Νέα διπλωματική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο πυροδοτούν οι ενστάσεις της Τουρκίας σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, με αφορμή το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector).
Σύμφωνα με δημοσίευμα του κρατικού δικτύου TRT Haber, το οποίο επικαλείται πληροφορίες από τον ελληνικό Τύπο, η Γαλλία προχώρησε σε απευθείας επαφές με την Άγκυρα, προκειμένου να διασφαλίσει την απρόσκοπτη επανέναρξη των ερευνών του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo».
Ειδικότερα, η Γαλλίδα πρέσβειρα στην Τουρκία, Ιζαμπέλ Ντυμόν, είχε συνομιλίες με τον Τούρκο Υφυπουργό Εξωτερικών, Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι. Στο επίκεντρο βρέθηκε η απαίτηση της Άγκυρας για επίσημη, γραπτή ενημέρωση εκ των προτέρων αναφορικά με τις συντεταγμένες και το εύρος των ερευνών, προειδοποιώντας παράλληλα πως η απουσία διπλωματικής επικοινωνίας μπορεί να οδηγήσει σε νέα επιχειρησιακή παρέμβαση.
Προβληματισμός στην Αθήνα και το νομικό υπόβαθρο
Η πρωτοβουλία του Παρισιού να διαπραγματευτεί απευθείας με την Τουρκία έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην Αθήνα σχετικά με τις πολιτικές και νομικές συνέπειες, καθώς μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να ερμηνευθεί ως έμμεση αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων και του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου.
Όπως σημειώνει το τουρκικό μέσο, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι δεν αντιτίθεται στο ίδιο το έργο, αλλά στη διεξαγωγή ερευνών χωρίς τη συγκατάθεσή της σε περιοχές που θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Η τουρκική πλευρά στηρίζει τη στάση της στο Άρθρο 246 της Σύμβασης UNCLOS (που απαιτεί τη συναίνεση του παράκτιου κράτους για επιστημονικές έρευνες), ενώ η ελληνική πλευρά επικαλείται το Άρθρο 79 περί ελευθερίας πόντισης υποβρύχιων καλωδίων, τονίζοντας ότι ασκεί η ίδια τη σχετική δικαιοδοσία.
Η εναλλακτική πρόταση Φιντάν
Παράλληλα, το δημοσίευμα υπενθυμίζει τις δηλώσεις του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο οποίος επανέφερε την πρόταση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη: αντί για τη δαπανηρή υποθαλάσσια διασύνδεση μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων, η μεταφορά ενέργειας, φυσικού αερίου ή νερού να γίνει μέσω του τουρκικού εδάφους λόγω γεωγραφικής εγγύτητας.
Ο Φιντάν επανέλαβε ότι η Άγκυρα θα έβλεπε θετικά το έργο, εφόσον υπάρξει προηγούμενη έγγραφη συνεννόηση και δεν ανατραπούν οι υφιστάμενες ισορροπίες.
Η έκδοση της νέας NAVTEX για τις εργασίες του «Abeille Marengo» καθιστά σαφές ότι ο GSI ξεπερνά τα όρια ενός αμιγώς ενεργειακού project, αποτελώντας πεδίο έντονης διπλωματικής και νομικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.