Το νέο εγχείρημα του Ντόναλντ Τραμπ για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή πέρασε από τη θεωρία στην πράξη, με τη σύσταση του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», το οποίο καλείται να επιβλέψει την εύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα. Το πρώτο μεγάλο τεστ του μηχανισμού αυτού είναι η διατήρηση της κατάπαυσης του πυρός που μεσολάβησε η αμερικανική κυβέρνηση.
Το Συμβούλιο, που εγκαινιάστηκε στις 16 Ιανουαρίου και παρουσιάστηκε αναλυτικότερα από τον Τζάρεντ Κούσνερ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός λίγες ημέρες αργότερα, περιλαμβάνει μια ειδική υποεπιτροπή, το Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα (Gaza Executive Board – GEB). Αποστολή του GEB είναι να διευκολύνει την εφαρμογή της συμφωνίας εκεχειρίας και να επιβλέπει τη σταθεροποίηση της περιοχής.
Ωστόσο, η σύνθεση του 11μελούς οργάνου προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις. Η συμμετοχή της Τουρκίας και του Κατάρ —δύο χωρών που έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα για στήριξη της Χαμάς— δημιουργεί ανησυχίες ότι η διαδικασία μπορεί να εκτροχιαστεί πριν καν εδραιωθεί. Η απόφαση των ΗΠΑ να παραχωρήσουν θέσεις σε ανώτερους αξιωματούχους των δύο κρατών γεννά φόβους πως η Χαμάς θα μπορούσε, έμμεσα, να ανακτήσει επιρροή στη Γάζα.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το GEB θα συνεργάζεται με μια κυβέρνηση Παλαιστίνιων τεχνοκρατών, επιφορτισμένη με την αποκατάσταση βασικών πολιτικών και διοικητικών λειτουργιών. Παρότι η ακριβής κατανομή εξουσιών παραμένει ασαφής, η συμφωνία εκεχειρίας προβλέπει ότι η τεχνοκρατική κυβέρνηση θα λειτουργεί υπό την «εποπτεία και επίβλεψη» του GEB.
Η ανακοίνωση της σύνθεσης του οργάνου προκάλεσε άμεση αντίδραση από το Ισραήλ. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε την έντονη αντίθεσή του, επικεντρώνοντας την κριτική του στη συμμετοχή του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και του Καταριανού νομικού Χασάν Αλ-Θαουάντι.
Η δυσπιστία του Ισραήλ εδράζεται στο ιστορικό των δύο χωρών. Τόσο η Άγκυρα όσο και η Ντόχα έχουν υιοθετήσει σκληρή ρητορική κατά του Ισραήλ, έχουν κατηγορηθεί για χρηματοδότηση της Χαμάς και έχουν προσφέρει καταφύγιο σε στελέχη της οργάνωσης. Κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ανοιχτά ότι η Τουρκία δεν θεωρεί τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση, ενώ δεν δίστασε να συγκρίνει τον Νετανιάχου με τον Αδόλφο Χίτλερ και να απειλήσει ακόμη και με στρατιωτική επέμβαση.
Αντίστοιχα, το Κατάρ εξακολουθεί να φιλοξενεί ηγετικά στελέχη του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, παρά τις διαψεύσεις του παρελθόντος, ενώ το κρατικό δίκτυο Al Jazeera κατηγορείται ότι αναμεταδίδει συστηματικά τη ρητορική της οργάνωσης.
Η συμμετοχή Τουρκίας και Κατάρ στο GEB επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους ότι ενδέχεται να επιχειρήσουν να διατηρήσουν τη Χαμάς στο πολιτικό παιχνίδι, ακόμη και μέσω έμμεσης ανοχής στον οπλισμό της, παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ ότι η οργάνωση θα αφοπλιστεί.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι, αν η Ουάσιγκτον επιθυμεί να διασφαλίσει την αξιοπιστία του εγχειρήματος, θα πρέπει να θέσει αυστηρούς όρους στη συμμετοχή Άγκυρας και Ντόχας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απομάκρυνση στελεχών της Χαμάς από τα εδάφη τους, η διακοπή κάθε οικονομικού και διπλωματικού δεσμού με την οργάνωση και —ειδικά για το Κατάρ— η ρητή αναγνώριση του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ ως κυρίαρχου εβραϊκού κράτους.
Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποιούν, το Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο σταθεροποίησης σε νέο πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης.