Την κατηγορηματική της απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο επαναλαμβάνει η Αίγυπτος, με νέα ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.
Το Κάιρο υπογραμμίζει ότι η πρόσφατη έγκριση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα και δεν παράγει έννομες συνέπειες έναντι της Αιγύπτου.
Το έγγραφο, με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2026, κυκλοφόρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (Α/81/479). Η αιγυπτιακή πλευρά αμφισβητεί επίσης τις θαλάσσιες οριοθετήσεις που ανακοίνωσε μονομερώς η Λιβύη, απορρίπτει τις τουρκολιβυκές ενεργειακές συμφωνίες του 2022 και του 2025 και επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Το πλαίσιο: Η διακοίνωση έρχεται μετά την απόφαση της λιβυκής Βουλής, στις 20 Οκτωβρίου, να εγκρίνει το μνημόνιο που είχαν υπογράψει στις 27 Νοεμβρίου 2019 η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας. Με την ίδια απόφαση, το Κοινοβούλιο ανέτρεψε την προηγούμενη στάση του, καταργώντας αποφάσεις του 2020 με τις οποίες είχε απορρίψει την κύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα.
Το μνημόνιο του 2019: Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αιγύπτου στον ΟΗΕ δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει το μνημόνιο και το θεωρεί «απολύτως άκυρο» και χωρίς έννομες συνέπειες. Σημειώνει ότι η θέση αυτή έχει ήδη διατυπωθεί με ρηματικές διακοινώσεις στις 23 Δεκεμβρίου 2019, 10 Απριλίου 2023, 9 Απριλίου 2024 και 8 Σεπτεμβρίου 2025. Η «φερόμενη κύρωση» από τη λιβυκή Βουλή, όπως αναφέρει, δεν αλλάζει το γεγονός ότι το μνημόνιο παραμένει άκυρο. Το Κάιρο υποστηρίζει ότι το μνημόνιο και οι ενέργειες που απορρέουν από αυτό παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, τη Σύμβαση του ΟΗΕ του 1982 και την καθιερωμένη πρακτική οριοθέτησης.
Οι ενεργειακές συμφωνίες: Η Αίγυπτος απορρίπτει και το μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022 μεταξύ Τουρκίας και κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης για τους υδρογονάνθρακες, καθώς και το μνημόνιο της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της λιβυκής NOC και της τουρκικής TPAO, χαρακτηρίζοντάς τα άκυρα. Παραπέμπει στην προηγούμενη διακοίνωσή της της 8ης Σεπτεμβρίου 2025 (Α/80/386).
Οι μονομερείς λιβυκές οριοθετήσεις: Το Κάιρο απορρίπτει τις εξωτερικές οριογραμμές που ανακοίνωσε η Λιβύη με διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 (Α/79/916), υποστηρίζοντας ότι επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου. Ειδική αντίρρηση διατυπώνει για τα ανατολικά όρια, περιλαμβανομένων των ανατολικών εξωτερικών ορίων της δηλωθείσας λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία, σύμφωνα με τη διακοίνωση, βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των αιγυπτιακών θαλάσσιων ζωνών και παραγνωρίζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της. Κάθε συνέπεια της λιβυκής δήλωσης χαρακτηρίζεται «απαράδεκτη».
Επιφύλαξη δικαιωμάτων: Η Αίγυπτος απορρίπτει οποιαδήποτε μέτρα ή ενέργειες λαμβάνονται από οποιοδήποτε μέρος βάσει των μνημονίων και των λιβυκών δηλώσεων, εφόσον έρχονται σε αντίθεση με τα δηλωθέντα αιγυπτιακά θαλάσσια όρια. Διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματά της και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους. Η διατύπωση έχει ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα, καθώς οι αντιρρήσεις επεκτείνονται και σε ενδεχόμενες ενέργειες εφαρμογής.
Ανοιχτή στη διαπραγμάτευση: Παράλληλα, το Κάιρο δηλώνει ανοιχτό σε συνεργασία, διαβούλευση και διαπραγμάτευση με τα γειτονικά κράτη, με καλή πίστη, στη βάση του διεθνούς δικαίου και δίκαιων και ισότιμων λύσεων, διατηρώντας όλα τα δικαιώματά του.
Αίτημα προς τον ΟΗΕ: Η αιγυπτιακή αντιπροσωπεία ζητεί τη διανομή της διακοίνωσης ως επίσημου εγγράφου της Γενικής Συνέλευσης, υπό το θέμα 74 της ημερήσιας διάταξης, και τη δημοσίευσή της στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας και στο Δελτίο Δικαίου της Θάλασσας.