Με ταχύτατους ρυθμούς προετοιμάζεται η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά την ανακοίνωση της επικείμενης υπογραφής του Μνημονίου Συναντίληψης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τη Γερμανία να εμφανίζεται έτοιμη να συμμετάσχει ενεργά στη νέα αποστολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το Βερολίνο επεξεργάζεται ήδη το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο που θα επιτρέψει την ανάπτυξη γερμανικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή, στο πλαίσιο μιας πολυεθνικής αποστολής υπό γαλλοβρετανική ηγεσία.
Η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως.
Έτοιμη η γερμανική συνεισφορά
Οι εξελίξεις επιταχύνονται ενόψει της προγραμματισμένης υπογραφής της συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, η οποία θεωρείται καθοριστικό βήμα για τη σταθεροποίηση της κατάστασης στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το γερμανικό υπουργείο Άμυνας έχει ήδη προετοιμάσει το σχετικό σχέδιο εντολής, το οποίο αναμένεται να εξεταστεί από το ομοσπονδιακό υπουργικό συμβούλιο πριν διαβιβαστεί προς έγκριση στη Μπούντεσταγκ.
Η Γερμανία διαθέτει ήδη στην ευρύτερη περιοχή το ναρκοθηρευτικό «Fulda» και το πλοίο υποστήριξης «Mosel», τα οποία βρίσκονται στην Ανατολική Μεσόγειο και μπορούν να μετακινηθούν στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε λίγες ημέρες.
Η αποστολή που σχεδιάζεται χαρακτηρίζεται από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ως αμυντικού χαρακτήρα, με βασικό αντικείμενο την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και τις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης.
Επιφυλάξεις από τον Μερτς
Παρά τις προετοιμασίες, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε προσεκτικός ως προς το χρονοδιάγραμμα λήψης αποφάσεων.
Μετά τη Σύνοδο Κορυφής της G7 στην Εβιάν της Γαλλίας, δήλωσε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση ούτε από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση ούτε από το κοινοβούλιο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αποσαφηνιστεί πλήρως η νομική βάση της αποστολής.
Σύμφωνα με πληροφορίες γερμανικών μέσων ενημέρωσης, το Βερολίνο εξετάζει την αξιοποίηση υφιστάμενου ψηφίσματος του ΟΗΕ, το οποίο αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών να προστατεύουν τα πλοία τους απέναντι σε επιθέσεις και απειλές κατά της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Η συγκεκριμένη επιλογή θεωρείται εναλλακτική λύση απέναντι στις δυσκολίες που υπάρχουν για την εξασφάλιση νέας απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας ή νέας εντολής από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
Στήριξη της G7
Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ βρέθηκαν στο επίκεντρο και της συνόδου της G7, με τους ηγέτες των επτά ισχυρότερων βιομηχανικών οικονομιών να χαιρετίζουν τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και να υπογραμμίζουν τη σημασία της για τη διεθνή σταθερότητα.
Στο κοινό ανακοινωθέν τους τόνισαν ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα αποτελεί θεμελιώδη αρχή του διεθνούς εμπορίου και εξέφρασαν τη στήριξή τους σε μια πολυεθνική πρωτοβουλία που θα συμβάλει στην επανεκκίνηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας και στην προστασία των εμπορικών πλοίων.
Παράλληλα, επανέλαβαν ότι η απομάκρυνση ναρκών και άλλων απειλών από τη θαλάσσια περιοχή αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Τα ανοιχτά ζητήματα
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της αποστολής και το κατά πόσο θα γίνει αποδεκτή από όλες τις πλευρές.
Η Τεχεράνη έχει ήδη εκφράσει την αντίθεσή της σε οποιαδήποτε νέα ξένη στρατιωτική παρουσία στα Στενά του Ορμούζ, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι απαιτούνται σαφείς εγγυήσεις για την ασφάλεια των επιχειρήσεων αποναρκοθέτησης.
Με τα σημερινά δεδομένα, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία φαίνεται να επικεντρώνεται αποκλειστικά στην προστασία της ναυσιπλοΐας και στην αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης των εμπορικών πλοίων, χωρίς να προβλέπεται εμπλοκή σε ευρύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή.