Οι ευρωπαϊκές χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ συνεδριάζουν σήμερα στη Σουηδία προκειμένου να αξιολογήσουν τις προθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με την πιθανή μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Ευρωπαίων συμμάχων μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στο Χέλσινγκμποργκ, βασικό θέμα αναμένεται να αποτελέσει το κατά πόσο οι ΗΠΑ προχωρούν σε μια πιο «τιμωρητική» στάση απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους τους, οι οποίοι δεν στήριξαν στρατιωτικά την αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο που ξεκίνησε με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Όπως σχολίασε Ευρωπαίος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες, το βασικό ερώτημα είναι αν η Συμμαχία «ξεπερνά τη φάση της τιμωρίας ή όχι».
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ιδιαίτερα δυσαρεστημένος από τη στάση αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, οι οποίες αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων από τις ΗΠΑ για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Πριν από την άφιξή του στη Σουηδία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επέκρινε ανοιχτά τις χώρες που – όπως είπε – «αρνούνται να κάνουν το οτιδήποτε» για να στηρίξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο.
Μάλιστα, αναφέρθηκε ονομαστικά στην Ισπανία, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Υπάρχουν χώρες όπως η Ισπανία που μας αρνούνται τη χρήση αυτών των βάσεων – τότε γιατί είστε στο ΝΑΤΟ;».
Παρά την ένταση, ο Τραμπ ανακοίνωσε χθες την ανάπτυξη 5.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Πολωνία, αποδίδοντας την απόφαση στις στενές σχέσεις που διατηρεί με τον Πολωνό πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι.
Την ίδια στιγμή, πολεμικά πλοία έχουν ήδη αναπτυχθεί κοντά στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο παραμένει αποκλεισμένο από το Ιράν, στο πλαίσιο διεθνούς ναυτικής δύναμης υπό τη στήριξη της Βρετανίας και της Γαλλίας.
Το ενδεχόμενο ενεργότερης εμπλοκής του ΝΑΤΟ στην περιοχή παραμένει ανοιχτό, χωρίς πάντως να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση. Ο ανώτατος διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στην Ευρώπη, στρατηγός Αλέξους Γκρίνκεβιτς, δήλωσε ότι το ενδεχόμενο εξετάζεται.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα και νέα μείωση της στρατιωτικής της συνεισφοράς στις ταχείες ενισχύσεις του ΝΑΤΟ, ενώ ήδη έχει προκαλέσει αιφνιδιασμό στους Ευρωπαίους συμμάχους η απόφαση αποχώρησης περίπου 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να υποβαθμίσει τις ανησυχίες, σημειώνοντας ότι είναι «φυσικό» οι ΗΠΑ να μειώνουν σταδιακά την παρουσία τους στην Ευρώπη, εφόσον οι ευρωπαϊκές χώρες αυξάνουν τις αμυντικές τους δυνατότητες.
Στη σύνοδο αναμένεται επίσης να επαναβεβαιωθεί η υποστήριξη προς την Ουκρανία. Ο Μαρκ Ρούτε πρότεινε τα κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ, πλην των ΗΠΑ, να δεσμευτούν ότι θα διαθέτουν τουλάχιστον το 0,5% του ΑΕΠ τους για στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι η πρόταση δύσκολα θα εγκριθεί άμεσα, ωστόσο υπογράμμισε ότι το βάρος της στήριξης προς την Ουκρανία δεν μπορεί να συνεχίσει να το επωμίζονται κυρίως χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία.