Τη δημιουργία κέντρων επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα, στο πλαίσιο κοινής πρωτοβουλίας πέντε ευρωπαϊκών χωρών, παρουσίασε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, εκτιμώντας ότι η λειτουργία τους θα μπορούσε να ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, υπερασπιζόμενος τις πρόσφατες δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη για τους νεκρούς και υποστηρίζοντας ότι η δικτατορία κατέρρευσε εξαιτίας της τραγωδίας της Κύπρου.
Μιλώντας την Τρίτη (17/11) στο Mega News 104,6 και στην εκπομπή «Πρωινό Predator», με τους Γιώργο Κακούση και Βασίλη Τσεκούρα, ο Θάνος Πλεύρης παρουσίασε τον σχεδιασμό για τη μεταφορά μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί σε τρίτες χώρες, με τη Ρουάντα να αποτελεί τον βασικό συνομιλητή της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας.
Ο υπουργός, ο οποίος βρισκόταν στη Βιέννη, αναφέρθηκε επίσης στις προϋποθέσεις εφαρμογής του σχεδίου, στο χρονοδιάγραμμα και στις αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πέντε ευρωπαϊκές χώρες σχεδιάζουν κοινά κέντρα επιστροφής
Σύμφωνα με τον Θάνο Πλεύρη, η Ελλάδα, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία και η Αυστρία εργάζονται εδώ και περίπου δέκα μήνες για τη δημιουργία κοινών κέντρων επιστροφής μεταναστών σε τρίτες χώρες.
Όπως ανέφερε, η εφαρμογή του σχεδίου κατέστη δυνατή μετά την ψήφιση ευρωπαϊκού κανονισμού, ο οποίος, σύμφωνα με τον ίδιο, τέθηκε σε ισχύ στις 16 Οκτωβρίου.
Οι πέντε χώρες έχουν πραγματοποιήσει επαφές με διάφορα κράτη, ωστόσο οι πιο προχωρημένες συζητήσεις διεξάγονται με τη Ρουάντα. Μάλιστα, ο υπουργός αποκάλυψε ότι εκπρόσωπος της κυβέρνησης της αφρικανικής χώρας επισκέφθηκε την Ελλάδα την προηγούμενη εβδομάδα για σχετικές διαβουλεύσεις.
Ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πρωτοβουλία, καθώς αποτελεί χώρα πρώτης υποδοχής μεταναστών.
Διευκρίνισε ότι το σχέδιο θα αφορά κυρίως νέες αφίξεις και όχι ανθρώπους που διαμένουν επί χρόνια στην Ευρώπη, καθώς, όπως εξήγησε, προϋπόθεση είναι οι ενδιαφερόμενοι να μην έχουν αναπτύξει ισχυρούς δεσμούς με ευρωπαϊκή χώρα.
Ποιοι θα μεταφέρονται στη Ρουάντα
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η μεταφορά θα αφορά αποκλειστικά πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και όχι αιτούντες που αναμένουν την εξέταση των υποθέσεών τους.
Παράλληλα, ανέφερε ότι από το πρόγραμμα θα εξαιρούνται οι οικογένειες και οι ευάλωτοι πληθυσμοί.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσίασε, όσοι μεταφέρονται στη Ρουάντα δεν θα βρίσκονται σε καθεστώς κράτησης, αλλά θα αποκτούν νόμιμη δυνατότητα παραμονής και εργασίας στη χώρα, με οικονομική και οργανωτική υποστήριξη από τα συμμετέχοντα ευρωπαϊκά κράτη για ορισμένο χρονικό διάστημα.
«Από παράνομο στην Ευρώπη θα γίνεις νόμιμος στη Ρουάντα», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας τη συγκεκριμένη δυνατότητα ως εναλλακτική για όσους δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η εφαρμογή του μέτρου θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για νέες μεταναστευτικές αφίξεις.
Εξήγησε επίσης ότι η επιστροφή ενός μετανάστη στη χώρα καταγωγής του προϋποθέτει την αναγνώριση της υπηκοότητάς του, την έκδοση ταξιδιωτικών εγγράφων και την αποδοχή του από τις αρμόδιες αρχές.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον υπουργό, η μεταφορά σε τρίτη χώρα θα μπορούσε να πραγματοποιείται χωρίς να απαιτείται προηγούμενη συνεννόηση με το κράτος καταγωγής.
Οι ενστάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το προηγούμενο της Βρετανίας
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τέθηκε το ζήτημα της ασφάλειας της Ρουάντας, με αφορμή την αποτυχημένη προσπάθεια της βρετανικής κυβέρνησης να εφαρμόσει ανάλογο πρόγραμμα μεταφοράς αιτούντων άσυλο.
Ο Γιώργος Κακούσης υπενθύμισε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου, το οποίο είχε κρίνει παράνομο το βρετανικό σχέδιο λόγω των κινδύνων που αντιμετώπιζαν οι μεταφερόμενοι στη Ρουάντα.
Απαντώντας, ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι το νέο ευρωπαϊκό εγχείρημα διαφοροποιείται ουσιαστικά από το βρετανικό, καθώς βασίζεται σε ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και αφορά αποκλειστικά πρόσωπα με απορριφθείσες αιτήσεις ασύλου.
Επιπλέον, ανέφερε ότι στο πρόγραμμα θα συμμετέχει ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης και ότι θα υπάρχει εποπτεία από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Κατά τον υπουργό, η παρουσία των διεθνών οργανισμών περιορίζει τις ανησυχίες σχετικά με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Επικαλέστηκε επίσης τον ισχυρισμό ότι η Ρουάντα φιλοξενεί ήδη περίπου 120.000 πρόσφυγες, προκειμένου να υποστηρίξει ότι διαθέτει εμπειρία στη διαχείριση προσφυγικών πληθυσμών.
Το χρονοδιάγραμμα: Πιλοτική εφαρμογή με εκατοντάδες μετανάστες
Αναφερόμενος στα επόμενα βήματα, ο Θάνος Πλεύρης εκτίμησε ότι η τελική συμφωνία με τη Ρουάντα θα μπορούσε να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2027.
Όπως διευκρίνισε, απομένει η κατάρτιση και υπογραφή των επιμέρους συμφωνιών μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, της Ρουάντας και των διεθνών οργανισμών.
Η αρχική εφαρμογή θα έχει πιλοτικό χαρακτήρα και θα αφορά εκατοντάδες άτομα, χωρίς να προβλέπεται από την πρώτη φάση μεταφορά μεγάλου αριθμού μεταναστών.
Ο υπουργός εξέφρασε την ελπίδα να ξεκινήσουν οι πρώτες μεταφορές ακόμη και την άνοιξη, διευκρινίζοντας πάντως ότι ο επίσημος χρονικός ορίζοντας λειτουργίας του προγράμματος τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Τι είπε για τις δηλώσεις Γεωργιάδη και τους νεκρούς του Πολυτεχνείου
Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου κλήθηκε να σχολιάσει τις δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με τους νεκρούς της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.
Ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι ο συνάδελφός του αναφέρθηκε στο πόρισμα Τσεβά, το οποίο, σύμφωνα με την ερμηνεία που παρουσίασε, κατέγραφε νεκρούς στον περιβάλλοντα χώρο του Πολυτεχνείου και όχι στο εσωτερικό του.
«Δεν νομίζω ότι πρόθεση του κυρίου Γεωργιάδη ήταν να προσβάλει τη μνήμη της επετείου του Πολυτεχνείου», δήλωσε, εκτιμώντας ότι η τοποθέτηση αφορούσε την παρουσίαση ενός ιστορικού στοιχείου.
Όταν ο Βασίλης Τσεκούρας τον ρώτησε εάν έχει σημασία το αν ένας άνθρωπος σκοτώθηκε μέσα στο Πολυτεχνείο ή στο πεζοδρόμιο της Πατησίων, ο υπουργός απάντησε:
«Όχι, για μένα δεν έχει διαφορά».
Στη συνέχεια αναγνώρισε ότι η εξέγερση αποτέλεσε αγώνα των φοιτητών εναντίον της δικτατορίας των συνταγματαρχών, υπογραμμίζοντας ότι οι συμμετέχοντες διακινδύνευσαν τη ζωή τους διεκδικώντας την ελευθερία.
«Το Πολυτεχνείο εξέφρασε μια αντίδραση ενός ολόκληρου λαού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι δεν θεωρεί ουσιαστική τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση για τον ακριβή αριθμό και τον τόπο θανάτου των θυμάτων.
«Το Πολυτεχνείο δεν έριξε τη χούντα – Η Κύπρος ήταν αυτή που την έριξε»
Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρθηκε και στη σχέση της εξέγερσης του Νοεμβρίου 1973 με την κατάρρευση της στρατιωτικής δικτατορίας τον Ιούλιο του 1974.
Όπως υποστήριξε, η πτώση της χούντας δεν επήλθε άμεσα από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αλλά συνδέθηκε με τις εξελίξεις στην Κύπρο και τις συνέπειες των επιλογών της δικτατορικής ηγεσίας.
«Η χούντα έπεσε, δυστυχώς, λόγω της τραγωδίας της Κύπρου. Αυτή είναι η πραγματικότητα», δήλωσε.
Σε άλλο σημείο της συζήτησης ήταν ακόμη πιο κατηγορηματικός:
«Το Πολυτεχνείο δεν έριξε τη χούντα».
Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι αποφάσεις της δικτατορίας οδήγησαν στην κυπριακή τραγωδία και στη συνεχιζόμενη κατοχή τμήματος του νησιού.
Παράλληλα, επέμεινε ότι η εξέγερση είχε σημαντικό κοινωνικό και πολιτικό χαρακτήρα, καθώς εξέφρασε την αντίθεση ευρύτερων λαϊκών δυνάμεων στη δικτατορία.
«Μακάρι να είχε πέσει τότε, γιατί δεν θα είχαμε βιώσει την Κύπρο», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας την ιστορική του αποτίμηση με τα γεγονότα που ακολούθησαν την εξέγερση του Νοεμβρίου 1973.