Ανησυχία προκαλούν σε κύκλους της άμυνας εκτιμήσεις ότι το Κρεμλίνο ενδέχεται να θεωρήσει τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια ως κατάλληλο χρονικό παράθυρο για να δοκιμάσει τη δέσμευση της Δύσης απέναντι στο ΝΑΤΟ, σε μια συγκυρία κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται ακόμη στον Λευκό Οίκο και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ολοκληρώσει την ενίσχυση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων, όπως αναφέρει το Politico.
Παρότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει τα όρια της ρωσικής ισχύος, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει διαχρονικά εκφράσει την πρόθεσή του για διεύρυνση της επιρροής της Μόσχας. Ωστόσο, σύμφωνα με ανώτερους διπλωματικούς και ευρωπαϊκούς αξιωματούχους, ένα ευρύ χερσαίο πλήγμα κατά χώρας του ΝΑΤΟ θεωρείται προς το παρόν απίθανο, λόγω της πίεσης που υφίσταται η Ρωσία από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αντί αυτού, εκτιμάται ότι η Μόσχα θα μπορούσε να επιλέξει πιο στοχευμένες ενέργειες, με περιορισμένο εύρος, επιδιώκοντας να δημιουργήσει αμφιβολίες εντός της Συμμαχίας για το αν πληρούνται οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης του Άρθρου 5, της ρήτρας συλλογικής άμυνας. Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρεται ότι ενδεχόμενες κινήσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επιχειρήσεις με μη επανδρωμένα μέσα, δραστηριότητα στη Βαλτική Θάλασσα ή ακόμη και ενέργειες σε περιοχές της Αρκτικής.
Ο Φινλανδός ευρωβουλευτής Μίκα Άαλτολα υποστήριξε ότι μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τη Ρωσία ως μέσο άσκησης πίεσης, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση μεγάλης κλίμακας. Αντίστοιχα, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λάντσμπεργκις, προειδοποίησε για ένα πιθανό «παράθυρο ευκαιρίας» για τη Μόσχα.
Παρά τη σημαντική αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών μετά το 2022, εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν χρόνια μέχρι να αποδώσουν πλήρως σε επιχειρησιακό επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ικανότητας έως το 2030.
Την ίδια στιγμή, αναδεικνύονται διαφορετικές εκτιμήσεις εντός της Ευρώπης ως προς το μέγεθος της απειλής. Ορισμένες χώρες, κυρίως στη βόρεια και ανατολική Ευρώπη, ζητούν άμεση ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας, ενώ άλλοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η υπερβολική δραματοποίηση ενδέχεται να εξυπηρετεί τη ρωσική στρατηγική.
Ο πρόεδρος της Εσθονίας, Αλάρ Κάρις, εκτίμησε ότι η Ρωσία παραμένει στρατιωτικά επικεντρωμένη στην Ουκρανία και δεν διαθέτει επί του παρόντος την ικανότητα για άνοιγμα δεύτερου μετώπου. Αντίστοιχες εκτιμήσεις διατυπώνουν και διπλωματικοί κύκλοι του ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν εντελώς το ενδεχόμενο μελλοντικής κλιμάκωσης.
Από την πλευρά του, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε ότι η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα είναι η αποδυνάμωση της συνοχής της. Παράλληλα, ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να επηρεάσουν τη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στο ΝΑΤΟ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη ανακοινώσει την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, ενώ έχουν διατυπωθεί και απειλές για αντίστοιχες κινήσεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στο μεταξύ, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ρωσικής κίνησης εναντίον χώρας της Βαλτικής, αν και αξιωματούχοι της περιοχής και του ΝΑΤΟ εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί.
Παρά τις αποκλίνουσες εκτιμήσεις, κοινός παρονομαστής παραμένει η ανάγκη διατήρησης υψηλού επιπέδου ετοιμότητας, με ευρωπαίους αξιωματούχους να τονίζουν ότι η υποτίμηση της απειλής θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη εφησυχασμό.