Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ φέρνει τον Χακίμ Τζέφρις ένα βήμα πριν από μια ιστορική πρωτιά, καθώς ενδέχεται να γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων. Ο 56χρονος πολιτικός από τη Νέα Υόρκη καλείται να διαχειριστεί τη σύγκρουση με την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και τις διαφωνίες μεταξύ της μετριοπαθούς και της προοδευτικής πτέρυγας των Δημοκρατικών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και ο πόλεμος στο Ιράν κυριαρχούν στην αμερικανική πολιτική ατζέντα.
Με την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Κογκρέσου την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, έπειτα από τέσσερα χρόνια ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας.
Ο Τζέφρις, ο οποίος εκπροσωπεί εκλογική περιφέρεια της Νέας Υόρκης και ηγείται των Δημοκρατικών στη Βουλή, εμφανίζεται ως ο επικρατέστερος υποψήφιος για την προεδρία του σώματος.
«Σήμερα αρχίζει η μεγάλη επιστροφή της Αμερικής», δήλωσε στην επινίκια ομιλία του, ενώ τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης κατέγραφαν τη δυναμική των Δημοκρατικών τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία.
Πότε θα εκλεγεί ο νέος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων
Οι νεοεκλεγέντες Δημοκρατικοί βουλευτές αναμένεται να συνεδριάσουν κεκλεισμένων των θυρών αργότερα μέσα στον Νοέμβριο, προκειμένου να επιλέξουν τον υποψήφιό τους για την προεδρία της Βουλής.
Σύμφωνα με συμβούλους του κόμματος, μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται κάποιος σοβαρός εσωκομματικός αντίπαλος του Τζέφρις.
Η τελική ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί τον Ιανουάριο, κατά την έναρξη των εργασιών του νέου Κογκρέσου, οπότε θα εκλεγεί ο 57ος πρόεδρος της Βουλής από το 1789.
Το ακριβές μέγεθος της δημοκρατικής πλειοψηφίας παραμένει πάντως αδιευκρίνιστο, καθώς η καταμέτρηση συνεχίζεται σε αρκετές περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η θέση έχει ιδιαίτερη θεσμική σημασία. Ο πρόεδρος της 435μελούς Βουλής καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη νομοθετική ατζέντα, αποφασίζοντας ποια νομοσχέδια θα προωθηθούν προς ψήφιση.
Παράλληλα, βρίσκεται στη δεύτερη θέση της σειράς διαδοχής για την προεδρία των ΗΠΑ, μετά τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
Η αντιπαράθεση με τον Τραμπ και οι έρευνες για την κυβέρνησή του
Τα προηγούμενα δύο χρόνια, ο Τζέφρις υπήρξε έντονος επικριτής της πολιτικής των Ρεπουμπλικανών στο Κογκρέσο και των επιλογών του Ντόναλντ Τραμπ.
Μετά την εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών, προανήγγειλε πρωτοβουλίες για την ανατροπή σημαντικών περικοπών στις δημόσιες δαπάνες, οι οποίες θεσπίστηκαν με νόμο στις 4 Ιουλίου 2025.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο Medicaid, το ομοσπονδιακό πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης που καλύπτει κυρίως Αμερικανούς με χαμηλά εισοδήματα και άτομα με αναπηρία.
«Ο αμερικανικός λαός μίλησε και κατέστησε σαφές ότι έχει κουραστεί από τον εξτρεμισμό και τη διαφθορά. Θέλει ένα Κογκρέσο που θα παράγει αποτελέσματα για τους πολίτες», ανέφερε.
Οι Δημοκρατικοί σχεδιάζουν επίσης να διερευνήσουν τις σχέσεις της κυβέρνησης Τραμπ με επιχειρηματικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων εταιρειών και προσώπων που έχουν προσφέρει σημαντικά ποσά σε προεκλογικές εκστρατείες και κυβερνητικά έργα.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής της Καλιφόρνιας Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας και Λογοδοσίας, απηύθυνε μάλιστα στον Τζέφρις μια χαρακτηριστική συμβουλή τη νύχτα των εκλογών: «Να προσλάβεις δικηγόρους».
Ωστόσο, ο πιθανός νέος πρόεδρος της Βουλής δεν έχει δεσμευτεί ότι θα επιδιώξει μια τρίτη διαδικασία παραπομπής του Τραμπ.
Οι προοδευτικοί Δημοκρατικοί και οι εσωκομματικές διαφωνίες
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τον Τζέφρις θα είναι η διατήρηση της ενότητας της κοινοβουλευτικής ομάδας, καθώς οι πολιτικές διαφορές μεταξύ των μετριοπαθών και των προοδευτικών παραμένουν έντονες.
Χαρακτηριστική είναι η στάση της νεοεκλεγείσας βουλευτού από τη Νέα Υόρκη, Νταριαλίζα Άβιλα Σεβαλιέ, η οποία απέφυγε να δεσμευτεί ότι θα υποστηρίξει την υποψηφιότητά του.
Σε συνέντευξή της στο Vanity Fair στις 30 Σεπτεμβρίου, έθεσε συγκεκριμένες πολιτικές προτεραιότητες που, κατά την άποψή της, πρέπει να υιοθετήσει η νέα ηγεσία της Βουλής.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η προστασία των εκλογικών δικαιωμάτων, η μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος, οι επενδύσεις στη δημόσια στέγαση, η καθολική υγειονομική περίθαλψη και ο τερματισμός της αποστολής επιθετικών όπλων στο Ισραήλ.
Το τελευταίο ζήτημα αναδεικνύει μια ιδιαίτερη πολιτική αντίφαση, καθώς φιλοϊσραηλινές οργανώσεις συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους χρηματοδότες της εκστρατείας του Τζέφρις.
Ο ίδιος έχει εμφανιστεί θετικός απέναντι σε προτάσεις για ένα σύστημα υγειονομικής περίθαλψης τύπου «Medicare για Όλους», το οποίο ωστόσο αρκετά στελέχη της μετριοπαθούς πτέρυγας θεωρούν υπερβολικά δαπανηρό.
«Το ερώτημα είναι τι μπορεί να τους προσφέρει ώστε να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους», σχολίασε η Μισέλ Σουέρς, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν, αναφερόμενη στις διαπραγματεύσεις με τους προοδευτικούς.
Την ίδια στιγμή, μια σημαντική μετατόπιση προς τα αριστερά θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από τους μετριοπαθείς Δημοκρατικούς, δυσκολεύοντας τη διατήρηση μιας ενιαίας κοινοβουλευτικής στρατηγικής.
«Η Αμερική είναι υπερβολικά ακριβή» – Προτεραιότητα στο κόστος ζωής
Ο Τζέφρις έχει αναδείξει την αντιμετώπιση της ακρίβειας σε κεντρικό άξονα της πολιτικής του.
«Η Αμερική είναι υπερβολικά ακριβή», επαναλάμβανε στις προεκλογικές του εμφανίσεις, επιχειρώντας να συνδέσει τη νομοθετική ατζέντα των Δημοκρατικών με τις οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο σύμβουλο του κόμματος, υπάρχουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν την υποστήριξη τόσο των προοδευτικών όσο και των μετριοπαθών βουλευτών.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η διεύρυνση της φορολογικής έκπτωσης για οικογένειες με παιδιά, η θέσπιση φορολογικών ελαφρύνσεων για την αγορά κατοικίας και η ανανέωση επιδοτήσεων υγειονομικής περίθαλψης στο πλαίσιο του Obamacare.
Στην ίδια ατζέντα εντάσσονται η επαναφορά των κινήτρων για την καθαρή ενέργεια και ο τερματισμός του πολέμου με το Ιράν.
Οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν επίσης να ανατρέψουν περικοπές ύψους 900 δισ. δολαρίων στο Medicaid, να προστατεύσουν το σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης και να προωθήσουν αλλαγές στη μεταναστευτική νομοθεσία.
Παράλληλα, ο Τζέφρις έχει προαναγγείλει σκληρή αντιπαράθεση με στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ.
«Ως πλειοψηφία, ένα από τα πρώτα πράγματα που πρόκειται να κάνουμε είναι να διώξουμε τον Πιτ Χέγκσεθ», δήλωσε σε προεκλογική συγκέντρωση, τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές.
Το προεδρικό βέτο και οι αναγκαίοι συμβιβασμοί με τους Ρεπουμπλικανούς
Παρά την ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής, οι Δημοκρατικοί δεν θα μπορούν να εφαρμόσουν ανεμπόδιστα τη νομοθετική τους ατζέντα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί την προεδρία και τη δυνατότητα άσκησης βέτο, γεγονός που μπορεί να εμποδίσει την εφαρμογή σημαντικών νομοθετικών πρωτοβουλιών.
Επιπλέον, ο Τζέφρις θα χρειαστεί να εξασφαλίσει συνεργασία με τους Ρεπουμπλικανούς σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η αύξηση του ορίου του ομοσπονδιακού χρέους και η έγκριση της χρηματοδότησης των κρατικών υπηρεσιών.
Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για το χρέος θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο αδυναμίας πληρωμών, ενώ η μη έγκριση της χρηματοδότησης ενδέχεται να οδηγήσει σε αναστολή λειτουργίας ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Οι συγκεκριμένες διαδικασίες αναμένεται να δοκιμάσουν τόσο τη διαπραγματευτική ικανότητα του Τζέφρις όσο και τη συνοχή της δημοκρατικής πλειοψηφίας.
Οι πιέσεις για νέα παραπομπή Τραμπ και η στάση των μετριοπαθών
Ένα ακόμη ζήτημα που ενδέχεται να προκαλέσει εσωκομματικές αντιπαραθέσεις είναι το ενδεχόμενο νέας προσπάθειας παραπομπής του Αμερικανού προέδρου.
Η Κέιτ ντεΓκράιτερ, εκπρόσωπος της οργάνωσης Third Way, η οποία εκφράζει μετριοπαθείς θέσεις στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος, υποστήριξε ότι ο Τζέφρις θα πρέπει να αποφύγει μια τέτοια επιλογή.
«Δεν πιστεύω ότι θα ήταν βοηθητικό να ξεκινήσει μια τεράστια μάχη για την παραπομπή του προέδρου», δήλωσε.
Από την πλευρά του, ο Ντέιβιντ Μίλερ, καθηγητής Διακυβέρνησης στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο, εκτίμησε ότι αρκετοί νεοεκλεγέντες προοδευτικοί βουλευτές θα φτάσουν στην Ουάσινγκτον με ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες για την ταχύτητα των πολιτικών αλλαγών.
Όπως ανέφερε, είναι πιθανό να θεωρούν ότι μπορούν να «αλλάξουν το σύμπαν από την πρώτη ημέρα».
Ο Τζέφρις, συνεπώς, θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στις απαιτήσεις για άμεσες αλλαγές και στους περιορισμούς που δημιουργεί η παραμονή των Ρεπουμπλικανών στον Λευκό Οίκο.
Η ικανότητά του να διατηρήσει ενωμένους τους Δημοκρατικούς, να διαχειριστεί τις σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ και να προωθήσει νομοθετικές παρεμβάσεις για το κόστος ζωής θα αποτελέσει καθοριστική δοκιμασία για τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο.