Προβληματισμό στην Τουρκία προκαλεί η ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, καθώς η επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία ενδέχεται να δυσκολέψει τις προσπάθειες της Άγκυρας για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, οι κυρώσεις CAATSA και οι αμερικανικοί κινητήρες για το τουρκικό μαχητικό KAAN.
Η τουρκική πλευρά είχε επενδύσει πολιτικά στη διατήρηση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στο Κογκρέσο, εκτιμώντας ότι κάτι τέτοιο θα διευκόλυνε ενδεχόμενες πρωτοβουλίες του Ντόναλντ Τραμπ για την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ουάσιγκτον – Άγκυρας.
Ωστόσο, οι νέοι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες, καθώς οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον αυξημένη δυνατότητα ελέγχου των αποφάσεων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Τα τρία κρίσιμα ζητήματα για την Τουρκία
Ο Σινάν Ουλγκέν, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών και Μελετών Εξωτερικής Πολιτικής (EDAM), προσδιόρισε τρία βασικά ζητήματα που ενδέχεται να επηρεαστούν από το εκλογικό αποτέλεσμα.
«Υπάρχουν τρία θέματα: η άρση των κυρώσεων CAATSA, η επιστροφή στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και η προμήθεια κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος KAAN», ανέφερε. Τις δηλώσεις του μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλης Κωστίδης.
Ο Τούρκος αναλυτής επισήμανε ότι οποιοδήποτε νέο αίτημα της Άγκυρας για την αγορά μαχητικών F-35 θα πρέπει να περάσει από τη διαδικασία έγκρισης του αμερικανικού Κογκρέσου.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι επιπτώσεις της νίκης των Δημοκρατικών δεν περιορίζονται στο συγκεκριμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά επεκτείνονται και στην προμήθεια κινητήρων για το KAAN, το μαχητικό αεροσκάφος που αναπτύσσει η Τουρκία.
«Σε όλα αυτά τα ζητήματα, το γεγονός ότι οι Δημοκρατικοί διαθέτουν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο μπορεί να αποτελέσει μειονέκτημα», σημείωσε.
Τουρκικός Τύπος: Αυστηρότερος έλεγχος στις αποφάσεις Τραμπ
Στις πιθανές συνέπειες των αμερικανικών εκλογών αναφέρεται και η τουρκική εφημερίδα Turkiye, επισημαίνοντας ότι η νέα σύνθεση του Κογκρέσου ενδέχεται να περιορίσει τα περιθώρια ελιγμών του Λευκού Οίκου.
«Με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν και τα δύο σώματα, οποιαδήποτε πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ για χαλάρωση αυτών των περιορισμών ενδέχεται να αντιμετωπίσει αυστηρότερο έλεγχο από τους νομοθέτες», αναφέρει.
Η εφημερίδα διευκρινίζει, ωστόσο, ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών δεν συνεπάγεται αυτομάτως την αποτυχία των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας.
Όπως σημειώνει, η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να διαθέτει συγκεκριμένες νομικές αρμοδιότητες, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί τη δυνατότητα άσκησης προεδρικού βέτο σε νομοθετικές πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνεί.
Κατά συνέπεια, το νέο πολιτικό περιβάλλον μπορεί να καταστήσει δυσκολότερη την προώθηση των τουρκικών αιτημάτων, χωρίς όμως να αποκλείει την επίτευξη συμφωνιών.
Ο ρόλος Ελλάδας και Ισραήλ στο ζήτημα των F-35
Η Turkiye αναδεικνύει και έναν επιπλέον παράγοντα που επηρεάζει τις τουρκικές επιδιώξεις: τις αντιρρήσεις της Ελλάδας και του Ισραήλ για ενδεχόμενη πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, αξιωματούχοι των δύο χωρών έχουν εκφράσει στο παρελθόν τις ανησυχίες τους στην Ουάσιγκτον για μια πιθανή συμφωνία.
Παράλληλα, ελληνοαμερικανικές οργανώσεις έχουν πραγματοποιήσει εκστρατείες κατά της πώλησης των συγκεκριμένων αεροσκαφών στην Τουρκία.
Αντίστοιχα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν διατυπώσει δημόσια την αντίθεσή τους στην απόκτηση F-35 από την Άγκυρα.
Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με τη νέα πλειοψηφία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, διαμορφώνουν ένα πιο σύνθετο πολιτικό περιβάλλον για την τουρκική κυβέρνηση.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο ο Ντόναλντ Τραμπ θα μπορέσει να προωθήσει ενδεχόμενες αποφάσεις υπέρ της Τουρκίας, δεδομένων των αυξημένων δυνατοτήτων κοινοβουλευτικού ελέγχου και των αντιδράσεων που καταγράφονται στην Ουάσιγκτον.