Σε μια εκλογική αναμέτρηση που προσέλαβε χαρακτήρα δημοψηφίσματος για την προεδρία του, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέστη μία από τις σοβαρότερες πολιτικές ήττες της καριέρας του στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχασε τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, με τους Δημοκρατικούς να εξασφαλίζουν 54 έδρες στη Γερουσία —κερδίζοντας κρίσιμες περιφέρειες σε Τέξας, Οχάιο, Κάνσας και Μέιν— και τουλάχιστον 228 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Κύριος καταλύτης για τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων υπήρξε το αυξημένο κόστος ζωής, καθώς τα δύο τρίτα των Αμερικανών δήλωσαν ότι η οικονομία επλήγη από την εμπορική πολιτική και τους δασμούς του Αμερικανού Προέδρου. Παρά την παραδοχή της νίκης των Δημοκρατικών, ο κ. Τραμπ δήλωσε πως δεν θεωρεί το αποτέλεσμα προσωπικό πλήγμα, ενώ διαμήνυσε την πρόθεσή του να αξιοποιήσει το προεδρικό βέτο για να ανακόψει τη νομοθετική ατζέντα της νέας πλειοψηφίας.
Εμπορικοί δασμοί και χρηματοδότηση της Ουκρανίας
Η επικράτηση των Δημοκρατικών δεν εξαλείφει αυτόματα τους κινδύνους για την Ευρώπη στο μέτωπο του εμπορίου. Μετά την ακύρωση των έκτακτων μέτρων από το Ανώτατο Δικαστήριο τον Φεβρουάριο, ο Λευκός Οίκος θεμελίωσε τη δασμολογική του πολιτική στο άρθρο 301 της αμερικανικής εμπορικής νομοθεσίας, το οποίο παρέχει στον Πρόεδρο τη δυνατότητα μονομερών ενεργειών χωρίς να απαιτείται η έγκριση του Κογκρέσου. Αναλυτές μάλιστα εκτιμούν ότι ο πολιτικός διχασμός ενδέχεται να ωθήσει τον Τραμπ σε συχνότερη χρήση αυτών των εξουσιών.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, αν και το νέο Κογκρέσο αναμένεται να εγκρίνει νέα κονδύλια οικονομικής και στρατιωτικής ενίσχυσης από τον Ιανουάριο, η πραγματική εκταμίευσή τους παραμένει αβέβαιη.
Η τακτική του Λευκού Οίκου να καθυστερεί ή να δεσμεύει εγκεκριμένους πόρους μέχρι τη λήξη του δημοσιονομικού έτους αφήνει περιθώρια μπλοκαρίσματος της βοήθειας, με τους Ευρωπαίους αναλυτές να συνιστούν επιφυλακτικότητα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η αντίδραση των αγορών και οι οικονομικές προοπτικές
Παρά την αρχική νευρικότητα, οι ευρωπαϊκές αγορές αντέδρασαν θετικά, με τους δείκτες Stoxx 600 και Euro Stoxx 50 να καταγράφουν αισθητή άνοδο, ωθούμενοι κυρίως από τις τραπεζικές μετοχές και τον κλάδο της καθαρής ενέργειας. Αντίθετα, οι αμυντικές βιομηχανίες σημείωσαν υποχώρηση λόγω των φόβων για συγκράτηση των αμερικανικών στρατιωτικών δαπανών, ενώ ο χρυσός και το ευρώ ενισχύθηκαν έναντι του δολαρίου.
Ιστορικά, οι επενδυτές αντιμετωπίζουν ευνοϊκά τις περιόδους πολιτικού αδιεξόδου στην Ουάσιγκτον, καθώς η νομοθετική επιβράδυνση περιορίζει τις απρόβλεπτες ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι οι επικείμενες διαπραγματεύσεις για την αύξηση του ορίου του αμερικανικού δημόσιου χρέους ενδέχεται να αποτελέσουν εστία νέων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές.