Με μία και μοναδική αντίρρηση, αυτή της Μάλτας, έμεινε στάσιμη στο Ecofin η πρόταση για την αναμόρφωση της φορολόγησης των καπνικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πρόταση προβλέπει επίσης ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές για νεότερα προϊόντα, όπως τα σακουλάκια νικοτίνης και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα. Η Βαλέτα επιμένει ότι η φορολογία πρέπει να παραμείνει στη δικαιοδοσία των κρατών-μελών.
Ο Ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Σάιμον Χάρις, που προήδρευσε της συνεδρίασης της Δευτέρας, μίλησε για «εξαιρετικό επίτευγμα», εκτιμώντας ότι υπάρχει σύμπτυξη 26 από τα 27 κράτη-μέλη. Υπενθύμισε πάντως ότι σε φορολογικά ζητήματα απαιτείται ομοφωνία, και κάλεσε τις χώρες να δείξουν υπευθυνότητα στην άσκηση αυτής της αρμοδιότητας.
Την αρνητική στάση της χώρας του επιβεβαίωσε ο Μαλτέζος υπουργός Οικονομικών Κλάιντ Καρουάνα, σε δηλώσεις στην εφημερίδα Times of Malta. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Αμπέλα ανέλαβε προσωπικά πρωτοβουλία, επικοινωνώντας με τον Ιρλανδό ομόλογό του Μάικλ Μάρτιν, ώστε να εξηγήσει τους λόγους της μαλτέζικης θέσης.
Δύσκολη διαπραγμάτευση
Όπως μετέδωσε το Bloomberg, αρχικά επιφυλάξεις είχαν διατυπώσει και η Εσθονία με τη Φινλανδία, προειδοποιώντας ότι οι υψηλότεροι συντελεστές μπορεί να στρέψουν τους καταναλωτές σε παράνομες εναλλακτικές ή στη μαύρη αγορά.
Το ζήτημα απέκτησε τη μορφή μακράς διαπραγμάτευσης, με επαναλαμβανόμενες διακοπές και διμερείς επαφές, ενώ η ιρλανδική προεδρία έθεσε στο τραπέζι δύο νέα κείμενα την τελευταία στιγμή.
Το πρώτο αφορούσε τα σακουλάκια νικοτίνης. Η Φινλανδία έκρινε υπερβολικά χαμηλούς τους προτεινόμενους συντελεστές, λόγω της ταχείας διάδοσης των προϊόντων στους νέους.
Ο συμβιβασμός προβλέπει την ένταξή τους στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, με δέσμευση της Κομισιόν να καταθέσει πρόταση αναθεώρησης των συντελεστών μέσα σε ένα έτος από την έναρξη ισχύος της οδηγίας.
Το δεύτερο έγγραφο προέβλεπε την παύση της αυτόματης προσαρμογής των ελάχιστων συντελεστών στον πληθωρισμό μέχρι τη μελλοντική αναθεώρηση της οδηγίας. Με αυτές τις υποχωρήσεις άλλαξαν στάση Φινλανδία και Εσθονία, και οι υποστηρικτές του συμβιβασμού αυξήθηκαν από 24 σε 26. Η Μάλτα, ωστόσο, παρέμεινε αρνητική, θεωρώντας υπερβολικά υψηλά τα ελάχιστα όρια.
Η ελληνική θέση
Η Αθήνα έχει τοποθετηθεί υπέρ μακρύτερης μεταβατικής περιόδου. Σε δήλωσή του στις 26 Οκτωβρίου, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα, μαζί με άλλες χώρες, πέτυχε ουσιαστικές αλλαγές στο συμβιβαστικό κείμενο. Όπως είπε, οι αυξήσεις θα είναι πιο συγκρατημένες από όσες πρότεινε αρχικά η Κομισιόν, ενώ για την Ελλάδα η εφαρμογή μετατίθεται από το 2028 στο 2036.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η σχετική πρόβλεψη περιέχεται στο υπό διαπραγμάτευση κείμενο και δεν αποτελεί ακόμη οριστική νομοθετική ρύθμιση.
Ο κ. Πιερρακάκης συνδέει τη στάση της Αθήνας με την ανάγκη για πιο αναλογικούς συντελεστές και επαρκή χρόνο προσαρμογής της αγοράς. Έχει επίσης επισημάνει τη σημασία του καπνικού κλάδου για την ελληνική οικονομία, ιδίως για την Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη και την Ξάνθη, τονίζοντας ότι η δημόσια υγεία παραμένει προτεραιότητα.