Δέκα ημέρες μετά τα πρώτα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στην Τεχεράνη, τα οποία εξόντωσαν τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και την κορυφή της στρατιωτικής πυραμίδας, το Ιράν αποδεικνύεται απροσδόκητα ανθεκτικό.
Ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, διαμηνύει ότι οι απώλειες στην πρωτεύουσα δεν κάμπτουν την ικανότητα της χώρας να συνεχίσει τον πόλεμο, επιβεβαιώνοντας την εφαρμογή ενός ιδιόμορφου αμυντικού δόγματος που βασίζεται στην αποκέντρωση.
Το δόγμα της «Μωσαϊκής Άμυνας»
Σύμφωνα με αναλυτές, η στρατηγική αυτή –που ανάγεται στην αναδιοργάνωση των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) το 2008– επιτρέπει στο Ιράν να λειτουργεί ακόμη και σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης της κεντρικής διοίκησης.
Αυτονομία μεραρχιών: Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι χωρισμένοι σε 31 ανεξάρτητες περιφερειακές μεραρχίες. Σε περίπτωση διακοπής της επικοινωνίας με την Τεχεράνη, κάθε διοικητής έχει τη δυνατότητα και την εξουσιοδότηση να αναλάβει αυτόνομα πρωτοβουλίες άμυνας ή επίθεσης, βάσει γενικών εντολών που είχαν δοθεί προληπτικά.
Δίδαγμα από το Ιράκ: Η Τεχεράνη μελέτησε την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το συγκεντρωτικό σύστημα διοίκησης αποτελεί «αχίλλειο πτέρνα» σε περίπτωση εχθρικής επίθεσης.
Ασύμμετρη απάντηση και «εξαγωγή χάους»
Καθώς το Ιράν αδυνατεί να επικρατήσει σε έναν συμβατικό πόλεμο έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ, έχει επιλέξει τη στρατηγική του ασύμμετρου πολέμου. Η στόχευση δεν είναι πλέον μόνο στρατιωτική, αλλά οικονομική και πολιτική, με στόχο να καταστεί η σύγκρουση «υπερβολικά δαπανηρή» για τη Δύση:
Αποσταθεροποίηση του Κόλπου: Η Τεχεράνη επιχειρεί να διασυνδέσει την τύχη της με την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, απειλώντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Ενεργοποίηση συμμάχων: Η εμπλοκή της Χεζμπολάχ και ιρακινών οργανώσεων μετατρέπει τη σύγκρουση σε περιφερειακό «μωσαϊκό» επιθέσεων, καθιστώντας τον πλήρη έλεγχο από τις αμερικανικές δυνάμεις εξαιρετικά δύσκολο.
Τα ρίσκα και η «επόμενη μέρα»
Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Ήδη έχουν καταγραφεί περιστατικά «λάθους» ή απώλειας ελέγχου, όπως οι επιθέσεις στο Ομάν, τις οποίες η Τεχεράνη απέδωσε σε ημιαυτόνομες μονάδες.
Παρά τις προσπάθειες του προέδρου Πεζεσκιάν να κατευνάσει τις μοναρχίες του Κόλπου, η «εξαγωγή χάους» παραμένει το κύριο χαρτί του καθεστώτος για να κερδίσει χρόνο, ελπίζοντας ότι η παρατεταμένη αστάθεια θα αναγκάσει τελικά τη Δύση να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις, διασφαλίζοντας την επιβίωση του ιρανικού καθεστώτος.