Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στον τουρκικό Τύπο η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με φιλοκυβερνητικά και αντιπολιτευόμενα μέσα ενημέρωσης να στρέφουν τα πυρά τους κατά του ισραηλινού λόμπι στην Ουάσιγκτον και της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ισραήλ. Την ίδια ώρα, η τουρκική αντιπολίτευση ασκεί κριτική στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την υπερβολική, όπως υποστηρίζει, εξάρτηση της εξωτερικής πολιτικής από την προσωπική του σχέση με τον Αμερικανό πρόεδρο, ιδιαίτερα στο ζήτημα των μαχητικών F-35.
Η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών και η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς έχουν ανοίξει ευρεία συζήτηση στην Τουρκία για τις επιπτώσεις στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Παρά τις διαφορετικές πολιτικές τους προσεγγίσεις, φιλοκυβερνητικά και αντιπολιτευόμενα μέσα συγκλίνουν στην κριτική τους για τη στενή υποστήριξη του Τραμπ προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, την οποία συνδέουν με την εκλογική αποτυχία των Ρεπουμπλικανών.
«Οι προσωπικές σχέσεις δεν συνιστούν εξωτερική πολιτική»
Ιδιαίτερα αιχμηρά εμφανίζονται τα τουρκικά αντιπολιτευόμενα μέσα ενημέρωσης, τα οποία δεν περιορίζονται στην κριτική προς την Ουάσιγκτον, αλλά θέτουν στο στόχαστρο και τους διπλωματικούς χειρισμούς του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Με κεντρικό επιχείρημα ότι «οι προσωπικές σχέσεις δεν συνιστούν εξωτερική πολιτική», επικρίνουν την προσήλωση του Τούρκου προέδρου στη συνεργασία με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τις σχετικές αναλύσεις, οι επαφές των δύο ηγετών δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ιδιαίτερα στην προσπάθεια της Άγκυρας να αποκτήσει τα αμερικανικά μαχητικά F-35.
Η νέα πλειοψηφία των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο εκτιμάται ότι δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στις τουρκικές επιδιώξεις, καθώς ενισχύει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και εξοπλισμών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον ρόλο των αρμόδιων επιτροπών της Γερουσίας, οι οποίες επηρεάζουν τις αποφάσεις για τις αμερικανικές σχέσεις με την Τουρκία.
Απομακρύνεται η προοπτική απόκτησης των F-35
Τούρκοι αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουάσιγκτον περιορίζει περαιτέρω τις πιθανότητες να επιλυθούν οι εκκρεμότητες γύρω από τα F-35.
Η αισιοδοξία που είχε καλλιεργηθεί μετά τις προσωπικές επαφές Ερντογάν – Τραμπ υποχωρεί, καθώς η υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου δεν θεωρείται πλέον επαρκής για την υπέρβαση των εμποδίων στο Κογκρέσο.
Στο πλαίσιο της κριτικής τους, αντιπολιτευόμενα έντυπα αμφισβητούν επίσης την ερμηνεία ότι το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών συνιστά επικράτηση του λεγόμενου «βαθέος κράτους».
Αντίθετα, φιλοκυβερνητικά δημοσιεύματα δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη στρατηγική σημασία της Τουρκίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες, προβάλλοντας τον ρόλο της ως πολύτιμου συμμάχου της Ουάσιγκτον.
Η Sabah στρέφει την προσοχή στο AIPAC και τις εκλογές στο Μίσιγκαν
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται και η δράση της Αμερικανοϊσραηλινής Επιτροπής Δημοσίων Υποθέσεων (AIPAC), μιας από τις σημαντικότερες οργανώσεις άσκησης πίεσης υπέρ του Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα Sabah αναφέρεται ειδικότερα στις εκλογές στο Μίσιγκαν, υποστηρίζοντας ότι το AIPAC δαπάνησε 60 εκατομμύρια δολάρια για να υποστηρίξει τον αντίπαλο του Αμπντούλ ελ-Σαγέντ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο αιγυπτιακής καταγωγής πολιτικός επικράτησε στην εκλογική αναμέτρηση, γράφοντας ιστορία ως ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής των ΗΠΑ.
Ο ισχυρισμός για το ύψος της χρηματοδότησης αποδίδεται στην τουρκική εφημερίδα.
Προβληματισμός στην Άγκυρα για την επόμενη ημέρα
Οι αντιδράσεις στον τουρκικό Τύπο αναδεικνύουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τη στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθήσει η Άγκυρα απέναντι στη νέα πολιτική πραγματικότητα των ΗΠΑ.
Από τη μία πλευρά, τα φιλοκυβερνητικά μέσα επιδιώκουν να αναδείξουν τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας και τη δυνατότητα διατήρησης της συνεργασίας με την Ουάσιγκτον.
Από την άλλη, αντιπολιτευόμενες αναλύσεις υποστηρίζουν ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στις προσωπικές σχέσεις των ηγετών, ιδιαίτερα όταν κρίσιμες αποφάσεις εξαρτώνται από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Το ζήτημα των F-35 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η Άγκυρα, καθώς η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών μεταβάλλει τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον και επαναφέρει τη συζήτηση για τα όρια της διπλωματικής προσέγγισης Ερντογάν – Τραμπ.