Το Βιετνάμ υλοποιεί ένα φιλόδοξο σχέδιο με στόχο να βελτιστοποιήσει τη ναυτική δύναμη της στην Νοτιοανατολική Ασία. Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η ανανέωση της ναυτικής συνεργασίας με τη Ρωσία για την περίοδο 2026-2030.
Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στις έντονες πιέσεις που δέχεται το Ανόι από την Κίνα στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, αλλά και στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κρατικής πολιτικής για την ανάπτυξη της «γαλάζιας οικονομίας».
Το Βιετνάμ έχει επιδοθεί σε ένα μπαράζ κατασκευής τεχνητών νησιών στα νησιά Σπράτλι, φτάνοντας ήδη το 70% της αντίστοιχης κινεζικής δραστηριότητας, με σκοπό να εξισορροπήσει την παρουσία του Πεκίνου.
Παράλληλα, διαθέτει τον μεγαλύτερο στόλο υποβρυχίων στην περιοχή, αποτελούμενο από έξι ρωσικά υποβρύχια κλάσης Kilo εξοπλισμένα με πυραύλους Κρουζ, καθώς και τέσσερις φρεγάτες κλάσης Gepard. Η ασύμμετρη αυτή ναυτική ισχύς στοχεύει στο να καταστήσει σαφές στο Πεκίνο ότι το Βιετνάμ δεν αποτελεί εύκολη λεία.
Διπλωματικό «ακροβατικό» και εξοπλιστικό σαφάρι
Το Ανόι ακολουθεί μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, έχοντας υπογράψει Συνολικές Στρατηγικές Εταιρικές Σχέσεις και με τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και με άλλες ισχυρές χώρες. Αν και η Ρωσία κάλυπτε ιστορικά το 80% των εξοπλιστικών αναγκών του Βιετνάμ, η ηγεσία της χώρας αναγνωρίζει πλέον αυτή την εξάρτηση ως ρίσκο και διαφοροποιεί τις πηγές της.
Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την Ινδία για την αγορά υπερηχητικών αντιπλοϊκών πυραύλων BrahMos, ύψους 700 εκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, ενισχύει το Λιμενικό του Σώμα με μεγάλα περιπολικά σκάφη από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, συζητά με την Ουάσιγκτον για την πιθανή απόκτηση μαχητικών F-16 και προμηθεύεται πυροβολικό από τη Νότια Κορέα.
Ωστόσο, η Ρωσία παραμένει απαραίτητη για τη συντήρηση των υποβρυχίων, των παράκτιων πυραυλικών συστημάτων Bastion-P και των μαχητικών αεροσκαφών Su-30MK2, γεγονός που εξηγεί τη νέα πενταετή συμφωνία. Αυτό το διπλωματικό «μπάλανς» περιλαμβάνει ακόμη και κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με την Κίνα, την ίδια ώρα που το Βιετνάμ υπογράφει αμυντικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και την Ινδία.
Οικονομία και βιομηχανικές προκλήσεις
Η ενίσχυση του ναυτικού και του λιμενικού θεωρείται από το Ανόι τόσο οικονομική όσο και αμυντική πολιτική. Οι κινεζικές πιέσεις σε θαλάσσια οικόπεδα πετρελαίου και η συστηματική παρενόχληση Βιετναμέζων ψαράδων απειλούν άμεσα τη «γαλάζια οικονομία» της χώρας, η οποία στοχεύει να συνεισφέρει το 10% του ΑΕΠ έως το 2030, με έμφαση στην υπεράκτια αιολική ενέργεια και τον τουρισμό.
Παρά τις μεγάλες φιλοδοξίες, το Βιετνάμ αντιμετωρίζει σοβαρά εσωτερικά προβλήματα. Η ναυπηγική του αναβάθμιση έχει επιβραδυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ ο κρατικός ναυπηγικός κολοσσός SBIC έχει χρεοκοπήσει, αναδεικνύοντας ένα μεγάλο χάσμα μεταξύ της πολιτικής ρητορικής και της βιομηχανικής πραγματικότητας. Επιπλέον, ο κίνδυνος επιβολής δευτερογενών κυρώσεων λόγω της αγοράς ρωσικών όπλων περιπλέκει τα οικονομικά δεδομένα.
Σε κάθε περίπτωση, το Βιετνάμ δεν επιδιώκει να αμφισβητήσει τη γενικότερη ναυτική κυριαρχία της Κίνας, αλλά να διασφαλίσει ότι η Νότια Κινεζική Θάλασσα δεν θα μετατραπεί σε «κινεζική λίμνη». Στόχος του είναι να εδραιωθεί ως η ξεκάθαρη δεύτερη ναυτική δύναμη στην περιοχή, ξεπερνώντας χώρες όπως η Ινδονησία, η Μαλαισία και οι Φιλιππίνες.