Συγκλονισμένη παραμένει η Πολωνία μετά την πολύνεκρη ένοπλη επίθεση στην Κρακοβία, όπου ένας 24χρονος σκότωσε έξι ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους 16, πριν τραυματιστεί σοβαρά από αστυνομικά πυρά. Η ανακάλυψη τριών ακόμη σορών στην κατοικία του ανεβάζει τον συνολικό αριθμό των νεκρών σε εννέα. Την ώρα που οι αρχές διερευνούν τα κίνητρα του δράστη και το ενδεχόμενο τρομοκρατικής ενέργειας, η τραγωδία έχει πυροδοτήσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ να απευθύνει έκκληση να μην αξιοποιηθεί το μακελειό για κομματικούς σκοπούς.
Η ιστορική πλατεία της παλιάς πόλης της Κρακοβίας, ενός από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς της Πολωνίας, παρέμενε σχεδόν έρημη την Κυριακή (8/11), υπό ισχυρή αστυνομική επιτήρηση.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο 24χρονος δράστης είχε ανοίξει πυρ από το αυτοκίνητό του, προκαλώντας σκηνές πανικού στο κέντρο της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, πρόκειται για τη φονικότερη ένοπλη επίθεση που έχει σημειωθεί στην Πολωνία εδώ και δεκαετίες.
Τρεις ακόμη νεκροί στο σπίτι του δράστη
Κατά τη διάρκεια έρευνας στην κατοικία του υπόπτου, περίπου δύο ώρες οδικώς βορειοανατολικά της Κρακοβίας, οι αστυνομικοί εντόπισαν τρεις σορούς.
Η εισαγγελία ανακοίνωσε ότι πρόκειται για τους γονείς και την αδελφή του 24χρονου, ανεβάζοντας σε εννέα τον συνολικό αριθμό των νεκρών που συνδέονται με την υπόθεση.
Ο δράστης νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, καθώς τραυματίστηκε σοβαρά κατά την ανταλλαγή πυροβολισμών με αστυνομικούς που επιχείρησαν να τον ακινητοποιήσουν.
Οι αρχές εκτιμούν ότι ενδέχεται να έδρασε μόνος του, ωστόσο εξακολουθούν να εξετάζουν πιθανές διασυνδέσεις του με άλλα πρόσωπα.
Η εισαγγελία έχει ξεκινήσει έρευνα και για το ενδεχόμενο τρομοκρατικής ενέργειας.
Με στρατιωτική στολή, αλεξίσφαιρο γιλέκο και τυφέκιο AR-15
Σύμφωνα με την πολωνική αστυνομία, ο 24χρονος φορούσε στρατιωτική στολή και αλεξίσφαιρο γιλέκο, ενώ χρησιμοποίησε τυφέκιο τύπου AR-15.
Στο αυτοκίνητό του εντοπίστηκαν επιπλέον όπλα και πυρομαχικά.
Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν στιγμές τρόμου, καθώς οι πυροβολισμοί ακούγονταν στους ιστορικούς δρόμους της Κρακοβίας και πολίτες έτρεχαν να προστατευτούν σε εστιατόρια και καφετέριες.
Από τα πυρά επλήγη και διερχόμενο τραμ, χωρίς να τραυματιστεί κάποιος από τους επιβάτες.
Μετά την επίθεση στην κεντρική πλατεία, ο δράστης απομακρύνθηκε με το αυτοκίνητό του, συγκρούστηκε με άλλο όχημα και άνοιξε πυρ εναντίον των αστυνομικών που τον καταδίωκαν.
Οι αστυνομικοί ανταπέδωσαν τα πυρά, τραυματίζοντάς τον και προχωρώντας στη σύλληψή του.
Μεταξύ των 16 τραυματιών βρίσκονται δύο αστυνομικοί, εκ των οποίων ο ένας υπέστη πολλαπλά τραύματα από πυροβολισμούς και νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση.
Ένα από τα θύματα ήταν υπήκοος του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ πέντε τραυματίες είναι αλλοδαποί.
Ακροδεξιές αντιλήψεις εξετάζουν οι αρχές – Διαφωνίες για τα κίνητρα
Ο υπουργός Εσωτερικών της Πολωνίας, Μάρτσιν Κιερβίνσκι, δήλωσε ότι, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της έρευνας, ο ύποπτος φαίνεται να είχε επηρεαστεί από την ακροδεξιά ιδεολογία και να υιοθετούσε ακραίες εθνικιστικές απόψεις.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής οι αρχές δεν έχουν παρουσιάσει στοιχεία που να αποδεικνύουν σύνδεση του δράστη με κάποιο από τα πολιτικά κόμματα της χώρας.
Ο δήμαρχος της Κρακοβίας, Λούκας Γκιμπάλα, αμφισβήτησε τη σύνδεση της επίθεσης με την πολιτική πόλωση.
«Κατά την άποψή μου, έχουμε να κάνουμε με τις πράξεις ενός παρανοϊκού», δήλωσε στο Kanal Zero, προσθέτοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να συνδέουν την επίθεση με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας, Βλαντίσλαβ Κοσινιάκ-Κάμις, απέρριψε τις πληροφορίες περί διασυνδέσεων του δράστη με τις ένοπλες δυνάμεις.
Η αστυνομία επιβεβαίωσε ότι ο 24χρονος διέθετε νόμιμη άδεια οπλοκατοχής και δεν είχε προηγουμένως απασχολήσει τις αρχές για ποινικά αδικήματα.
Διήμερο εθνικό πένθος – Η έκκληση Τουσκ προς τα κόμματα
Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ κήρυξε διήμερο εθνικό πένθος και κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις να αποφύγουν την εκμετάλλευση της τραγωδίας.
«Απευθύνω επείγουσα έκκληση προς τους πολιτικούς όλων των παρατάξεων: μην εκμεταλλευτείτε αυτή την τραγωδία», έγραψε στο X.
«Θα διαλευκάνουμε όλες τις πτυχές αυτής της εγκληματικής ενέργειας», πρόσθεσε.
Ο Πολωνός πρωθυπουργός εξήρε επίσης την αντίδραση των αστυνομικών, επισημαίνοντας ότι άνοιξαν πυρ εναντίον του δράστη μόλις τρία λεπτά μετά την πρώτη ειδοποίηση για την επίθεση.
«Μέσα στην τραγωδία που εκτυλίχθηκε στην Κρακοβία, είδαμε την καλύτερη πλευρά της ανθρώπινης φύσης: το θάρρος των αστυνομικών, την αφοσίωση των διασωστών και την ανιδιοτελή συνδρομή απλών πολιτών», δήλωσε, εκφράζοντας τις ευχαριστίες του σε όσους συμμετείχαν στην επιχείρηση.
Πολιτική αντιπαράθεση για την αστυνομική παρουσία στην Κρακοβία
Παρά την έκκληση του Τουσκ, η επίθεση προκάλεσε νέα αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβέρνηση και την εθνικιστική αντιπολίτευση.
Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη, επέκρινε την απόφαση της κυβέρνησης να μεταφέρει επιπλέον αστυνομικές δυνάμεις στη Βαρσοβία, λόγω των εξελίξεων στο Συνταγματικό Δικαστήριο και της προγραμματισμένης εθνικιστικής πορείας για την Ημέρα Ανεξαρτησίας.
Ο βουλευτής Γιαροσλάβ Σελίν υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη απόφαση άφησε την Κρακοβία περισσότερο εκτεθειμένη.
«Εάν δεν είχε προηγηθεί η απόπειρα κατάληψης του Συνταγματικού Δικαστηρίου, δεν θα είχε σημειωθεί η ένοπλη επίθεση στην Κρακοβία», δήλωσε την Κυριακή στο TVN24.
Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει επιβεβαιωθεί από τα στοιχεία της αστυνομικής έρευνας.
Η σύγκρουση για το Συνταγματικό Δικαστήριο
Η τραγωδία σημειώθηκε σε μια περίοδο ιδιαίτερα οξυμένης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Πολωνία.
Μία εβδομάδα νωρίτερα, η κυβέρνηση Τουσκ είχε αποφασίσει την αποστολή αστυνομικών δυνάμεων στο Συνταγματικό Δικαστήριο, στο πλαίσιο της σύγκρουσης για τη λειτουργία και τη διοίκησή του.
Η αναστολή των καθηκόντων του προέδρου και του αναπληρωτή προέδρου του Δικαστηρίου, οι οποίοι είχαν διοριστεί επί της προηγούμενης εθνικιστικής κυβέρνησης, προκάλεσε διαδηλώσεις στο κέντρο της Βαρσοβίας.
Δεξιά και συντηρητικά κόμματα αντέδρασαν στις κυβερνητικές κινήσεις, εντείνοντας τη σύγκρουση με τον κυβερνητικό συνασπισμό.
Η αντιπαράθεση εξελίσσεται ενόψει των βουλευτικών εκλογών που αναμένονται στα τέλη του 2027, με τις μικρότερες ακροδεξιές πολιτικές δυνάμεις να καταγράφουν αυξημένη εκλογική απήχηση.
Στο επίκεντρο η εθνικιστική πορεία της 11ης Νοεμβρίου
Πριν από το μακελειό στην Κρακοβία, η προσοχή της πολωνικής πολιτικής σκηνής ήταν στραμμένη στην εθνικιστική πορεία που έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, ανήμερα της Ημέρας Ανεξαρτησίας.
Ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, έχει ανακοινώσει την πρόθεσή του να ηγηθεί της κινητοποίησης, η οποία προσελκύει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες.
Στην πορεία συμμετέχουν επίσης ομάδες της ακροδεξιάς, μεταξύ των οποίων οργανώσεις που προωθούν αντιλήψεις περί φυλετικής υπεροχής.
Η παρουσία του Ναβρότσκι συνδέεται με την αντιπαράθεσή του με την κυβέρνηση Τουσκ, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο Συνταγματικό Δικαστήριο.
Η δολοφονία Ανταμόβιτς και τα προηγούμενα περιστατικά βίας
Το μακελειό στην Κρακοβία επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση προηγούμενα περιστατικά πολύνεκρης ή πολιτικά φορτισμένης βίας στην Πολωνία.
Το 2019, ο δήμαρχος του Γκντανσκ, Πάβελ Ανταμόβιτς, είχε δολοφονηθεί με μαχαίρι πάνω στη σκηνή, κατά τη διάρκεια φιλανθρωπικής εκδήλωσης.
Η δολοφονία του είχε προκαλέσει εθνικό πένθος, αλλά και έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με αλληλοκατηγορίες μεταξύ των βασικών πολιτικών παρατάξεων.
Παράλληλα, η Πολωνία έχει βρεθεί αντιμέτωπη το τελευταίο διάστημα με περιστατικά επιθέσεων με μαχαίρι σε σχολεία, ενώ οι αρχές αντιμετωπίζουν και απειλές που αποδίδονται σε ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις.
Η νέα επίθεση στην Κρακοβία αναδεικνύει την ανάγκη πλήρους διερεύνησης των συνθηκών και των κινήτρων του δράστη, με τις αρχές να συνεχίζουν τις έρευνες για μία από τις σοβαρότερες εγκληματικές υποθέσεις των τελευταίων δεκαετιών στη χώρα.