Σε κομβικό μεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης εξελίσσεται η Τουρκία, καθώς το φάσμα μιας αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης στο Ιράν παραμένει ορατό. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Die Zeit, οι επαφές του Χακάν Φιντάν με την ιρανική ηγεσία και τους Αμερικανούς απεσταλμένους (Μπάρακ, Γουίτκοφ) έχουν γίνει καθημερινές, παρά το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί ουσιαστική πρόοδος.
Η Άγκυρα, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα της Realpolitik, επιχειρεί να αποτρέψει τη σύγκρουση, όχι από ιδεολογική συγγένεια με το καθεστώς της Τεχεράνης, αλλά για να προστατεύσει τα δικά της ζωτικά συμφέροντα.
Οι τρεις «πληγές» που φοβάται η Άγκυρα
Η τουρκική διπλωματία κινείται με γνώμονα τον περιορισμό των επιπτώσεων που θα είχε μια πιθανή κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος:
Ενεργειακή Εξάρτηση: Το Ιράν αποτελεί τον βασικό προμηθευτή φυσικού αερίου και πετρελαίου της Τουρκίας. Ένας πόλεμος θα τίναζε στον αέρα την τουρκική οικονομία.
Το Κουρδικό Ζήτημα: Η Άγκυρα ανησυχεί ότι μια αμερικανική επίθεση θα έδινε το σύνθημα για δράση στην κουρδο-ιρανική πολιτοφυλακή PJAK (παρακλάδι του PKK). Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει μια επικίνδυνη αναδιάταξη δυνάμεων που θα επηρέαζε άμεσα την τουρκική εδαφική ακεραιότητα.
Προσφυγική Κρίση: Σε περίπτωση αλλαγής καθεστώτος ή γενικευμένων αναταραχών, η Τουρκία αναμένει εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες από το Ιράν, μια προοπτική που θέλει να αποφύγει πάση θυσία.
Η στρατηγική των «μικρών βημάτων»
Ο Χακάν Φιντάν προτείνει μια τακτική σταδιακών διαπραγματεύσεων, χωρίζοντας τα αγκάθια της διένεξης σε ενότητες. Η αρχή προτείνεται να γίνει από το πυρηνικό πρόγραμμα, για το οποίο υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών, αφήνοντας για αργότερα τα πιο σύνθετα ζητήματα, όπως το βαλλιστικό πρόγραμμα και την ιρανική επιρροή στη Μέση Ανατολή.
Η στάση της Άγκυρας παραμένει πραγματιστική: ενώ επικρίνει τη Δύση για το PKK, τηρεί σιγή ιχθύος για τη στάση του Ιράν στο ίδιο θέμα, αποδεικνύοντας ότι η σταθερότητα του γείτονα αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα.
Με πληροφορίες από dw.com