Με φόντο τις επιχειρήσεις στη Συρία, η Άγκυρα κλιμακώνει την πίεση στους Κούρδους και «παγώνει» την ειρήνη στο εσωτερικό

 
sdf

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo/Baderkhan Ahmad

Ενημερώθηκε: 20/01/26 - 12:44

Σε πλήρες ναυάγιο κατέληξαν οι συνομιλίες μεταξύ της κουρδικής διοίκησης της βορειοανατολικής Συρίας και της κεντρικής κυβέρνησης στη Δαμασκό, που είχαν στόχο την εφαρμογή συμφωνίας για την ενσωμάτωση των κουρδικών πολιτικών και στρατιωτικών δομών στο συριακό κράτος. Κούρδοι αξιωματούχοι καταγγέλλουν ότι οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν, καθώς —όπως υποστηρίζουν— η μοναδική θέση της Δαμασκού ήταν η άνευ όρων παράδοση, χωρίς εγγυήσεις πολιτικής συμμετοχής, αυτοδιοίκησης ή προστασίας των τοπικών πληθυσμών.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο όπου η Τουρκία, στενή σύμμαχος της νέας συριακής ηγεσίας μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ, εμφανίζεται να παίζει καθοριστικό ρόλο στις ισορροπίες της περιοχής, πιέζοντας ανοιχτά για την πλήρη αποδυνάμωση κάθε κουρδικής δομής κοντά στα σύνορά της. Παρότι επισήμως η Άγκυρα δηλώνει ότι στηρίζει την «εδαφική ακεραιότητα» της Συρίας, στην πράξη επιδιώκει να εξαλειφθεί κάθε μορφή κουρδικής αυτονομίας, ακόμη κι αν αυτό συνεπάγεται στρατιωτικές επιχειρήσεις και εκτοπισμούς πληθυσμών.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Τουρκίας, η κυβέρνηση Ερντογάν εντείνει την καταστολή κάθε κινητοποίησης υπέρ των Κούρδων της Συρίας. Ο υπουργός Εσωτερικών προειδοποίησε ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία «πρόκληση», στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι διαδηλώσεις αντιμετωπίζονται ως απειλή για τη δημόσια τάξη. Οι δηλώσεις αυτές συνοδεύτηκαν από βίαιες επεμβάσεις της αστυνομίας σε συγκεντρώσεις, με συλλήψεις και χρήση κατασταλτικών μέσων, γεγονός που ενισχύει τις καταγγελίες περί συστηματικού περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης.

Παράλληλα, το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τους Κούρδους της Συρίας, κάνοντας λόγο για συντονισμένη επίθεση από τη Δαμασκό με την ανοχή —αν όχι τη στήριξη— της Άγκυρας, αλλά και με εμπλοκή τζιχαντιστικών ομάδων. Οι καταγγελίες αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο τις χρόνιες κατηγορίες ότι η Τουρκία, στο όνομα της «αντιτρομοκρατίας», ανέχεται ή αξιοποιεί ακραίες οργανώσεις όταν αυτό εξυπηρετεί τους γεωπολιτικούς της στόχους.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι εξελίξεις αυτές και για την εσωτερική πολιτική σκηνή της Τουρκίας. Το φιλοκουρδικό κόμμα DEM υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση χρησιμοποιεί τις εξελίξεις στη Συρία ως πρόσχημα για να αναβάλει επ’ αόριστον κάθε ουσιαστική συζήτηση για πολιτική λύση στο κουρδικό ζήτημα. Παρότι οι κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις συμφώνησαν να τεθούν υπό τον έλεγχο της Δαμασκού —απαίτηση που επί χρόνια προέβαλλε η Άγκυρα ως βασικό εμπόδιο στην ειρηνευτική διαδικασία— η τουρκική ηγεσία αποφεύγει πλέον να προχωρήσει σε οποιαδήποτε χειροπιαστά βήματα διαλόγου.

Κούρδοι πολιτικοί προειδοποιούν ότι αν η τουρκική κυβέρνηση θεωρεί πως η συρρίκνωση των κουρδικών κεκτημένων στη Συρία αρκεί για να κλείσει το ζήτημα στο εσωτερικό της χώρας, τότε αγνοεί τις βαθύτερες κοινωνικές και πολιτικές αιτίες της σύγκρουσης. Χωρίς αναγνώριση συλλογικών δικαιωμάτων, χωρίς θεσμικές εγγυήσεις και χωρίς πραγματική πολιτική συμμετοχή, η επιλογή της στρατιωτικής πίεσης και της αστυνομοκρατίας δεν συνιστά λύση, αλλά συνταγή για νέα ένταση.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Άγκυρα εμφανίζεται να ακολουθεί μια στρατηγική διπλής όψης: στο εξωτερικό προβάλλει τον ρόλο του «εγγυητή σταθερότητας», ενώ στο εσωτερικό και στα σύνορα υιοθετεί μια πολιτική μηδενικής ανοχής, καταστολής και επιβολής τετελεσμένων. Μια τακτική που όχι μόνο υπονομεύει τις προοπτικές ειρήνης, αλλά βαθαίνει το ρήγμα ανάμεσα στο τουρκικό κράτος και εκατομμύρια Κούρδους πολίτες, μετατρέποντας μια πολιτική διαμάχη σε διαρκή εστία αστάθειας για ολόκληρη την περιοχή.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ