Σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία προβλέπει η συμφωνία που αναμένεται να υπογράψουν σήμερα, Τρίτη (22/9), οι ΗΠΑ, η Δανία και η Γροιλανδία, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η συμφωνία περιλαμβάνει τη δημιουργία δύο νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο νησί, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο του αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού στην Αρκτική.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντρικ Νίλσεν, προκειμένου να προχωρήσουν στην υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας.
Η συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις 17:30 ώρα Ελλάδας, ενώ το πλήρες κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Δύο νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία
Σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Reuters, η συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία δύο νέων αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, πέραν της υφιστάμενης βάσης Pituffik Space Base.
Η πρώτη σχεδιάζεται στην περιοχή Narsarsuaq, όπου λειτουργούσε αμερικανική αεροπορική βάση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ενώ η δεύτερη στην περιοχή Mestersvig, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα από τη δανική στρατιωτική μονάδα Sirius Dog Sled Patrol.
Η επέκταση αυτή θα σηματοδοτήσει σημαντική αύξηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, όπου κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου οι ΗΠΑ διατηρούσαν 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις και περισσότερους από 10.000 στρατιωτικούς.
Στο επίκεντρο η ασφάλεια της Αρκτικής και το ΝΑΤΟ
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, έχει δηλώσει ότι η νέα συμφωνία θα εντάξει την ασφάλεια της Αρκτικής σε ένα ευρύτερο πλαίσιο συλλογικής εποπτείας του ΝΑΤΟ, αντί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της Ουάσιγκτον και της Κοπεγχάγης.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ υποστήριξε την Παρασκευή ότι η συμφωνία παρέχει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών στη Γροιλανδία».
Η Δανία έχει επισημάνει ότι η συμφωνία σέβεται την κυριαρχία του Βασιλείου και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας.
Παραμένει, ωστόσο, αδιευκρίνιστο εάν η νέα συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συνθήκη του 1951, η οποία αποτελεί τη νομική βάση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, ή εάν δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας.
Από τις διεκδικήσεις Τραμπ στη στρατιωτική επέκταση
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μια περίοδο έντονων διπλωματικών αντιπαραθέσεων, κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επανειλημμένα εκφράσει την πρόθεσή του να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας, χωρίς να αποκλείει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής πίεσης.
Οι δηλώσεις αυτές είχαν προκαλέσει αντιδράσεις από τη Δανία και την κυβέρνηση της Γροιλανδίας, καθώς και εντάσεις στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Η νέα συμφωνία προβλέπει ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, χωρίς να μεταβάλλεται, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής ανακοινώσεις της δανικής πλευράς, το καθεστώς κυριαρχίας του νησιού.
Η Γροιλανδία, αυτοδιοικούμενη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας με πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων, κατέχει σημαντική γεωστρατηγική θέση μεταξύ της Αρκτικής και της Βόρειας Αμερικής, ενώ διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους.