Ιρακινό Κουρδιστάν: Στο χείλος της διχοτόμησης μετά την αμερικανική αποχώρηση

 
ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ

Πηγή Φωτογραφίας: AFP

Ενημερώθηκε: 20/11/26 - 19:21

Η ενότητα του Ιρακινού Κουρδιστάν φαίνεται πως στηριζόταν επί δεκαετίες αποκλειστικά στην αμερικανική πολιτική, οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη. Μετά την ολοκλήρωση της αποστολής κατά του Ισλαμικού Κράτους και τον περιορισμό της παρουσίας της Ουάσιγκτον σε διπλωματικό επίπεδο, η αυτόνομη περιοχή δείχνει πλέον εξαιρετικά ευάλωτη στον κατακερματισμό.

Περισσότερα από δύο χρόνια μετά τις βουλευτικές εκλογές, τα δύο κυρίαρχα κόμματα —το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (KDP) και η Πατριωτική Ένωση του Κουρδιστάν (PUK)— αδυνατούν να σχηματίσουν κυβέρνηση.

Η κρίση κορυφώθηκε αυτόν τον μήνα, όταν το KDP συγκάλεσε το κοινοβούλιο για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια χωρίς τη συμμετοχή της PUK, εξασφαλίζοντας την απαρτία των 51 βουλευτών μέσω «ανεξάρτητων» στελεχών του αντίπαλου κόμματος και της αντιπολίτευσης.

Η αντίδραση της PUK ήταν άμεση: απέσυρε τους υπουργούς της από την υπηρεσιακή κυβέρνηση, ενώ ο ηγέτης της, Μπάφελ Ταλαμπανί, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη νομιμότητα της συνεδρίασης, απειλώντας με τη δημιουργία ξεχωριστής κυβέρνησης στο προπύργιο του κόμματος, τη Σουλεϊμανίγια.

Μάλιστα, οι δημόσιες εμφανίσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κουμπάντ Ταλαμπανί και άλλων στελεχών στην πόλη ενισχύουν την εικόνα μιας παράλληλης διοίκησης.

Παρά την αντίληψη πολλών Κούρδων ότι οι σχέσεις τους με τις ΗΠΑ υπήρξαν καθαρά συναλλακτικές, η ιστορική πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο. Η αμερικανική παρέμβαση υπήρξε καθοριστική για τη γέννηση της κουρδικής αυτονομίας το 1992, τον τερματισμό του αιματηρού εμφυλίου μεταξύ των οικογενειών Μπαρζανί (KDP) και Ταλαμπανί (PUK) το 1998, καθώς και τη συνταγματική κατοχύρωση του ομοσπονδιακού καθεστώτος της περιοχής μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά του Ισλαμικού Κράτους, οι ΗΠΑ επένδυσαν στη θεσμική συνοχή των Κούρδων, πιέζοντας για την ενοποίηση των δυνάμεων Πεσμεργκά υπό ενιαίο υπουργείο, μακριά από κομματικούς ελέγχους.

Ωστόσο, η ενοποίηση που ανακοινώθηκε λίγο πριν από την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 αποδείχθηκε επιφανειακή, καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις ανέδειξαν τις βαθιές ρωγμές.

Στο σημερινό ρευστό περιβάλλον της Μέσης Ανατολής, η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει να προτιμά τη συνεργασία με ισχυρές κεντρικές κυβερνήσεις, αποφεύγοντας να εμπλακεί στις εσωτερικές έριδες των Κούρδων.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Ιράκ και τη Συρία, Τομ Μπάρακ, στο Chatham House στις 11 Νοεμβρίου 2026, η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να παρέμβει, καλώντας τις δύο πλευρές να ξεπεράσουν τις «φυλετικές τους αντιπαραθέσεις» και να αξιοποιήσουν τη συγκυρία.

Πίσω από τις διαφωνίες για τον έλεγχο κρίσιμων υπουργείων, όπως αυτό των Εσωτερικών, κρύβεται η χρόνια καχυποψία και ο οικογενειοκρατικός χαρακτήρας τόσο του KDP όσο και της —κατά τα άλλα προοδευτικής— PUK.

Παρότι μια επίσημη διχοτόμηση μεταξύ Ερμπίλ και Σουλεϊμανίγια φαντάζει απίθανη, η περιοχή παραμένει στην πράξη μοιρασμένη σε κομματικές ζώνες επιρροής. Το πιθανότερο σενάριο είναι η Ουάσιγκτον να πιέσει για έναν προσωρινό κυβερνητικό συμβιβασμό, ωστόσο η παρατεταμένη εσωτερική φθορά αναμένεται να αποδυναμώσει σημαντικά το Ιρακινό Κουρδιστάν έναντι της Βαγδάτης.

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΚΛΙΚ ΕΔΩ