Οι πρόσφατες αεροπορικές επιδρομές των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας εναντίον σιιτικών ένοπλων οργανώσεων στο Ιράκ έφεραν ξανά στο επίκεντρο τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζουν αυτές οι ομάδες στην ασφάλεια, την πολιτική και την οικονομία της περιοχής.
Σε κατάσταση κόκκινου συναγερμού βρίσκεται η Σαουδική Αραβία, καθώς η αντιαεροπορική της άμυνα χρειάστηκε να αναχαιτίσει και να καταστρέψει μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που εκτοξεύτηκαν από το έδαφος του Ιράκ.
Η ιρακινή κυβέρνηση έθεσε προθεσμία έως τις 30 Σεπτεμβρίου σε φιλοϊρανικές ένοπλες οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στο έδαφός της, ζητώντας τον αφοπλισμό τους, σύμφωνα με ανακοίνωση του κυβερνητικού εκπροσώπου σε συνέντευξη Τύπου.
Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, κρίνεται επιβεβλημένη για τη μακροπρόθεσμη επιβίωση του κράτους και τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική αναμέτρηση με το Ιράν και τις οργανώσεις που αυτό στηρίζει.
Οι εγγυήσεις ασφαλείας που ζητούν οι ΗΠΑ για την επανέναρξη των δραστηριοτήτων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών, όπως οι HKN, Western Zagros και Hunt, παραμένουν μετέωρες όσο οι φιλοϊρανικές ομάδες διατηρούν τον οπλισμό τους.
Η έκκληση αυτή, ωστόσο, έχει ήδη προκαλέσει βαθύ διχασμό στους κόλπους των φιλοιρανικών παραστρατιωτικών ομάδων, οι οποίες χρησιμοποιούν την επίσημη ομπρέλα των «Δυνάμεων Λαϊκής Κινητοποίησης» (PMF) ως άλλοθι νομιμότητας.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το CNN, στην Ιερουσαλήμ επικρατεί ο φόβος ότι μια συμβιβαστική λύση που θα εστιάζει αποκλειστικά στον εμπλουτισμό ουρανίου και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, παρακάμπτοντας το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και τη δράση των πληρεξουσίων του Ιράν στην περιοχή, θα καταστήσει τον πόλεμο «ημιτελή».
Παρά το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να συγχαρεί τηλεφωνικά τον Αλί αλ-Ζαΐντι για την ανάδειξή του στην πρωθυπουργία, η αμερικανική διπλωματία διατηρεί στάση αναμονής.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρακινούς αξιωματούχους, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ μπλόκαρε πρόσφατα τη μεταφορά σχεδόν 500 εκατομμυρίων δολαρίων σε μετρητά, τα οποία προέρχονται από τις πωλήσεις ιρακινού πετρελαίου και φυλάσσονται στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης.
Με στόχους όπως το διυλιστήριο του Γιανμπού και το αεροδρόμιο του Κουβέιτ, οι οργανώσεις αυτές λειτουργούν ως το «μακρύ χέρι» της Τεχεράνης στην περιοχή, εκμεταλλευόμενες το γεγονός ότι αποτελούν ένα άτυπο «κράτος εν κράτει» εντός του Ιράκ.
Στο επίκεντρο της περιφερειακής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται το Ιράκ, καθώς οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές που δρουν στο έδαφός του έχουν εξαπολύσει έναν πρωτοφανή «σκιώδη πόλεμο» με drones κατά της Σαουδικής Αραβίας και άλλων κρατών του Κόλπου.
Η κυριαρχία της Βαγδάτης αμφισβητείται από τη δράση αυτόνομων ένοπλων ομάδων, οι οποίες, αν και αποτελούν μέρος της κρατικής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, συχνά λειτουργούν εκτός του κεντρικού ελέγχου.
Η κοινή δήλωση, την οποία υπογράφουν η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και η Ιορδανία, προειδοποιεί για τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης περιφερειακής κλιμάκωσης.
Η κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν έχει μεταφέρει τη σύγκρουση στο εσωτερικό του Ιράκ, με τις υποστηριζόμενες από την Τεχεράνη πολιτοφυλακές να εξαπολύουν πλέον επιθέσεις όχι μόνο κατά αμερικανικών στόχων, αλλά και κατά των επίσημων κρατικών δομών της χώρας τους.
Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, πραγματοποιήθηκαν τρεις διαδοχικές επιδρομές από αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) σε διαφορετικές τοποθεσίες όπου εδρεύουν μονάδες της συμμαχίας.
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις ότι οι ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές θα τηρούσαν πιο επιφυλακτική στάση, η τρέχουσα δραστηριότητά τους υποδηλώνει στενή ευθυγράμμιση με την Τεχεράνη και ενεργή συμμετοχή στις επιχειρήσεις.
Το οικοδόμημα του «ιρανικού ιμπεριαλισμού» μέσω πληρεξουσίων (proxies), που επέτρεπε στην Τεχεράνη να παρεμβαίνει με χαμηλό κόστος σε Λίβανο, Ιράκ, Υεμένη και Συρία, έχει υποστεί ανεπανόρθωτα πλήγματα από την ισραηλινή στρατιωτική απάντηση, αφήνοντας το καθεστώς των μουλάδων σε μια κατάσταση στρατηγικής παράλυσης.
Παρά τη συγκέντρωση αμερικανικών αεροπλανοφόρων και μαχητικών αεροσκαφών στον Περσικό Κόλπο, η ιρανική ηγεσία εκτιμά ότι οι υποχωρήσεις που απαιτεί η Ουάσινγκτον θα σήμαιναν την ιδεολογική και πολιτική αυτοκτονία του καθεστώτος.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Al-Sharq al-Awsat, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις σχεδιάζουν επιθέσεις σε πολλαπλά μέτωπα, στοχοποιώντας τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, τους Χούθι στην Υεμένη και ένοπλες οργανώσεις στο Ιράκ.
