Την άμεση ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης, την κάλυψη 35.000 κενών θέσεων εργασίας, την κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων και ουσιαστικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης διεκδικεί η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Στο ετήσιο συνέδριό της, που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026, οι εκπρόσωποι των Δήμων ανέδειξαν το χρηματοδοτικό κενό των 2,36 δισ. ευρώ και παρουσίασαν ένα συνολικό πλαίσιο προτάσεων για την οικονομική και διοικητική ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με βασικό αίτημα την ανάληψη συγκεκριμένων κυβερνητικών δεσμεύσεων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και λειτουργικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι.
Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκονται η αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, η μείωση του ενεργειακού κόστους και η ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων.
Χρηματοδοτικό κενό 2,36 δισ. ευρώ στους Δήμους
Σύμφωνα με τη μελέτη που παρουσίασε η ΚΕΔΕ, το ετήσιο λειτουργικό κόστος των Δήμων ανέρχεται σε 5,4 δισ. ευρώ, ενώ η χρηματοδότησή τους μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων περιορίζεται στα 3,04 δισ. ευρώ.
Η διαφορά των δύο ποσών διαμορφώνει χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,36 δισ. ευρώ, το οποίο η Ένωση θεωρεί βασικό εμπόδιο για την εύρυθμη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ζητείται άμεση αναπροσαρμογή των ΚΑΠ, ώστε η κρατική χρηματοδότηση να ανταποκρίνεται στις πραγματικές λειτουργικές ανάγκες των Δήμων.
Η ΚΕΔΕ προτείνει τη σταδιακή απόδοση στην Αυτοδιοίκηση του 7% των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού μέσα στην επόμενη πενταετία, με μακροπρόθεσμο στόχο τη χρηματοδότηση που θα αντιστοιχεί στο 8% του ΑΕΠ.
Προσλήψεις 35.000 εργαζομένων και ενίσχυση των μικρών Δήμων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο πρόβλημα της υποστελέχωσης, καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΚΕΔΕ, οι κενές θέσεις εργασίας στους Δήμους ανέρχονται σε περίπου 35.000.
Η Ένωση ζητεί την εφαρμογή τριετούς προγράμματος προσλήψεων μόνιμου προσωπικού, προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, προτείνεται η απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών πρόσληψης μέσω του Ανώτατου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ).
Ξεχωριστή μέριμνα ζητείται για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους, όπου η δυσκολία προσέλκυσης και διατήρησης εργαζομένων δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα.
Για τις συγκεκριμένες περιοχές προτείνονται ειδικά κίνητρα στελέχωσης, καθώς και στοχευμένες παρεμβάσεις για την ορεινή Ελλάδα.
Κατάργηση του τέλους ταφής και ενεργειακή αυτονομία
Στις οικονομικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ περιλαμβάνεται και η κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων, το οποίο επιβαρύνει τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.
Η Ένωση θέτει επίσης ως προτεραιότητα τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την προώθηση της ενεργειακής αυτονομίας των Δήμων.
Στο ίδιο πλαίσιο ζητείται η επιστροφή πόρων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα των δημοτικών αρχών να καλύπτουν τις λειτουργικές τους υποχρεώσεις και να προχωρούν σε αναγκαίες επενδύσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ενίσχυση των σχολικών υποδομών, στη στήριξη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και στη δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για την υλοποίηση έργων τοπικής υποδομής.
Συνταγματική Αναθεώρηση και κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων
Πέρα από τα οικονομικά αιτήματα, η ΚΕΔΕ διεκδικεί σημαντικές θεσμικές αλλαγές, ενόψει της επικείμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Βασική της πρόταση είναι η συνταγματική κατοχύρωση της αρχής σύμφωνα με την οποία κάθε νέα αρμοδιότητα που μεταφέρεται στους Δήμους πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.
Η Ένωση ζητεί επίσης φορολογική αποκέντρωση, με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η κατάργηση των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και η θεσμοθέτηση Μητροπολιτικής Αυτοδιοίκησης για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις εντάσσονται στο ευρύτερο αίτημα για ουσιαστική αποκέντρωση και ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης.
Οι θετικές εξελίξεις που αναγνωρίζει η ΚΕΔΕ
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, η ΚΕΔΕ καταγράφει και ορισμένες εξελίξεις της προηγούμενης περιόδου τις οποίες χαρακτηρίζει σημαντικές κατακτήσεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνει την ψήφιση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης και την εξασφάλιση 9.000 θέσεων εργασίας για τις κοινωνικές δομές των Δήμων.
Θετικά αποτιμά επίσης την απόδοση στους Δήμους του 3% των αποθεματικών του Πράσινου Ταμείου, καθώς και τις έκτακτες χρηματοδοτικές ενισχύσεις ύψους 140 εκατ. ευρώ προς τους Δήμους και 240 εκατ. ευρώ προς τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την Ένωση, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των συνολικών χρηματοδοτικών και λειτουργικών αναγκών της Αυτοδιοίκησης.
Αίτημα για συγκεκριμένες κυβερνητικές αποφάσεις
Με την ολοκλήρωση του συνεδρίου της Καλαμάτας, η ΚΕΔΕ ζητεί από την κυβέρνηση συγκεκριμένες αποφάσεις, επαρκείς οικονομικούς πόρους και σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των αναγκαίων παρεμβάσεων.
Κεντρικό ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα των Δήμων να ανταποκρίνονται στις καθημερινές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, διασφαλίζοντας τη λειτουργία των υπηρεσιών τους και την υλοποίηση έργων υποδομής.
Το πλαίσιο διεκδικήσεων που διαμορφώθηκε στο συνέδριο συνδέει την οικονομική ενίσχυση με τις προσλήψεις προσωπικού, την ενεργειακή αυτονομία και τη θεσμική αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.