Σε μια κίνηση με σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο προχώρησε η Τουρκία, ανακηρύσσοντας με δύο διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ισάριθμα «εθνικά θαλάσσια πάρκα». Οι δύο περιοχές αφορούν αφενός τη θαλάσσια ζώνη απέναντι από το Καστελλόριζο και αφετέρου το Βόρειο Αιγαίο, μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
Η κίνηση της Άγκυρας είχε προαναγγελθεί ουσιαστικά από το καλοκαίρι του 2025, όταν η Τουρκία παρουσίασε χάρτες με δύο προτεινόμενα θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, λίγες ημέρες μετά την ελληνική ανακοίνωση για τα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες.
Θαλάσσιο πάρκο γύρω από το Καστελλόριζο
Το πρώτο τουρκικό πάρκο εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ Φέτιγιε, στην επαρχία Μούγλα, και Κας, στην επαρχία Αττάλειας.
Η χωροθέτησή του δημιουργεί μια εκτεταμένη προστατευόμενη ζώνη στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία ουσιαστικά περικλείει τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, τμήμα της τουρκικής χωροθέτησης εκτείνεται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, δηλαδή πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, στοιχείο που προσδίδει στην κίνηση σαφή διάσταση στις ελληνοτουρκικές διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες.
«Σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης
Το δεύτερο θαλάσσιο πάρκο χωροθετείται στο Βόρειο Αιγαίο, κοντά στις τουρκικές ακτές και γεωγραφικά μεταξύ της Λήμνου και της Σαμοθράκης.
Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός είχε παρουσιαστεί ήδη τον Αύγουστο του 2025, με περιοχή δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου, η οποία εκτεινόταν επίσης πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Η χωροθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς αφορά μια ευαίσθητη περιοχή του Βορείου Αιγαίου, σε μια περίοδο κατά την οποία τουρκικά μέσα ενημέρωσης επαναφέρουν συστηματικά ζητήματα που αφορούν την ελληνική στρατιωτική παρουσία στα νησιά.
Η τουρκική απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Η κίνηση της Άγκυρας συνδέεται ευθέως με την ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες, οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες των οποίων τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση στις 21 Ιουλίου 2025.
Ήδη τότε, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε αντιδράσει έντονα, υποστηρίζοντας ότι σε «κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες» όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος θα πρέπει να αποφεύγονται, κατά την Άγκυρα, μονομερείς ενέργειες και να επιδιώκεται συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών.
Οι ελληνικές αρχές, από την πλευρά τους, έχουν παρουσιάσει τα πάρκα ως περιβαλλοντική πρωτοβουλία για την προστασία της βιοποικιλότητας και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, με το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου να βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη διαδικασία θεσμοθέτησης.
Νέα ελληνοτουρκική εστία έντασης
Η ανακήρυξη των τουρκικών πάρκων μεταφέρει πλέον τη διαφορά από το επίπεδο των χαρτών και των εξαγγελιών σε επίσημη διοικητική πράξη της Άγκυρας.
Παρότι η τουρκική πλευρά παρουσιάζει τις περιοχές ως μέτρο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η γεωγραφική τους χάραξη —ιδίως γύρω από το Καστελλόριζο και μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης— τις καθιστά αναπόφευκτα μέρος της ευρύτερης ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η εξέλιξη αναμένεται έτσι να προστεθεί στην ήδη μακρά ατζέντα των διαφορών Αθήνας και Άγκυρας, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να συνδέσει την περιβαλλοντική πολιτική με τις δικές της θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και τον ευρύτερο γεωπολιτικό συσχετισμό στην περιοχή.