Ο μεσολαβητικός ρόλος του Κατάρ στις διαβουλεύσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν κάθε άλλο παρά συμπτωματικός είναι, καθώς η εμπλοκή της Ντόχα μετρά ήδη αρκετές εβδομάδες.
Η πρόσφατη κοινή επίσκεψη του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, και του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνασέρ Χεματί και του Γκάλιμπαφ, στο Κατάρ επιβεβαιώνει το βαθύ οικονομικό και διπλωματικό αποτύπωμα του εμιράτου, το οποίο φαίνεται πως ξεπερνά τα όρια της απλής διαμεσολάβησης.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η εφημερίδα Israel Hayom από διπλωματικές πηγές του Κόλπου και αξιωματούχο δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, το Κατάρ παρείχε σημαντική οικονομική ενίσχυση στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες.
Το κρατικό ταμείο της Τεχεράνης βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης λόγω του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, με αποτέλεσμα να αδυνατεί να καλύψει μισθούς του δημοσίου, εισαγωγές βασικών αγαθών και τροφίμων, αλλά και τις ανάγκες των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Η οικονομική αυτή ασφυξία αποτελεί το βασικό μοχλό πίεσης του Ντόναλντ Τραμπ, αναγκάζοντας την ηγεσία του Ιράν σε υποχωρήσεις στο τρέχον προσχέδιο συμφωνίας.
Οι επαφές μεταξύ Ντόχα και Τεχεράνης εντάθηκαν μετά την εκεχειρία που επιτεύχθηκε πριν από περίπου έναν μήνα. Κίνητρο του Κατάρ, σύμφωνα με τις πηγές, είναι η αποφυγή νέων ιρανικών επιθέσεων στο έδαφός του, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια του πολέμου, όταν πλήγηκαν οι υποδομές φυσικού αερίου του εμιράτου.
Έκτοτε, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία δέχθηκαν πλήγματα, το Κατάρ παρέμεινε στο απυρόβλητο. Από την πλευρά του, το Ιράν ζήτησε πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαιά του στο Κατάρ, με μέρος των πληρωμών να εμφανίζεται ως αντίτιμο για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ.
Επιπλέον, οι δύο πλευρές συζητούν κρυφά για την κοινή ανάπτυξη ενός γιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου.
Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων στην πρωτεύουσα του Κατάρ, πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικές επικοινωνίες με την Ουάσιγκτον. Στην άκλη της γραμμής βρίσκονταν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στίβεν Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με το Κατάρ και έχουν αναλάβει το βάρος των διαπραγματεύσεων.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης εντείνονται οι διαφωνίες για τη διαχείριση της κατάστασης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δέχετε εγχώρια κριτική για τους όρους του προσχεδίου με το Ιράν, γεγονός που εξηγεί τη σκληρή ρητορική του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο, οι συνομιλίες έχουν κολλήσει σε τρία κύρια σημεία. Το πρώτο αφορά το αίτημα του Ιράν για άμεση αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Κατάρ με την υπογραφή της συμφωνίας, την ώρα που οι ΗΠΑ απαιτούν πρώτα το πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Το δεύτερο σημείο τριβής είναι η άρνηση του Ιράν να παράσχει γραπτές δεσμεύσεις για το ήδη εμπλουτισμένο ουράνιο, ενώ το τρίτο εντοπίζεται στην άρνησή του να συζητήσει τον τερματισμό της διαδικασίας εμπλουτισμού στο μέλλον.