Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδα και Ισραήλ δοκιμάζονται, χωρίς ωστόσο να χάνουν τη δυναμική τους. Ο πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, Νόαμ Κατς, διαμηνύει ότι η διμερής συνεργασία όχι μόνο αντέχει, αλλά εμβαθύνεται σε πολιτικό, αμυντικό και οικονομικό επίπεδο, παρά τις προκλήσεις που έχει επιφέρει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Μιλώντας στον «Ε.Τ.» της Κυριακής, ο Ισραηλινός διπλωμάτης υπογραμμίζει την ανάγκη για σαφή και δημόσια καταδίκη του αντισημιτισμού, τονίζοντας πως «η σιωπή ισοδυναμεί με συνενοχή». Παράλληλα, περιγράφει το Ιράν ως τη σοβαρότερη απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και σκιαγραφεί το τοπίο μετά την εκεχειρία στη Γάζα.
Ενισχυμένοι δεσμοί σε περίοδο πολέμου
Ο κ. Κατς υπενθυμίζει ότι όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2022, δεν ανέμενε τη ραγδαία επιδείνωση του περιβάλλοντος ασφαλείας, με αφετηρία την επίθεση της Χαμάς και τη μετέπειτα κλιμάκωση με το Ιράν και τους συμμάχους του στην περιοχή. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η κρίση λειτούργησε ως «τεστ αντοχής» για τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις, οι οποίες –κατά τον ίδιο– εξήλθαν ισχυρότερες.
Το διμερές εμπόριο ανέρχεται πλέον σε 1,3 δισ. δολάρια, ενώ περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ισραηλινοί επισκέφθηκαν την Ελλάδα την περασμένη χρονιά, στοιχεία που, όπως σημειώνει, αντανακλούν την αυξανόμενη εγγύτητα των δύο χωρών.
Στρατηγική συνεργασία «3+1» και ενεργειακές διασυνδέσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο σχήμα συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με τη συμμετοχή των Ηνωμένες Πολιτείες («3+1»), το οποίο, όπως λέει, αποκτά πιο δομημένο χαρακτήρα μετά τις αποφάσεις της πρόσφατης Συνόδου στην Ιερουσαλήμ. Η κοινή διακήρυξη προβλέπει ενίσχυση του συντονισμού σε ενέργεια, ασφάλεια, καινοτομία και κυβερνοάμυνα, με ετήσιες συναντήσεις και μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων.
Στο ενεργειακό πεδίο, ο πρέσβης χαρακτηρίζει τον Great Sea Interconnector ως στρατηγικό έργο που υπηρετεί τη σταθερότητα και δεν στρέφεται εναντίον τρίτων. Το εντάσσει, μάλιστα, σε ένα ευρύτερο πλέγμα διασυνδεσιμότητας που συνδέεται με τον India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC), επισημαίνοντας ότι τέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού και την περιφερειακή ανθεκτικότητα.
Άμυνα, τεχνογνωσία και επενδύσεις
Η στρατιωτική συνεργασία Αθήνας–Τελ Αβίβ βρίσκεται, όπως αναφέρει, σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, με κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών και μεταφορά τεχνογνωσίας. Ο πόλεμος με το Ιράν –κατά τον ίδιο– ανέδειξε τις σύγχρονες απειλές, όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα drones, εμπειρία που το Ισραήλ μοιράζεται με τους εταίρους του.
Σε ό,τι αφορά την παρουσία της Israel Aerospace Industries (IAI) στην Ελλάδα, αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω εμβάθυνσης, ακόμη και με παραγωγική δραστηριότητα επί ελληνικού εδάφους, εφόσον οριστικοποιηθούν οι σχετικές συμφωνίες.
Μήνυμα κατά του αντισημιτισμού
Ο Ισραηλινός πρέσβης εκφράζει ανησυχία για την αύξηση αντισημιτικών περιστατικών διεθνώς, αλλά και για οργανωμένες ομάδες στην Ελλάδα. Αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές Αρχές λαμβάνουν μέτρα, ωστόσο ζητεί αυστηρή δημόσια τοποθέτηση απέναντι σε κάθε μορφή μίσους. Όπως τονίζει, ο αντισημιτισμός «διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό» και η ανοχή δεν αποτελεί επιλογή.
Η επόμενη ημέρα στη Γάζα
Αναφερόμενος στη Γάζα, δηλώνει ότι το Ισραήλ στηρίζει το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη «μετά Χαμάς» εποχή, υποστηρίζοντας πως η οργάνωση πρέπει να αφοπλιστεί και να απολέσει τις διοικητικές της δυνατότητες. Παράλληλα, κάνει λόγο για ανάγκη επενδύσεων στην αποριζοσπαστικοποίηση της παλαιστινιακής κοινωνίας, διαμηνύοντας ότι μετά την 7η Οκτωβρίου το Ισραήλ θα λάβει κάθε απαραίτητο μέτρο για την αποτροπή νέων επιθέσεων.
Συνολικά, ο κ. Κατς παρουσιάζει μια εικόνα στρατηγικής σύγκλισης Αθήνας–Τελ Αβίβ, με κοινό παρονομαστή την ασφάλεια, την ενεργειακή διασύνδεση και την περιφερειακή σταθερότητα, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν ρευστές.