Σε κλίμα έντονης ανησυχίας και με περιορισμένες προσδοκίες για άμεση ευρωπαϊκή παρέμβαση συνεδριάζουν στο Δουβλίνο οι υπουργοί Ενέργειας των 27 κρατών-μελών της ΕΕ, προσπαθώντας να συντονίσουν τη στάση τους απέναντι στη ραγδαία αύξηση των τιμών.
Η επιστολή που απέστειλε την προηγούμενη ημέρα ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, χαμήλωσε τις προσδοκίες για δραστικά μέτρα από τις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα ανατίμηση απειλεί να εξελιχθεί και σε κρίση εφοδιασμού ενόψει του χειμώνα, χωρίς ωστόσο να προκρίνει, στην παρούσα φάση, έκτακτα κεντρικά μέτρα.
Συστάσεις για μείωση κατανάλωσης και αποθέματα
Ο επίτροπος κάλεσε τα κράτη-μέλη να επαναφέρουν εθελοντικά μέτρα περιορισμού της ζήτησης που είχαν εφαρμοστεί το 2022. Αυτά περιλαμβάνουν τη μείωση της κατανάλωσης ρεύματος στις ώρες αιχμής, την παροχή κινήτρων για μετατόπιση της ζήτησης μέσω έξυπνων μετρητών, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας στα δημόσια κτίρια και τον περιορισμό του μη απαραίτητου νυχτερινού φωτισμού.
Κύριος στόχος είναι η μείωση της χρήσης φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, καθώς τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών.
Παράλληλα, ο επίτροπος προτείνει την εξέταση μείωσης του στόχου πλήρωσης των αποθηκών στο 80% (από 90%), ώστε να περιοριστεί ο ανταγωνισμός και η πίεση στις τιμές LNG. Την πρόταση αυτή αναμένεται να στηρίξει η Ελλάδα, μέσω του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκου Τσάφου, ενώ η Ολλανδία μείωσε ήδη μονομερώς το δικό της στόχο στο 64%.
Η ελληνική πλευρά προτίθεται επίσης να θέσει το ζήτημα της συντονισμένης αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και τη δυνατότητα μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα χωρίς να προσμετράται στο έλλειμμα, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου.
Ανοδικό ντόμινο στις τιμές των καυσίμων
Οι διαβουλεύσεις διεξάγονται ενώ οι τιμές της ενέργειας καταγράφουν εκ νέου άνοδο. Η τιμή του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF ανήλθε στα 73,7 ευρώ/MWh —πάνω από το διπλάσιο επίπεδο σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Η άνοδος αυτή συμπαρασύρει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος (100-200 ευρώ/MWh), ενώ το αργό Brent ξεπέρασε τα 106 δολάρια το βαρέλι.
Ιδιαίτερος πονοκέφαλος επικρατεί στην αγορά ντίζελ, λόγω της παράτασης των περιορισμών στις ρωσικές εξαγωγές, του ενδεχομένου αμερικανικού εμπάργκο εξαγωγών και της μειωμένης διυλιστικής ικανότητας στην Ευρώπη (όπου περίπου 30 διυλιστήρια έκλεισαν τα τελευταία 15 χρόνια). Γαλλία και Ιταλία αναζητούν ήδη τρόπους χαλάρωσης των ρυθμίσεων για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής καυσίμων.
Η εικόνα στην ελληνική αγορά
Στην Ελλάδα δεν τίθεται θέμα επάρκειας, αλλά το πρόβλημα εστιάζεται στις τιμές. Η ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα ανελαστική, καθώς την περίοδο Μαρτίου - Αυγούστου η κατανάλωση βενζίνης υποχώρησε μόλις κατά 1,3% και του ντίζελ κατά 0,1%.
Με τις μέσες τιμές στην αντλία να διαμορφώνονται στα 2,201 ευρώ/λίτρο για τη βενζίνη και στα 2,219 ευρώ για το ντίζελ κίνησης, η τιμή εκκίνησης για το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο.