Με αμοιβαίες διαβεβαιώσεις περί «αμοιβαίου οφέλους» ολοκληρώθηκε την Παρασκευή η σύνοδος κορυφής ανάμεσα στη Βρετανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία ανακοινώθηκαν ρυθμίσεις για το εμπόριο τροφίμων και ποτών, τη διασύνδεση των αγορών εκπομπών ρύπων και ένα νέο πρόγραμμα κινητικότητας νέων.
Ωστόσο, το τοπίο παραμένει θολό ως προς το αν οι συμφωνίες αυτές συνδέονται με την εκκρεμή διαπραγμάτευση για τα πανεπιστημιακά δίδακτρα —η οποία αναμένεται να διαρκέσει έξι μήνες— με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ να υποστηρίζει ότι όσα συμφωνήθηκαν έχουν ήδη κλείσει, παρά τις διαφορετικές αποχρώσεις από την πλευρά των Βρυξελλών.
Σε ανάλυσή του, το Politico αποτυπώνει τον χάρτη των κερδισμένων και των χαμένων από τη νέα φάση επαναπροσέγγισης Λονδίνου και Βρυξελλών.
Οι κερδισμένοι της συμφωνίας
Στους μεγάλους ωφελημένους συγκαταλέγονται οι φοιτητές και των δύο πλευρών, τόσο από τη δυνατότητα έως και 100.000 νέων να σπουδάσουν ή να εργαστούν για έως τρία χρόνια στην άλλη πλευρά, όσο και από την προοπτική μείωσης των διδάκτρων για σπουδές στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές, το Λονδίνο έχει θέσει στο τραπέζι πρόταση για δίδακτρα στις 12.000 λίρες (με ανάλογη μείωση από την ΕΕ), εξέλιξη που θα ανακούφιζε τους Ευρωπαίους φοιτητές οι οποίοι σήμερα πληρώνουν έως και 38.000 λίρες ετησίως ως διεθνείς.
Θετικά υποδέχθηκαν τη συμφωνία για τα αγροδιατροφικά προϊόντα και οι μεγάλες βρετανικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως η Tesco και η Marks & Spencer, καθώς η σταδιακή ευθυγράμμιση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες έως το 2028 μειώνει τη γραφειοκρατία και τους ελέγχους.
Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά το ετήσιο όφελος για την οικονομία έως και στα 5,1 δισ. λίρες, αν και μένει να φανεί αν οι λιανέμποροι θα μπορέσουν να περάσουν χαμηλότερες τιμές στους καταναλωτές εν μέσω ενεργειακών πιέσεων.
Ιδιαίτερα ευνοημένες εμφανίζονται και οι εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η σύνδεση των συστημάτων εμπορίας ρύπων από το 2028 απαλλάσσει τις βρετανικές εξαγωγές καθαρής ενέργειας από τον ευρωπαϊκό συνοριακό φόρο άνθρακα, ενώ οι συνομιλίες για την ένταξη της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ —με στόχο ολοκλήρωσης το επόμενο έτος— ανοίγουν τον δρόμο για αποδοτικότερες διασυνοριακές ροές φθηνότερης πράσινης ενέργειας.
Στον τεχνολογικό κλάδο, η δρομολόγηση Ψηφιακής Εταιρικής Σχέσης στις αρχές του επόμενου έτους δημιουργεί πλαίσιο συνεργασίας σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κυβερνοασφάλεια, οι κβαντικές τεχνολογίες και τα ψηφιακά διαπιστευτήρια, ενώ το πρόγραμμα κινητικότητας διευκολύνει τις μικρότερες τεχνολογικές εταιρείες στην προσέλκυση ταλέντων από την ΕΕ.
Παράλληλα, στο Σίτι του Λονδίνου, αν και δεν καταγράφονται άμεσα ρυθμιστικά κέρδη, το βελτιωμένο πολιτικό κλίμα ενισχύει τις προσδοκίες για στενότερη επενδυτική συνεργασία σε τομείς όπως η άμυνα και οι νεοφυείς επιχειρήσεις.
Οι χαμένοι και οι ανοιχτές εκκρεμότητες
Στον αντίποδα, τα βρετανικά πανεπιστήμια προειδοποιούν ότι η μείωση των διδάκτρων για φοιτητές της ΕΕ θα μπορούσε να τους στερήσει έως και 500 εκατ. λίρες ετησίως από πόρους για έρευνα, διδασκαλία και θέσεις εργασίας, πιέζοντας παράλληλα τις θέσεις για Βρετανούς φοιτητές, σε μια περίοδο που το ανώτατο όριο διδάκτρων στην Αγγλία για εγχώριους φοιτητές ανέρχεται σε 9.790 λίρες.
Οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες απέφυγαν προς το παρόν την άμεση ευθυγράμμιση του Λονδίνου με τους ευρωπαϊκούς δασμούς, καθώς η συμφωνία περιορίζεται σε δέσμευση για συνοχή και αποτροπή καταστρατήγησης στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι εντός του επόμενου έτους ενδέχεται να υπάρξουν βρετανικά μέτρα, ιδίως καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Made in Europe» και υπό το βάρος πιθανών κινεζικών αντιποίνων.
Επιφυλάξεις διατυπώνουν και οι βιομηχανίες τροφίμων, οι οποίες επισημαίνουν ότι η προσαρμογή σε ευρωπαϊκούς κανόνες για ασφάλεια, σήμανση, συσκευασίες και φυτοφάρμακα συνεπάγεται κόστη και απαιτεί σαφείς μεταβατικές οδηγίες και νομοθεσία το συντομότερο δυνατό.
Αντίστοιχα, η βρετανική χαλυβουργία θα χρειαστεί να περιμένει έως το 2028 για την απαλλαγή από τον φόρο άνθρακα μέσω της διασύνδεσης των αγορών ρύπων, ενώ οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία στον χάλυβα —μετά τις ποσοστώσεις και τους δασμούς του Ιουλίου— παραμένουν δύσκολες.
Τέλος, στον αμυντικό τομέα, οι αναφορές ήταν περιορισμένες, καθώς η επανεκκίνηση των συνομιλιών για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα αμυντικών δανείων SAFE των 150 δισ. ευρώ δεν εντάχθηκε στη σύνοδο, με τη συνεργασία να εστιάζει προς το παρόν σε ανταλλαγές απόψεων και πιθανή συμμετοχή σε «Συνασπισμούς Δυνατοτήτων».