Οι αναπληρωματικές εκλογές που διεξάγονται την Πέμπτη στην εκλογική περιφέρεια του Μέικερφιλντ, στην ευρύτερη περιοχή του Μάντσεστερ, έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς το αποτέλεσμά τους εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει τις εσωκομματικές ισορροπίες στους Εργατικούς και να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την ηγεσία του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ.
Στο επίκεντρο της αναμέτρησης βρίσκεται ο δήμαρχος του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, ο οποίος επιχειρεί την επιστροφή του στη Βουλή των Κοινοτήτων. Πολλοί πολιτικοί παρατηρητές θεωρούν ότι μια ενδεχόμενη εκλογή του θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μελλοντική διεκδίκηση της ηγεσίας των Εργατικών, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση αντιμετωπίζει σοβαρές εσωκομματικές πιέσεις.
Τι είναι οι αναπληρωματικές εκλογές
Οι αναπληρωματικές εκλογές διεξάγονται όταν μια κοινοβουλευτική έδρα κενωθεί μεταξύ δύο γενικών εκλογών, λόγω παραίτησης, θανάτου ή έκπτωσης βουλευτή.
Στην περίπτωση του Μέικερφιλντ, η εκλογική διαδικασία προκηρύχθηκε μετά την παραίτηση του βουλευτή των Εργατικών Τζος Σίμονς. Η συγκεκριμένη αναμέτρηση έχει αποκτήσει ευρύτερη πολιτική σημασία, καθώς αντιμετωπίζεται από πολλούς ως ένδειξη της λαϊκής στήριξης ή δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση Στάρμερ.
Τα δημοσκοπικά δεδομένα
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δίνουν προβάδισμα στον Άντι Μπέρναμ, χωρίς ωστόσο να θεωρείται εξασφαλισμένη η επικράτησή του.
Κατά μέσο όρο, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν τα εξής ποσοστά:
- Άντι Μπέρναμ (Εργατικοί): 46%
- Ρόμπερτ Κένιον (Reform UK): 41%
- Μάικλ Τόμσον (Restore Britain): 7%
- Σάρα Πίνκερτον (Συντηρητικοί): 3%
- Τζένιφερ Γουόρντ (Πράσινοι): 2%
- Λίαμ Ο'Κόνελ (Φιλελεύθεροι Δημοκράτες): 1%
Ορισμένες μετρήσεις εμφανίζουν τον Μπέρναμ να προηγείται με διαφορά περίπου δέκα μονάδων, αποδίδοντας το προβάδισμα αφενός στη διάσπαση του δεξιού χώρου και αφετέρου στη μετακίνηση μέρους των ψηφοφόρων των Πρασίνων και των Φιλελεύθερων Δημοκρατών προς την υποψηφιότητά του.
Η κρίση στους Εργατικούς
Η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στο κυβερνών κόμμα.
Οι δυσκολίες ξεκίνησαν μετά τις περιφερειακές και τοπικές εκλογές του Μαΐου, στις οποίες οι Εργατικοί κατέγραψαν σημαντικές απώλειες, ενώ το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ ενίσχυσε αισθητά την πολιτική του επιρροή.
Το αποτέλεσμα προκάλεσε εσωκομματικές αντιδράσεις, με αρκετούς βουλευτές να εκφράζουν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους για την πορεία της κυβέρνησης και να θέτουν ζήτημα πολιτικής κατεύθυνσης. Ακολούθησαν παραιτήσεις κυβερνητικών στελεχών και κοινοβουλευτικών γραμματέων, γεγονός που επιδείνωσε το κλίμα στο εσωτερικό του κόμματος.
Η κρίση εντάθηκε περαιτέρω μετά τις παραιτήσεις του υπουργού Άμυνας Τζον Χίλι και του υφυπουργού Άμυνας Αλ Καρνς, οι οποίοι διαφώνησαν με το ύψος των αμυντικών δαπανών. Στις δημόσιες τοποθετήσεις τους υποστήριξαν ότι η διεθνής συγκυρία, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αυξημένες απαιτήσεις του ΝΑΤΟ, απαιτεί σημαντικά μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα της άμυνας.
Το πολιτικό διακύβευμα
Εάν ο Άντι Μπέρναμ επικρατήσει, θα επιστρέψει στο βρετανικό κοινοβούλιο και θα ενισχύσει τη θέση του ως πιθανού διεκδικητή της ηγεσίας των Εργατικών, σε περίπτωση που κινηθούν επίσημα διαδικασίες αμφισβήτησης του Κιρ Στάρμερ.
Αντίθετα, μια νίκη του Reform UK θα εκληφθεί ως σοβαρό πολιτικό πλήγμα για την κυβέρνηση και προσωπικά για τον πρωθυπουργό, ενδεχομένως επιταχύνοντας τις συζητήσεις περί διαδοχής στο εσωτερικό των Εργατικών.
Για τον λόγο αυτό, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η αναμέτρηση στο Μέικερφιλντ ξεπερνά τα όρια μιας συνηθισμένης αναπληρωματικής εκλογής και ενδέχεται να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας πολιτικής κρίσης στη Βρετανία.
Πώς εκλέγεται ο ηγέτης των Εργατικών
Σύμφωνα με το καταστατικό των Εργατικών, για να κινηθεί επίσημα διαδικασία αμφισβήτησης της ηγεσίας απαιτείται αίτημα από τουλάχιστον το 20% των βουλευτών του κόμματος.
Με τη σημερινή σύνθεση της Βουλής των Κοινοτήτων, αυτό σημαίνει ότι απαιτούνται οι υπογραφές 81 βουλευτών.
Υποψήφιοι για την ηγεσία μπορούν να είναι μόνο εν ενεργεία βουλευτές που εξασφαλίζουν τη στήριξη τουλάχιστον του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας. Ο εν ενεργεία αρχηγός διατηρεί το δικαίωμα να είναι υποψήφιος χωρίς να χρειάζεται νέες υπογραφές στήριξης.
Ο Κιρ Στάρμερ έχει ήδη δηλώσει ότι θα είναι εκ νέου υποψήφιος σε περίπτωση που ενεργοποιηθεί διαδικασία εκλογής νέου ηγέτη.