Η ανθεκτικότητα που επέδειξε η παγκόσμια αγορά πετρελαίου απέναντι στις γεωπολιτικές αναταράξεις των τελευταίων μηνών φαίνεται να εξαντλείται, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή διαμορφώνει συνθήκες για μια εκρηκτική άνοδο των τιμών.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, οι προσαρμογές που έκαναν οι εταιρείες ενέργειας απέτρεψαν μέχρι τώρα ένα νέο πληθωριστικό κύμα, κρατώντας το αργό μακριά από τα 128 δολάρια του 2022 ή το ρεκόρ των 146 δολαρίων του 2008. Ωστόσο, αναλυτές όπως η Χέλιμα Κροφτ της RBC Capital Markets προειδοποιούν ότι η σύγκρουση περνά σε επικίνδυνη φάση, με το Brent να ξεπερνά ήδη τα 100 δολάρια το βαρέλι και τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ να καταγράφουν αλματώδη αύξηση.
Η πίεση στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς εντείνει το πρόβλημα. Μετά τις επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα, η κίνηση στο Στενό του Ορμούζ έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, αναγκάζοντας περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως να αλλάξουν πορεία. Παράλληλα, οι επιθέσεις των Χούθι στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ επηρεάζουν άλλα 5 εκατομμύρια βαρέλια.
Επειδή τα μεγάλα δεξαμενόπλοια δεν μπορούν να περάσουν από τη Διώρυγα του Σουέζ, αναγκάζονται να κάνουν τον γύρο της Αφρικής, διπλασιάζοντας τον χρόνο μεταφοράς από τέσσερις σε οκτώ εβδομάδες.
Στα logistics προστίθεται και το αδιέξοδο με τις ναυτιλιακές ασφαλίσεις. Η Lloyd's Market Association εξετάζει την κατάργηση της κάλυψης για πλοία που πληρώνουν τα νέα διόδια (1 έως 2 δολάρια ανά βαρέλι) που ζητά το Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, καθώς οι πληρωμές αυτές ενδέχεται να παραβιάζουν τις αμερικανικές κυρώσεις.
Οι ναυτιλιακές βρίσκονται έτσι μπροστά στο δίλημμα είτε να ρισκάρουν την απώλεια ασφάλισης είτε να εκθέσουν τα πλοία τους σε στρατιωτικές επιθέσεις.
Η κρίση επεκτείνεται και εκτός Μέσης Ανατολής. Οι ουκρανικές επιθέσεις με drones σε ρωσικά διυλιστήρια και στον τερματικό σταθμό της Κασπίας στη Μαύρη Θάλασσα οδήγησαν τη Μόσχα σε απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, αφαιρώντας 800.000 βαρέλια ημερησίως από τη διεθνή αγορά (περίπου το 12% των παγκόσμιων εξαγωγών του καυσίμου).
Παράλληλα, απειλούνται επιπλέον 1,7 εκατομμύρια βαρέλια αργού που διακινούνται μέσω του αγωγού της Κασπίας.
Την ίδια ώρα, τα διαθέσιμα αποθέματα μειώνονται με ταχύτατους ρυθμούς. Παγκοσμίως έχουν υποχωρήσει κατά 1,3 δισεκατομμύρια βαρέλια μέσα σε πέντε μήνες. Στις ΗΠΑ, το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο από το 1983, έχοντας χάσει 116 εκατομμύρια βαρέλια από την άνοιξη, ενώ και τα εμπορικά αποθέματα εξαντλούνται.
Ταυτόχρονα, η Κίνα, που συγκρατούσε τη ζήτηση καταναλώνοντας τα δικά της αποθέματα, εκτιμάται από την JPMorgan ότι θα χρειαστεί να επιστρέψει δυναμικά στις αγορές σε τρεις με τέσσερις μήνες.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι προβλέψεις των αναλυτών διαγράφονται δυσοίωνες. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι το Brent μπορεί να ξεπεράσει τα 120 δολάρια το βαρέλι μέχρι το φθινόπωρο. Από την πλευρά της, η RBC Capital Markets προειδοποιεί ότι σε περίπτωση γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές ενδέχεται να ξεπεράσουν ακόμη και τα 150 δολάρια, σημειώνοντας νέο ιστορικό υψηλό.