Σε μια καθοριστική πολιτική εβδομάδα εισέρχεται ο Λίβανος, καθώς στο προσκήνιο διασταυρώνονται κρίσιμες εκκρεμότητες στους τομείς της ασφάλειας, της διπλωματίας και της οικονομίας.
Από τη Βηρυτό έως τη Δαμασκό και την Ντόχα, και με το βλέμμα στραμμένο στην επικείμενη τριμερή σύνοδο κορυφής Ουάσιγκτον-Πεκίνου-Μόσχας, η χώρα καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονες πιέσεις που αφορούν το μονοπώλιο των όπλων από το κράτος, τις συνοριακές ρυθμίσεις και τη διαπραγμάτευση για την ηλεκτροδότηση, εν μέσω συνεχιζόμενων ισραηλινών επιθέσεων και εσωτερικών πολυπλοκοτήτων.
Ο Βαλτς στη Βηρυτό: Το μέλλον της UNIFIL και οι αμερικανικές προτάσεις
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η επίσκεψη του Αμερικανού πρέσβη στον ΟΗΕ, Μάικλ Βαλτς, στις αρχές της εβδομάδας. Όπως αναφέρουν πολιτικές πηγές, στόχος της επίσκεψης είναι η συζήτηση για τη λήξη της αποστολής της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ (UNIFIL) —η επιχειρησιακή εντολή της οποίας εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 βάσει του ψηφίσματος 2790, με την αποχώρηση να δρομολογείται για το 2027— και ο καθορισμός του μηχανισμού που θα τη διαδεχθεί στον νότιο Λίβανο.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναμένεται να συναντηθεί τη Δευτέρα με τον πρόεδρο Ζοζέφ Αούν, τον πρόεδρο της Βουλής Ναμπίχ Μπέρι και τον πρωθυπουργό Ναουάφ Σαλάμ, ενώ η προγραμματισμένη επίσκεψή του στον νότο ακυρώθηκε και δεν έχει οριστικοποιηθεί συνάντηση με τον αρχηγό του στρατού, Ροντόλφ Χέικελ.
Στο τραπέζι βρίσκονται αμερικανικές προτάσεις που παραπέμπουν στο μοντέλο της Πολυεθνικής Δύναμης και Παρατηρητών (MFO) του Σινά ή στη δημιουργία πολιτικής αποστολής παρατήρησης. Το διακύβευμα για τη Βηρυτό αφορά το κατά πόσο ο νότος θα περάσει από μια ξεκάθαρη ομπρέλα του ΟΗΕ σε πολιτικές διευθετήσεις, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το μέλλον του Ψηφίσματος 1701.
Η στάση Αούν: Προσήλωση στο 1701 και σύνδεση ασφάλειας με ανοικοδόμηση
Απέναντι στα αμερικανικά σενάρια, ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν, κατά τη συνάντησή του με την αναπληρώτρια γενική γραμματέα του ΟΗΕ, Αμίνα Μοχάμεντ, υπογράμμισε την προτεραιότητα της ανανέωσης της θητείας της ειρηνευτικής δύναμης.
Σε περίπτωση που αυτό δεν καταστεί εφικτό, πρότεινε τη διατήρηση διεθνούς παρουσίας υπό την αιγίδα του ΟΗΕ κατά τη μεταβατική περίοδο, με σταθερή αναφορά στο Ψήφισμα 1701.
Η Βηρυτός ζητά εγγυήσεις για την ισραηλινή αποχώρηση και τον τερματισμό των επιθέσεων, ενώ ο Λιβανέζος πρόεδρος συνέδεσε το ζήτημα του ελέγχου των όπλων με ευρύτερες οικονομικές και κοινωνικές παραμέτρους, προτείνοντας την άμεση ανοικοδόμηση τριών μερικώς πληγεισών περιοχών ώστε να ενισχυθεί η επιστροφή των κατοίκων.
Δικαστική δοκιμασία στο εσωτερικό
Παράλληλα, η υπόθεση των πέντε κρατουμένων μελών της Χεζμπολάχ αποτελεί τεστ ανεξαρτησίας για τους δικαστικούς και ασφαλιστικούς θεσμούς του Λιβάνου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κυβερνητικός επίτροπος στο Στρατοδικείο, δικαστής Κλοντ Γκανέμ, συνεχίζει τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων πριν προχωρήσει στην απολογία τους, ενώ πηγή της οργάνωσης ανέφερε ότι δεν έχουν διοριστεί ακόμη συνήγοροι υπεράσπισης. Η έκβαση της έρευνας συνδέεται άμεσα με τις διεθνείς απαιτήσεις για επιβολή του νόμου και ενίσχυση της κρατικής εξουσίας.
Ασφάλεια συνόρων με τη Δαμασκό και ενεργειακές διαπραγματεύσεις στην Ντόχα
Σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο, αναπτύσσεται διπλή κυβερνητική κινητικότητα προς τη Συρία και το Κατάρ. Από τη μία πλευρά, ο υπουργός Εσωτερικών Άχμεντ αλ-Χατζάρ μεταβαίνει στη Δαμασκό για συνομιλίες με τον Σύρο ομόλογό του, Άνας Χατάμπ, με επίκεντρο την τύχη στελεχών του πρώην συριακού καθεστώτος που βρίσκονται στον Λίβανο, τον έλεγχο των συνόρων, την πάταξη του λαθρεμπορίου και το προσφυγικό ζήτημα.
Από την άλλη πλευρά, ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ και ο υπουργός Ενέργειας Τζο Σάντι ταξιδεύουν στην Ντόχα για την εξειδίκευση του κυβερνητικού σχεδίου ηλεκτροδότησης.
Το πλάνο προβλέπει βραχυπρόθεσμα την εισαγωγή περίπου 150 μεγαβάτ μέσω Συρίας, καθώς και επενδύσεις σε νέες μονάδες παραγωγής στις περιοχές Ντέιρ Αμάρ, Ζαχράνι και Ζουκ, παράλληλα με έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην κοιλάδα Μπεκάα.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η αύξηση της παραγωγικής ικανότητας στα 3.000 έως 3.500 μεγαβάτ τα επόμενα χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα επιλυθούν τα κρίσιμα ζητήματα της τιμολόγησης, της είσπραξης και των οικονομικών εγγυήσεων.
Οι περιφερειακές προεκτάσεις: Τριμερής σύνοδος και τουρκικό ενδιαφέρον
Την Πέμπτη, το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται στην τριμερή σύνοδο κορυφής μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, με κυρίαρχα θέματα τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων και την κρίση με το Ιράν.
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters επικαλούμενο τρεις πηγές, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να ενημέρωσε τους συμβούλους του ότι ενδέχεται να αποφύγει νέα πλήγματα κατά της Τεχεράνης, εφόσον δεν υπάρξουν προκλήσεις από το Ιράν ή τους Χούθι. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι μια ενδεχόμενη αμερικανοϊρανική αποκλιμάκωση δεν συνεπάγεται αυτομάτως χαλάρωση των πιέσεων στον Λίβανο.
Τέλος, αίσθηση προκάλεσε η επίσκεψη του Μπιλάλ Ερντογάν, γιου του Τούρκου προέδρου, στον βόρειο Λίβανο. Κατά την περιοδεία του στο Ακάρ, πρότεινε την αδελφοποίηση της Τρίπολης με την Κωνσταντινούπολη και έθεσε εκ νέου το ζήτημα αξιοποίησης του αεροδρομίου της Κλεϊάτ, αναδεικνύοντας το αυξημένο τουρκικό ενδιαφέρον για τη βόρεια πύλη της χώρας.