Μια σημαντική διπλωματική κίνηση για τη θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο ολοκλήρωσε η Αθήνα, καθώς η επίσημη αντίδρασή της στις λιβυκές ενέργειες καταγράφηκε πλέον μόνιμα στα αρχεία του ΟΗΕ.
Η επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας, Πρέσβεως Αγλαΐας Μπαλτά, κυκλοφόρησε ως επίσημο έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης (A/81/455), στο κεφάλαιο για το Δίκαιο της Θάλασσας. Με αυτόν τον τρόπο η ελληνική διπλωματία υψώνει ένα ακόμη «ανάχωμα» απέναντι στην πρόσφατη απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Αθήνα θεωρεί παράνομο.
Γεωγραφικό παράδοξο και νομικό κενό
Το κείμενο διανεμήθηκε σε όλα τα κράτη-μέλη και θα δημοσιευθεί στο Δελτίο για το Δίκαιο της Θάλασσας (Law of the Sea Bulletin). Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η επικύρωση από τη Λιβύη δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και παραμένει νομικά ανυπόστατη (null and void).
Η επιστολή υπογραμμίζει την απόπειρα «αναδιαμόρφωσης της γεωγραφίας», αφού η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν ούτε αντικρινές ούτε γειτονικές ακτές. Καταγγέλλεται επίσης ότι το μνημόνιο αγνοεί πλήρως πολυάριθμα ελληνικά νησιά, με πρώτα την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, στα οποία αρνείται το δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες πέρα από τα χωρικά ύδατα, κατά παράβαση της Σύμβασης UNCLOS.
Το «όχι» στις λιβυκές αξιώσεις και το παράδειγμα της Αιγύπτου
Η Αθήνα στοχεύει και το πρόσθετο Μνημόνιο Υδρογονανθράκων του 2022, προειδοποιώντας ότι κάθε ενέργεια που βασίζεται σε αυτό συνιστά παραβίαση της ελληνικής κυριαρχίας.
Χαρακτηρίζει «ολωσδιόλου αβάσιμες» και τις θέσεις που κατέθεσε η Λιβύη το 2025 για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της. Απέναντι στην αναθεωρητική στάση της Άγκυρας, η Ελλάδα προβάλλει τη συνεπή προσήλωσή της στο Διεθνές Δίκαιο, υπενθυμίζοντας ότι οι θαλάσσιες οριοθετήσεις γίνονται με διάλογο και καλή πίστη, όπως έγινε με τις συμφωνίες που έχει συνάψει με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Η σημασία της αρχειοθέτησης
Η επιστολή είχε σταλεί ήδη από τις 23 Οκτωβρίου, αντανακλώντας την άμεση αντίδραση της Αθήνας στην κύρωση του μνημονίου. Με την καταχώριση του εγγράφου A/81/455 στα επίσημα αρχεία του ΟΗΕ, η Τρίπολη και η Άγκυρα δεν θα μπορούν στο μέλλον να ισχυριστούν ότι η Ελλάδα επέδειξε ανοχή ή σιωπηρή αποδοχή.