Η επικείμενη τριμερής σύνοδος κορυφής ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν, τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ λειτουργεί ως βασικό εργαλείο της Μόσχας για να προωθήσει το αφήγημα πως, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και το ασφυκτικό καθεστώς οικονομικών κυρώσεων, η Ρωσία διατηρεί τη θέση της στο κλειστό κλαμπ των «μεγάλων δυνάμεων».
Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι την ερχόμενη Πέμπτη στην κινεζική πόλη Σεντζέν, στην πρώτη κοινή τους συνάντηση.
Από την πλευρά του, το Πεκίνο προβάλλει το ραντεβού αυτό ως μια ευκαιρία για «εις βάθος ανταλλαγή απόψεων γύρω από τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης». Παράλληλα, ανώτεροι διπλωματικοί κύκλοι σε Κίνα και ΗΠΑ αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η ατζέντα των συνομιλιών να αγγίξει και το εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών.
Όπως επισημαίνει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ρώσος πολιτικός αναλυτής Ίλια Γκράτσενκοφ, η συνάντηση θα έχει πρωτίστως ισχυρό πολιτικό συμβολισμό, στέλνοντας το μήνυμα ότι η Ρωσία παραμένει καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της νέας διεθνούς τάξης πραγμάτων, κόντρα στις δυτικές κυρώσεις και τις προσπάθειες διπλωματικής της απομόνωσης.
Ο ίδιος διευκρινίζει πως η σύνοδος δεν σηματοδοτεί την οριστική άρση αυτής της απομόνωσης, αλλά μάλλον τη σταδιακή επανεκκίνηση ενός κρίσιμου διαλόγου μεταξύ των παγκόσμιων υπερδυνάμεων. Σε κάθε περίπτωση, η ίδια η διεξαγωγή της συνόδου αποτελεί ήδη μια διπλωματική νίκη για τον Ρώσο πρόεδρο, καθώς, όπως τονίζει ο αναλυτής, για τον Πούτιν είναι ζωτικής σημασίας να συμμετέχει η χώρα του στις διεργασίες για την παγκόσμια ασφάλεια.
Ωστόσο, το βαρύ αποτύπωμα του πολέμου στην Ουκρανία —της πλέον αιματηρής και καταστροφικής σύγκρουσης επί ευρωπαϊκού εδάφους μετά το 1945— παραμένει στο προσκήνιο.
Λίγο πριν από την έναρξη της συνόδου, οι ουκρανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν σφοδρό πλήγμα στη γέφυρα της Κριμαίας, η οποία συνδέει τη Ρωσία με την προσαρτημένη χερσόνησο. Πρόκειται για μια υποδομή υψηλού συμβολισμού, η οποία έχει βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο του Κιέβου, το 2022, το 2023 και το 2025.
Ένα πιο ευνοϊκό διπλωματικό περιβάλλον
Σε αντίθεση με τα τέλη Αυγούστου, όταν στη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης (SCO) ο Πούτιν είχε βρεθεί σε εμφανή αμηχανία έπειτα από τη δημόσια έκκληση του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι να τερματιστεί ο πόλεμος, αυτή τη φορά οι συσχετισμοί μοιάζουν σαφώς πιο ευνοϊκοί για τον Ρώσο ηγέτη.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πραγματοποιήσει αισθητή στροφή προς τη ρωσική πλευρά, εντείνοντας την κριτική του προς το Κίεβο και τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Επιπλέον, προχώρησε στην υπογραφή συμφωνίας με τη Μόσχα για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, παρακάμπτοντας στην πράξη τις υφιστάμενες κυρώσεις. Η προηγούμενη τετ-α-τετ συνάντηση Πούτιν και Τραμπ είχε πραγματοποιηθεί στην Αλάσκα τον Αύγουστο του 2025, χωρίς όμως να αποφέρει τη διπλωματική τομή που προσδοκούσε τότε το Κρεμλίνο.
Παράλληλα, ο δεσμός του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Σι Τζινπίνγκ παραμένει εξαιρετικά στενός, έχοντας σφυρηλατηθεί επί περισσότερο από μία δεκαετία. Από το 2013, οπότε ο Κινέζος πρόεδρος ανέλαβε τα ηνία της χώρας, οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί περίπου 40 φορές, ενώ από το 2022 οι επισκέψεις του Πούτιν στην Κίνα έχουν πυκνώσει, καθώς η ρωσική οικονομία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το Πεκίνο.
Ιστορικοί συμβολισμοί και οι ανησυχίες για «νέα Γιάλτα»
Για να επενδύσει επικοινωνιακά τη σύνοδο, το Κρεμλίνο αντλεί επιχειρήματα από την ιστορική μνήμη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ο διπλωματικός σύμβουλος του Ρώσου προέδρου, Γιούρι Ουσακόφ, ανέφερε πως η πρωτοβουλία για τη συνάντηση ελήφθη με γνώμονα τη συμμαχία που ένωσε τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Κίνα κατά τη διάρκεια του μεγάλου πολέμου.
Στην ίδια γραμμή, η ρωσική ηγεσία υπενθυμίζει διαρκώς τις βαριές θυσίες της Σοβιετικής Ένωσης για τη συντριβή του ναζισμού, επιχειρώντας να συνδέσει εκείνη την περίοδο με τη σημερινή εισβολή στην Ουκρανία.
Απαντώντας στις διεθνείς αντιδράσεις, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε εκ νέου χθες τους παραλληλισμούς με τη διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, διαβεβαιώνοντας ότι η συνάντηση στη Σεντζέν δεν αποσκοπεί στον «καθορισμό της μοίρας του κόσμου».
Παρ' όλα αυτά, στην Ευρώπη και την Ουκρανία κυριαρχεί η ανησυχία ότι η Μόσχα επιδιώκει ακριβώς αυτό: την επιβολή μιας «νέας Γιάλτας», όπου οι ισχυροί του πλανήτη θα μοιράσουν εκ νέου ζώνες επιρροής ερήμην των υπολοίπων.