Σε μια προσπάθεια σταδιακής εξομάλυνσης των διμερών τους σχέσεων προχωρούν Ινδία και Κίνα, επανεκκινώντας τις υψηλού επιπέδου συνομιλίες για την οριοθέτηση των αμφισβητούμενων συνόρων τους.
Κατά τον 25ο γύρο διαπραγματεύσεων του Μηχανισμού Ειδικών Εκπροσώπων στο Πεκίνο, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας της Ινδίας, Ατζίτ Ντοβάλ, και ο Υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Ουάνγκ Γι, συμφώνησαν σε μια σταδιακή προσέγγιση για την επίλυση του συνοριακού ζητήματος, σηματοδοτώντας μια τακτική αλλαγή πλεύσης προς την επίτευξη αμοιβαία αποδεκτών συμβιβασμών.
Σταδιακή στρατηγική και μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης
Η νέα αυτή στρατηγική αποκλίνει από τη θέση του 2005 για μια συνολική συμφνία «πακέτο», προκρίνοντας τη σταδιακή διευθέτηση που αναμένεται να εστίασει αρχικά στους λιγότερο αμφισβητούμενους τομείς (κεντρικό και ανατολικό), μεταθέτοντας τον πιο ακανθώδη δυτικό τομέα για μεταγενέστερο στάδιο.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία νέων στρατιωτικών θερμών γραμμών και σημείων επαφής κατά μήκος της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου (LAC).
Η διπλωματική αυτή επαναπροσέγγιση συνοδεύεται από απτά δείγματα αποκλιμάκωσης:
Επανέναρξη του διασυνοριακού εμπορίου μέσω τριών ορεινών περασμάτων στα Ιμαλάια, έπειτα από διακοπή έξι ετών.
Χαλάρωση των οικονομικών περιορισμών από το Νέο Δελχί, το οποίο επιτρέπει εκ νέου σε κινεζικές εταιρείες παραγωγής ενεργειακού εξοπλισμού να συμμετέχουν σε κρατικούς διαγωνισμούς.
Πυκνές διπλωματικές επαφές ενόψει των επικείμενων συνόδων κορυφής των οργανισμών BRICS και SCO.
Το ιστορικό υπόβαθρο και τα ακανθώδη εμπόδια
Η Γραμμή Πραγματικού Ελέγχου (LAC) θεωρείται το μεγαλύτερο μη οριοθετημένο χερσαίο σύνορο στον κόσμο. Αν και οι πρώτες τεχνικές συνομιλίες ξεκίνησαν τη δεκαετία του '80 και η LAC αναγνωρίστηκε επίσημα το 1993, η ακριβής χάραξή της δεν συμφωνήθηκε ποτέ.
Οι προσπάθειες ανταλλαγής χαρτών στις αρχές της δεκαετίας του 2000 κατέρρευσαν λόγω χαοτικών αποκλίσεων στις αντιλήψεις των δύο πλευρών, ενώ οι μεταγενέστερες στρατιωτικές συγκρούσεις και η αυξανόμενη καχυποψία υποσκάψαν τις όποιες συμφωνίες οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Παρά τη θετική δυναμική, τα βαθύτερα αίτια της τριβής παραμένουν:
Εδαφικές διεκδικήσεις: Το Νέο Δελχί θεωρεί το Ακσάι Τσιν ινδικό έδαφος, ενώ το Πεκίνο διεκδικεί ολόκληρη την ινδική πολιτεία Αρουνατσάλ Πραντές.
Μονομερείς ενέργειες: Η Κίνα συνεχίζει να μετονομάζει περιοχές της Αρουνατσάλ Πραντές, να εκδίδει ειδικές θεωρήσεις (stapled visas) για τους κατοίκους της και να κατασκευάζει εκατοντάδες υποδομές διπλής χρήσης (πολιτικής και στρατιωτικής) κοντά στα σύνορα.
Γεωπολιτικές συμμαχίες: Η κατασκευή του Οικονομικού Διαδρόμου Κίνας-Πακιστάν (CPEC) μέσω του διοικούμενου από το Πακιστάν Κασμίρ και η στρατιωτική υποστήριξη του Πεκίνου προς το Ισλαμαμπάντ επιτείνουν το έλλειμμα εμπιστοσύνης.
Προοπτικές και διεθνές περιβάλλον
Παρά τις στρατιωτικές και οικονομικές ασυμμετρίες, η τρέχουσα διεθνής αβεβαιότητα, οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι εμπορικές εντάσεις ωθούν τις δύο πολυπληθέστερες χώρες του πλανήτη να αναζητήσουν σημεία επαφής. Ωστόσο, η διαδρομή προς μια οριστική και βιώσιμη διευθέτηση των συνόρων παραμένει μακρά και απαιτεί πολυετείς, συντονισμένες προσπάθειες.