Politico: Γιατί η Ευρώπη απέτυχε να βρει έναν πολιτικό «υπερήρωα» απέναντι στον Πούτιν

 
poytin

Ενημερώθηκε: 13/11/26 - 22:07

Η προσπάθεια της Ευρώπης να αναδείξει έναν ισχυρό εκπρόσωπο, ικανό να διαπραγματευτεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ για το μέλλον της Ουκρανίας, προσέκρουσε στις διαφορετικές επιδιώξεις και αρμοδιότητες των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών. Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η αναζήτηση ενός πολιτικού «υπερήρωα» αποδείχθηκε εξαρχής μη ρεαλιστική, οδηγώντας τελικά στην επιλογή συλλογικής εκπροσώπησης στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Η ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη ισχυρότερη παρουσία στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία είχε εντείνει τις συζητήσεις για τον ορισμό ενός ενιαίου εκπροσώπου. Ένα πρόσωπο με διεθνές κύρος θα μπορούσε, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της πρότασης, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή επιρροή απέναντι στη Μόσχα και την Ουάσιγκτον.

Την ιδέα είχε υποστηρίξει και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος ζήτησε αυτή την εβδομάδα από τους Ευρωπαίους να αποφασίσουν άμεσα ποιος θα τους εκπροσωπήσει. Μάλιστα, άφησε να εννοηθεί ότι είχε ήδη στο μυαλό του συγκεκριμένο πρόσωπο, χωρίς να αποκαλύψει την ταυτότητά του.

Ωστόσο, η σύνοδος κορυφής της Παρασκευής (13/11) στο Δουβλίνο κατέληξε σε διαφορετική λύση. Την ευρωπαϊκή προσπάθεια θα αναλάβει συλλογικά η λεγόμενη «Ε5», στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, μαζί με εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Γιατί δεν μπορεί να υπάρξει ένας Ευρωπαίος διαπραγματευτής

Όπως επισημαίνει το Politico, η συζήτηση για την επιλογή ενός προσώπου που θα εξασφάλιζε στην Ευρώπη θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων παραγνώριζε δύο βασικές πραγματικότητες.

Πρώτον, οι συνομιλίες για την Ουκρανία παραμένουν σε τεχνικό επίπεδο. Στις πρόσφατες επαφές στο Άμπου Ντάμπι συμμετείχαν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι, χωρίς την παρουσία του Πούτιν, του Ζελένσκι ή του Τραμπ. Η Μόσχα εκπροσωπήθηκε από συνεργάτη του Κρεμλίνου, ενώ το Κίεβο ανέθεσε την παρουσίαση των θέσεών του στον επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών.

Εφόσον επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος, οι πολιτικοί ηγέτες αναμένεται να εμπλακούν σε επόμενο στάδιο, όταν θα τεθούν προς έγκριση οι τελικές συμφωνίες.

Δεύτερον, η Ευρώπη δεν διαθέτει ενιαία πολιτική εξουσία που να συγκεντρώνει όλες τις αναγκαίες αρμοδιότητες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να διαχειριστεί ζητήματα όπως οι κυρώσεις και η ενταξιακή πορεία της Ουκρανίας, αλλά δεν έχει την αρμοδιότητα να αποφασίσει μόνη της για τη μελλοντική ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Αντίστοιχα, οι εθνικές κυβερνήσεις και το ΝΑΤΟ δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς σε θέματα που εμπίπτουν στις δικές τους αρμοδιότητες.

«Ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη δεν έχει βρει ούτε ένα πρόσωπο που να μπορεί να την εκπροσωπήσει στο σύνολό της είναι ότι η Ευρώπη δεν είναι υπερκράτος», εξήγησε Ευρωπαίος διπλωμάτης.

Ο ίδιος επισήμανε ότι τα ζητήματα που βρίσκονται στο τραπέζι αφορούν όχι μόνο τα κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και χώρες όπως η Βρετανία, η Νορβηγία, η Τουρκία και η Μολδαβία. Παράλληλα, έθεσε το ερώτημα ποιος θα μπορούσε να δεσμευτεί για αποστολή στρατευμάτων ή για χρηματοδότηση δισεκατομμυρίων εκ μέρους ολόκληρης της Ευρώπης.

Το πραγματικό διακύβευμα των συνομιλιών με τη Ρωσία

Πέρα από τη σύνθεση της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας, το σημαντικότερο ζήτημα είναι το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων και η διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής θέσης.

«Αυτό που πραγματικά λέμε είναι πιο σημαντικό από την ακριβή σύνθεση των ανθρώπων που βρίσκονται στην αίθουσα», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η συζήτηση για τη συνολική αναμόρφωση του ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλείας θα μπορούσε να συμβάλει σε μια πιο συνεργατική στάση της Μόσχας.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διαπραγματευτικής ομάδας, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ανέφερε ότι το ζήτημα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι.

Όπως υποστήριξε, ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τις αδυναμίες του συστήματος ασφαλείας που διαμορφώθηκε μετά τη Γιάλτα και το Πότσνταμ.

Από ουκρανικής πλευράς, σύμφωνα με την ανάλυση, διαπιστώθηκε κάποια μεταβολή στη στάση των Ρώσων διαπραγματευτών όταν έγινε σαφές ότι υπήρχε περιθώριο συζήτησης για τις ευρύτερες απαιτήσεις της Μόσχας.

Η Ευρώπη, πάντως, απουσίαζε από αυτές τις επαφές.

Οι διαφωνίες για τη σειρά των διαπραγματεύσεων

Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης αφορά το πότε θα πρέπει να εξεταστούν οι ρωσικές απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, υποστηρίζει ότι η συζήτηση για ζητήματα όπως οι ρυθμίσεις του ΝΑΤΟ, η ανάπτυξη στρατευμάτων και οι μηχανισμοί επικοινωνίας με τη Ρωσία πρέπει να ακολουθήσει την ολοκλήρωση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.

Αντίθετα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που βρέθηκαν στο Άμπου Ντάμπι εμφανίστηκαν πιο θετικοί στην παράλληλη διεξαγωγή των δύο διαδικασιών, ώστε οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου και τη μελλοντική ευρωπαϊκή ασφάλεια να εξελιχθούν ταυτόχρονα.

Οι αποκλίσεις αυτές αντανακλούν τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, τόσο ως προς τη διαπραγματευτική στρατηγική όσο και ως προς την απευθείας συνεννόηση με τον Πούτιν.

Παράλληλα, παραμένει αβέβαιο εάν η Μόσχα θα αποδεχθεί τελικά την ευρωπαϊκή συμμετοχή. Αμερικανοί απεσταλμένοι υποστήριξαν την Πέμπτη ότι ο Ρώσος πρόεδρος είχε συμφωνήσει, ωστόσο το Κρεμλίνο αμφισβήτησε την πληροφορία την επόμενη ημέρα.

Χαρακτηριστική των δυσκολιών είναι η δήλωση του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ και ανώτερου Αμερικανού απεσταλμένου, μετά τις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι.

«Εάν η Ευρώπη μπορούσε να ορίσει ένα πρόσωπο για να μιλήσει εξ ονόματός της, αυτό θα ήταν μεγαλύτερο επίτευγμα από το να πείσουμε τους Ρώσους να την συμπεριλάβουν στις διαπραγματεύσεις», ανέφερε, συνοψίζοντας το πρόβλημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ