Στο επίκεντρο σοβαρής πολιτικής κρίσης στην Ουάσιγκτον βρίσκεται ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λούτνικ, μετά τις αποκαλύψεις γύρω από την υπόθεση της Nvidia και την παραίτηση του επικεφαλής της εταιρείας, Τζένσεν Χουάνγκ.
Η στενή σχέση που είχε αναπτύξει ο υπουργός με τον ισχυρό επιχειρηματία προκαλεί ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε η αμερικανική κυβέρνηση τις εξαγωγές προηγμένων μικροεπεξεργαστών προς την Κίνα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN από κυβερνητικές πηγές και στελέχη της τεχνολογικής βιομηχανίας, ο Λούτνικ είχε συμβάλει σημαντικά στην προσέγγιση του Χουάνγκ με τον Ντόναλντ Τραμπ. Την ίδια στιγμή, όμως, το υπουργείο Εμπορίου είχε την ευθύνη να αποτρέπει τη μεταφορά ευαίσθητης αμερικανικής τεχνολογίας σε χώρες που θεωρούνται ανταγωνιστές των ΗΠΑ.
Αξιωματούχοι καταλογίζουν στον υπουργό ότι δεν προχώρησε εγκαίρως στους περιορισμούς που ζητούσαν άλλα κυβερνητικά στελέχη, ακόμη και παρά τις σχετικές κατευθύνσεις του ίδιου του Αμερικανού προέδρου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η εταιρεία Megaspeed, η οποία ερευνάται για πιθανή παράκαμψη των αμερικανικών περιορισμών και διοχέτευση προηγμένων επεξεργαστών της Nvidia στην κινεζική αγορά.
Οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει έντονη αναστάτωση στον Λευκό Οίκο, με συνεργάτες του Τραμπ να εξετάζουν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ακόμη και το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του Λούτνικ από την κυβέρνηση.
Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της επικείμενης συνάντησης του Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στη Σεντζέν. Αμερικανικές κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι το ζήτημα της φερόμενης κατασκοπείας δεν αναμένεται να τεθεί απευθείας στις συνομιλίες των δύο ηγετών, ενώ ξεκαθαρίζουν ότι η Κίνα δεν θα συμμετάσχει στη λήψη αποφάσεων της Ουάσιγκτον για τους εξαγωγικούς περιορισμούς.
Πώς αναπτύχθηκε η σχέση Λούτνικ – Χουάνγκ
Η προσέγγιση των δύο ανδρών ξεκίνησε στις αρχές της δεύτερης προεδρικής θητείας του Τραμπ, όταν ο Λούτνικ προετοιμαζόταν να αναλάβει το υπουργείο Εμπορίου. Όπως είχε αποκαλύψει ο ίδιος ο επικεφαλής της Nvidia σε συνέντευξή του στον Τζο Ρόγκαν, ο Λούτνικ ήταν εκείνος που επικοινώνησε πρώτος μαζί του, διαβεβαιώνοντάς τον ότι θα μπορούσε να απευθύνεται στον πρόεδρο όποτε το χρειαζόταν.
Ο Χουάνγκ είχε εκφράσει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι ο μελλοντικός υπουργός είχε χαρακτηρίσει τόσο τον ίδιο όσο και την εταιρεία του «εθνικό θησαυρό». Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σταδιακά σε στενή προσωπική και πολιτική σχέση, με συναντήσεις, δείπνα και συχνές τηλεφωνικές επικοινωνίες.
Αρχικά, ο επικεφαλής της Nvidia δεν συγκαταλεγόταν στους επιχειρηματίες που είχαν στενή πρόσβαση στον νέο Αμερικανό πρόεδρο. Μάλιστα, απουσίαζε από την τελετή ορκωμοσίας του Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025, επιλέγοντας να γιορτάσει το Σεληνιακό Νέο Έτος μαζί με εργαζομένους της εταιρείας στην Ασία.
Η κατάσταση άλλαξε μόλις έντεκα ημέρες μετά την ορκωμοσία, όταν ο Τραμπ υποδέχθηκε τον Χουάνγκ στον Λευκό Οίκο. Στην ίδια χρονική συγκυρία, ο επιχειρηματίας είχε συνάντηση και με τον Λούτνικ, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος άρχισε να εκφράζεται δημόσια με ιδιαίτερα θετικά λόγια για εκείνον.
Το δείπνο του ενός εκατομμυρίου δολαρίων και οι εξαγωγές στην Κίνα
Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της σχέσης του Χουάνγκ με την κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να διαδραμάτισε ένα δείπνο που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2025 στο Μαρ-α-Λάγκο, με το κόστος συμμετοχής να ανέρχεται στο ένα εκατομμύριο δολάρια ανά άτομο. Ο Λούτνικ φέρεται να συνέβαλε ώστε ο επικεφαλής της Nvidia να εξασφαλίσει θέση στην εκδήλωση της MAGA Inc.
Εκεί, ο Χουάνγκ επιχείρησε να αποτρέψει την επιβολή περιορισμών στις πωλήσεις των επεξεργαστών H20 της Nvidia προς την Κίνα. Οι παρεμβάσεις του φαίνεται αρχικά να επηρέασαν τη στάση του Λευκού Οίκου, ο οποίος κινήθηκε προς την αναστολή των σχεδιαζόμενων μέτρων.
Ωστόσο, η επιδείνωση των εμπορικών σχέσεων με το Πεκίνο οδήγησε στη συνέχεια στην απαίτηση ειδικής αμερικανικής άδειας για τις πωλήσεις των συγκεκριμένων επεξεργαστών.
Ο Χουάνγκ συνέχισε να πιέζει για την αλλαγή της πολιτικής. Τον Ιούλιο του 2025 βρέθηκε ξανά στο Οβάλ Γραφείο, υποστηρίζοντας ότι η δυνατότητα πώλησης αμερικανικών τσιπ στην Κίνα θα ενίσχυε την απασχόληση στις ΗΠΑ και θα διατηρούσε την αμερικανική τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης σε κυρίαρχη θέση διεθνώς.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο Λούτνικ και ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου για την τεχνητή νοημοσύνη, Ντέιβιντ Σακς, οι οποίοι υποστήριζαν την αξιοποίηση των εξαγωγών παλαιότερης γενιάς επεξεργαστών ως μέσο διατήρησης της εξάρτησης των ξένων αγορών από την αμερικανική τεχνολογία.
Λίγες ημέρες αργότερα, η Nvidia ανακοίνωσε ότι είχε λάβει διαβεβαιώσεις από την αμερικανική κυβέρνηση για την επανέναρξη των πωλήσεων H20 στην Κίνα. Τον Αύγουστο, η συμφωνία οριστικοποιήθηκε έπειτα από απευθείας συνεννόηση του Τραμπ με τον Χουάνγκ, με βασικό όρο την απόδοση του 15% των εσόδων από τις συγκεκριμένες πωλήσεις στην αμερικανική κυβέρνηση.
Η δωρεά των 25 εκατ. δολαρίων και η ενίσχυση των δεσμών με τον Λευκό Οίκο
Οι επαφές του επικεφαλής της Nvidia με τον Αμερικανό πρόεδρο συνεχίστηκαν και τους επόμενους μήνες. Τον Οκτώβριο του 2025, η εταιρεία φέρεται να προσέφερε 25 εκατομμύρια δολάρια για τη χρηματοδότηση του σχεδίου κατασκευής αίθουσας δεξιώσεων στον Λευκό Οίκο, χωρίς ωστόσο να εμφανίζεται στον επίσημο κατάλογο των δωρητών.
Την ίδια περίοδο, ο Χουάνγκ συμμετείχε σε συζητήσεις με τον Τραμπ και άλλους επιχειρηματίες για το ενδεχόμενο ανάπτυξης ομοσπονδιακών δυνάμεων ασφαλείας στο Σαν Φρανσίσκο. Ο Αμερικανός πρόεδρος εγκατέλειψε το σχέδιο την επόμενη ημέρα, επικαλούμενος τις συνομιλίες που είχε πραγματοποιήσει.
Παράλληλα, ο Λούτνικ εξακολουθούσε να εκφράζει δημόσια την εκτίμησή του προς τον επικεφαλής της Nvidia, χαρακτηρίζοντάς τον εκ νέου «αμερικανικό θησαυρό».
Οι υποψίες για την Άλις Χουάνγκ και η έρευνα για τη Megaspeed
Την ώρα που ο Τζένσεν Χουάνγκ ενίσχυε την πρόσβασή του στον Λευκό Οίκο, οι αμερικανικές αρχές διερευνούσαν τις δραστηριότητες της Megaspeed και τις σχέσεις της πρώην γενικής διευθύντριάς της, Άλις Χουάνγκ, με τον επικεφαλής της Nvidia.
Το καλοκαίρι του 2025, η αστυνομία της Σιγκαπούρης την ανέκρινε στο πλαίσιο έρευνας για την εταιρεία και της απαγόρευσε να εγκαταλείψει τη χώρα. Η επιχειρηματίας είχε γνωρίσει τον Τζένσεν Χουάνγκ σε εκδήλωση της Nvidia στην Καλιφόρνια στις αρχές του 2024, ενώ οι δυο τους είχαν φωτογραφηθεί μαζί και σε εμπορική έκθεση στην Ταϊπέι.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρει το CNN, Αμερικανοί ομοσπονδιακοί πράκτορες είχαν ενημερώσει μέλη του Κογκρέσου ότι εξέταζαν το ενδεχόμενο ο επικεφαλής της Nvidia να είχε αποτελέσει στόχο επιχείρησης ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, εξαιτίας της σχέσης του με την Άλις Χουάνγκ.
Οι έρευνες επικεντρώνονταν τόσο σε πιθανή παράκαμψη των περιορισμών στις εξαγωγές όσο και σε ενδεχόμενες προσπάθειες επηρεασμού της κυβέρνησης Τραμπ για την έγκριση αποστολών συγκεκριμένων επεξεργαστών στην Κίνα.
Ωστόσο, οι αμερικανικές υπηρεσίες δεν έχουν καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα για τη φύση των σχέσεων της επιχειρηματία με το Πεκίνο. Όπως διευκρινίζουν πηγές του CNN, τα μέχρι στιγμής στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η Άλις Χουάνγκ εργαζόταν ως κατάσκοπος για λογαριασμό της κινεζικής κυβέρνησης.
Γιατί η Megaspeed δεν εντάχθηκε στη μαύρη λίστα
Το υπουργείο Εμπορίου είχε ξεκινήσει από το 2024 να εξετάζει εάν η Megaspeed παραβίαζε τους αμερικανικούς κανόνες για τις εξαγωγές τεχνολογίας. Παρά τις ανησυχίες, η εταιρεία δεν συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο Entity List, ο οποίος προβλέπει αυστηρούς περιορισμούς στις εμπορικές συναλλαγές με συγκεκριμένες επιχειρήσεις και απαιτεί ειδική άδεια για την προμήθειά τους με αμερικανικά προϊόντα.
Η καθυστέρηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις σε υπηρεσίες της αμερικανικής κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων τα υπουργεία Εξωτερικών και Οικονομικών, καθώς και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Κότον είχε μάλιστα ζητήσει προσωπικά από τον Λούτνικ να εξετάσει τις δραστηριότητες της εταιρείας.
Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις, άλλοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δεν έλαβαν σαφείς απαντήσεις για τους λόγους που καθυστερούσε η λήψη μέτρων. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι συνεργάτες του υπουργού παρέπεμπαν την τελική απόφαση αποκλειστικά στον ίδιο.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί ότι η στάση αυτή ενδέχεται να ερχόταν σε αντίθεση με τις κατευθύνσεις του Τραμπ, ο οποίος είχε ξεκαθαρίσει ότι η Κίνα δεν θα έπρεπε να αποκτήσει πρόσβαση σε επεξεργαστές της Nvidia ανώτερους από τους H100.
Η σύγκρουση Μπέσεντ – Λούτνικ και οι πολιτικές επιπτώσεις
Η υπόθεση προκάλεσε αντιδράσεις και στο Κογκρέσο, με Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς να ζητούν διευκρινίσεις για τον ρόλο του υπουργού Εμπορίου. Δημοκρατικοί βουλευτές και γερουσιαστές απαίτησαν να διατηρηθούν όλα τα έγγραφα και οι επικοινωνίες που σχετίζονται με τις εξαγωγές των προηγμένων επεξεργαστών, ενώ ζήτησαν να ενημερωθούν για το πότε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έλαβε γνώση των καταγγελιών.
Παράλληλα, στελέχη του Κογκρέσου κάλεσαν τον Χουάνγκ και τον επικεφαλής της νομικής υπηρεσίας της Nvidia να καταθέσουν σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδριάσεις, ενώ σε ακρόαση αναμένεται να κληθεί και ο Τζέφρι Κέσλερ, αρμόδιος για τους ελέγχους των εξαγωγών στο υπουργείο Εμπορίου.
Η ένταση μεταφέρθηκε και στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Σε σύσκεψη στον Λευκό Οίκο, ο Σκοτ Μπέσεντ φέρεται να ζήτησε ευθέως από τον Λούτνικ εξηγήσεις για τη μη ένταξη της Megaspeed στον κατάλογο των εταιρειών που υπόκεινται σε περιορισμούς. Ο υπουργός Εμπορίου φέρεται να αιφνιδιάστηκε και να απάντησε ότι θα εξετάσει το ζήτημα.
Παρά την αυξανόμενη πίεση, ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να εμπιστεύεται τον υπουργό του και την ικανότητά του να ασκεί τα καθήκοντά του.
Ωστόσο, οι επικρίσεις δεν περιορίζονται πλέον στους Δημοκρατικούς. Ρεπουμπλικανοί βουλευτές και γερουσιαστές εκφράζουν επίσης δυσαρέσκεια για τους χειρισμούς του Λούτνικ, εκτιμώντας ότι η υπόθεση έχει προκαλέσει πολιτικό κόστος στον Αμερικανό πρόεδρο και εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για τον έλεγχο των εξαγωγών στρατηγικής τεχνολογίας προς την Κίνα.