.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πληροφορίες αξιολογήθηκαν ως αρκετά σοβαρές ώστε να ενεργοποιηθούν έκτακτα πρωτόκολλα ασφαλείας. Εξαίρεση αποτέλεσε το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, όπου η αντιμετώπιση της απειλής δεν απαίτησε αντίστοιχα μέτρα.
Ορισμένα αεροσκάφη υποχρεώθηκαν να αλλάξουν πορεία και να προσγειωθούν σε εναλλακτικά αεροδρόμια, ενώ στην Ιταλία απογειώθηκαν μαχητικά για τη συνοδεία επιβατικών πτήσεων.
Οι έλεγχοι που ακολούθησαν δεν εντόπισαν εκρηκτικούς μηχανισμούς. Παρά την έκβαση αυτή, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν κάθε νέα προειδοποίηση ως δυνητικά σοβαρή απειλή.
Υποψίες για συντονισμένη επιχείρηση και «υβριδικό πόλεμο»
Η έκταση και ο χρονικός συντονισμός των περιστατικών έχουν τροφοδοτήσει εκτιμήσεις ότι οι απειλές ενδέχεται να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης επιχείρησης διατάραξης των ευρωπαϊκών υποδομών.
Ορισμένοι αναλυτές συνδέουν το κύμα προειδοποιήσεων με πρακτικές του λεγόμενου «υβριδικού πολέμου», που περιλαμβάνουν ενέργειες αποσταθεροποίησης χωρίς άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση.
Στις πρακτικές αυτές μπορούν να εντάσσονται κυβερνοεπιθέσεις, παρεμβάσεις σε κρίσιμες υποδομές, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης και άλλες ενέργειες που προκαλούν οικονομικές ζημιές ή ανασφάλεια στον πληθυσμό.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό τους είναι η δυσκολία ταυτοποίησης των δραστών, καθώς συχνά πραγματοποιούνται με τρόπους που επιτρέπουν την απόκρυψη της πραγματικής προέλευσης των επιθέσεων.
Οι επιχειρήσεις αυτές περιγράφονται επίσης ως ενέργειες «γκρίζας ζώνης» ή «κάτω από το όριο», καθώς δεν συνιστούν κατ' ανάγκη ένοπλη επίθεση που θα μπορούσε να ενεργοποιήσει τις προβλέψεις συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ.
Γιατί διατυπώνονται υποψίες για τη Ρωσία
Η πιθανότητα ρωσικής εμπλοκής εξετάζεται σε ορισμένες αναλύσεις υπό το πρίσμα των εντάσεων μεταξύ Μόσχας και ΝΑΤΟ, αλλά και προηγούμενων περιστατικών που έχουν προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη.
Τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί κυβερνοεπιθέσεις και ανεξήγητες εμφανίσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών κοντά σε ευαίσθητες εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, έχουν αναφερθεί περιστατικά απομακρυσμένης παρέμβασης στη λειτουργία καταψυκτών σε σούπερ μάρκετ και σε τράπεζα αίματος, καθώς και ύποπτο συμβάν στα σύνορα της Πολωνίας με τη Ρωσία.
Τον περασμένο Αύγουστο σημειώθηκε επίσης επίθεση με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας-Χάλε της Γερμανίας, για την οποία ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών απέδωσε δημόσια την ευθύνη στη Μόσχα.
Οι υποψίες ενισχύονται από το γεγονός ότι η Ρωσία βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τις χώρες του ΝΑΤΟ λόγω της στρατιωτικής και οικονομικής υποστήριξης που παρέχουν στην Ουκρανία.
Επιπλέον, Ρώσοι bloggers έχουν υποστηρίξει ότι οι δυτικές χώρες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αντίστοιχες διαταραχές στις αερομεταφορές τους με εκείνες που προκαλούν στη Ρωσία οι ουκρανικές επιθέσεις με drones.
Στο ίδιο πλαίσιο επικαλούνται και τις δυτικές κυρώσεις, οι οποίες έχουν αποκλείσει τις ρωσικές αεροπορικές εταιρείες από τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούν αποδείξεις για την προέλευση των απειλών.
Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, δεν είχαν παρουσιαστεί επιβεβαιωμένα στοιχεία που να συνδέουν το κύμα απειλών με τη ρωσική κυβέρνηση, το Ιράν ή οργανώσεις που δρουν υπό την καθοδήγησή τους.
Το απειλητικό email με την υπογραφή ακροδεξιάς ρωσικής οργάνωσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που έλαβαν το πρωί της Πέμπτης οι αρχές του αεροδρομίου της Ρώμης.
Σύμφωνα με ιταλικά μέσα ενημέρωσης, το μήνυμα ήταν γραμμένο στα ιταλικά και έφερε την υπογραφή οργάνωσης που αυτοαποκαλείται «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους».
Το περιεχόμενό του ήταν απειλητικό, με αναφορές σε επικείμενη έκρηξη και επίθεση εναντίον του αεροδρομίου.
«Είστε όλοι συνένοχοι σε ένα εγκληματικό σχέδιο. Θέλουμε να σας εξαφανίσουμε γι' αυτό», ανέφερε μεταξύ άλλων το email.
Στη συνέχεια προειδοποιούσε ότι «η έκρηξη θα σημειωθεί σε 60 λεπτά», καταλήγοντας στη φράση: «Σήμερα, ο ουρανός σας θα γίνει κόκκινος».
Ανάλογο μήνυμα εστάλη και σε σχέση με πτήση που είχε προορισμό τη Σόφια της Βουλγαρίας.
Το συγκεκριμένο email, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), έφερε την ίδια υπογραφή και περιλάμβανε παρόμοιες απειλές.
«Εμείς, οι Μαχητές του Ανδρικού Κράτους, θα γράψουμε ιστορία με τις σημερινές μας ενέργειες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επανάληψη της ονομασίας και της διατύπωσης αποτελεί ένα από τα στοιχεία που ενδέχεται να εξεταστούν κατά τη διερεύνηση πιθανής σύνδεσης των περιστατικών.
Ποια είναι η οργάνωση που φέρεται να υπέγραψε τις απειλές
Η ονομασία των αποστολέων παραπέμπει πιθανότατα στη ρωσική ακροδεξιά εξτρεμιστική οργάνωση που αναφέρεται ως «Male Legion».
Η συγκεκριμένη ομάδα έχει συνδεθεί με ακραίες αντιφεμινιστικές θέσεις και απαγορεύτηκε το 2021 με απόφαση δικαστηρίου της Μόσχας.
Παρά την απαγόρευση, διατήρησε σημαντική παρουσία στην πλατφόρμα Telegram, με δεκάδες χιλιάδες ακολούθους.
Το 2022 εξέφρασε δημόσια την υποστήριξή της στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Ωστόσο, η εμφάνιση του ονόματός της στα απειλητικά μηνύματα δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα email προέρχονται πράγματι από μέλη της.
Δεν αποκλείεται οι πραγματικοί αποστολείς να χρησιμοποίησαν την ονομασία της οργάνωσης για να αποκρύψουν την ταυτότητά τους ή να κατευθύνουν τις έρευνες προς διαφορετική κατεύθυνση.
Χωρίς αποδείξεις για τους δράστες και τα κίνητρα
Παρά τα κοινά χαρακτηριστικά ορισμένων μηνυμάτων και την εκτεταμένη αναστάτωση στις αερομεταφορές, η ταυτότητα των υπευθύνων παραμένει άγνωστη.
Η πιθανότητα συντονισμένης δράσης, όπως και τα σενάρια περί υβριδικής επιχείρησης, αποτελούν προς το παρόν εκτιμήσεις και όχι διαπιστωμένα συμπεράσματα των αρμόδιων αρχών.
Ακόμη και αν επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητα των απειλητικών μηνυμάτων, θα απαιτηθούν πρόσθετα στοιχεία για να προσδιοριστεί ποιος τα απέστειλε και ποια ήταν τα πραγματικά κίνητρά του.
Το βέβαιο είναι ότι οι αλλεπάλληλες απειλές προκάλεσαν σημαντική αναστάτωση στην ευρωπαϊκή αεροπορική δραστηριότητα, αναγκάζοντας τις αρχές να κινητοποιήσουν προσωπικό, μέσα και διαδικασίες ασφαλείας σε πολλές χώρες.
Το βασικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι εάν πρόκειται για μεμονωμένες ενέργειες, για οργανωμένη επιχείρηση εκφοβισμού ή για προσπάθεια αποσταθεροποίησης με ευρύτερους στόχους.