Την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός νέου, έκτακτου ευρωπαϊκού πλαισίου για την αντιμετώπιση της εργαλειοποιημένης μετανάστευσης υπογραμμίζει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με άρθρο παρέμβασής του στο διεθνές μέσο Politico.
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται πλέον να διαχειριστεί μια νέα, υβριδική μορφή πίεσης, όπου οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται σκόπιμα από τρίτους ως «γεωπολιτικό όπλο» για την απόσπαση πολιτικών ανταλλαγμάτων και την υπονόμευση της ευρωπαϊκής συνοχής.
ς χαρακτηριστικά παραδείγματα φέρνει τα γεγονότα στον Έβρο το 2020, τα όσα συνέβησαν στα σύνορα της Λευκορωσίας το 2021, αλλά και την πρόσφατη κρίση στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα.
Αν και αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί με το υφιστάμενο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο κ. Μητσοτάκης υπογραμμίζει ότι τα τρέχοντα εργαλεία καλύπτουν μόνο διαχειρίσιμες καταστάσεις και αδυνατούν να αντιμετωπίσουν οργανωμένες υβριδικές απειλές.
Για το λόγο αυτό, προτείνει έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης, ο οποίος θα ενεργοποιείται βάσει αντικειμενικών ποσοτικών δεικτών, όπως η κλίμακα και η ταχύτητα των αφίξεων, αλλά και ποιοτικών κριτηρίων, όπως η ύπαρξη συντονισμού ή εμπλοκής τρίτων χωρών και εγκληματικών δικτύων.
Στο πλαίσιο αυτού του ειδικού καθεστώτος, ο Πρωθυπουργός ζητά να δίνεται στα κράτη-μέλη η νομική δυνατότητα να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου από νεοαφιχθέντες, επιταχύνοντας παράλληλα τις διαδικασίες επιστροφής όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Διευκρινίζει παράλληλα ότι τα μέτρα αυτά θα πρέπει να έχουν αυστηρά προσωρινό και αναλογικό χαρακτήρα, διασφαλίζοντας τον πλήρη σεβασμό στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και την αρχή της μη επαναπροώθησης.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης καθιστά σαφές ότι τα κράτη-μέλη της πρώτης γραμμής δεν πρέπει να αφήνονται μόνα τους, προκρίνοντας την αυτόματη παροχή επιχειρησιακής, οικονομικής και τεχνικής συνδρομής από την ΕΕ.
Κλείνοντας το άρθρο του, σημειώνει ότι η αντιμετώπιση της μετανάστευσης ως γεωπολιτικού όπλου αποτελεί πράξη ρεαλισμού και όχι κινδυνολογίας, καλώντας την Ευρώπη να εξοπλιστεί με τα απαραίτητα νομικά και επιχειρησιακά μέτρα για την αποτελεσματική προστασία των εξωτερικών της συνόρων.