Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις 22 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπέγραψαν κοινή επιστολή προς την ηγεσία των ευρωπαϊκών θεσμών, ζητώντας αυστηρότερη αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, στον απόηχο της μαζικής εισόδου μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα.
Στην επιστολή τους προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και τον Ιρλανδό πρωθυπουργό, Μίχολ Μάρτιν, οι 22 ηγέτες εκφράζουν «σοβαρή ανησυχία» για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζητούν συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο πρόγραμμα μαζικής νομιμοποίησης παράτυπων μεταναστών που υιοθέτησε η ισπανική κυβέρνηση, το οποίο, σύμφωνα με τους υπογράφοντες, ενδέχεται να λειτουργεί ως «παράγοντας έλξης», ενθαρρύνοντας νέες μεταναστευτικές ροές.
«Έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμήσουμε αδιάκοπα την παράτυπη μετανάστευση, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση ενός πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή.
Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, σχεδόν όλοι οι περίπου 50.000 μετανάστες που εισήλθαν στη Θέουτα έχουν επιστρέψει στο Μαρόκο και κανείς δεν πέρασε στην ηπειρωτική Ευρωπαϊκή Ένωση, οι 22 ηγέτες θεωρούν ότι η κρίση ανέδειξε τις αδυναμίες στην προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ.
Η απάντηση της Μαδρίτης
Η ισπανική κυβέρνηση απέρριψε τις αιτιάσεις ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης ευθύνεται για την κρίση στη Θέουτα.
Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ισπανίας διευκρίνισε ότι η διαδικασία αφορά αποκλειστικά μετανάστες που αποδεικνύουν ότι διέμεναν στη χώρα πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενώ υπενθύμισε ότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων ολοκληρώθηκε ήδη τον Ιούνιο.
Ωστόσο, οι εξηγήσεις αυτές δεν φαίνεται να έπεισαν τους Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι υπογραμμίζουν ότι δεν πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση πως η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί τελικά να οδηγήσει σε νόμιμη παραμονή.
Στην επιστολή τους επισημαίνουν ακόμη ότι η Ένωση οφείλει να αντιμετωπίσει τόσο τις ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις όσο και την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές.
Στο τραπέζι ακόμη και προσωρινοί συνοριακοί έλεγχοι
Οι 22 χώρες δηλώνουν επίσης έτοιμες να ενισχύσουν ή ακόμη και να επαναφέρουν προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ, ως απάντηση στη μεταναστευτική κρίση.
Παράλληλα, ζητούν τη σύγκληση τηλεδιάσκεψης των υπουργών Εσωτερικών των κρατών-μελών, προκειμένου να καθοριστούν τα επόμενα βήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Την πρωτοβουλία για τη σύνταξη της κοινής επιστολής ανέλαβαν η Ιταλία και η Δανία, ενώ, εκτός από την Ελλάδα, την υπέγραψαν οι ηγέτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας.
Σκληρή απάντηση Σάντσεθ
Με δική του επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Αντόνιο Κόστα και τον Μίχολ Μάρτιν, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, κατηγόρησε τους Ευρωπαίους εταίρους του ότι αντιμετωπίζουν την κρίση με «εγωιστικό» και «παράνομο» τρόπο.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός επέκρινε ιδιαίτερα τις προτάσεις που διατυπώθηκαν για προσωρινή αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν, χαρακτηρίζοντάς τες αντίθετες προς το ευρωπαϊκό δίκαιο, το ανθρωπιστικό δίκαιο και τις θεμελιώδεις αρχές αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, απέρριψε τις κατηγορίες ότι η χώρα του απέτυχε να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι οι παράτυπες αφίξεις στην Ισπανία την περίοδο 2021-2026 ήταν σημαντικά λιγότερες σε σχέση με άλλες χώρες της Ένωσης.
Ο Πέδρο Σάντσεθ τόνισε ακόμη ότι η μετανάστευση έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν ως εργαλείο πολιτικής πίεσης κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπενθυμίζοντας την κρίση του 2021 στα σύνορα της Πολωνίας με τη Λευκορωσία.
Η επιστολή του καταδεικνύει τη βαθιά πολιτική αντιπαράθεση που έχει διαμορφωθεί στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης γύρω από τη διαχείριση του μεταναστευτικού και τις προτάσεις για αυστηροποίηση της ευρωπαϊκής πολιτικής στα εξωτερικά σύνορα.