Παραμένει περιορισμένη η πληροφόρηση γύρω από τη συμφωνία-πλαίσιο που επιτεύχθηκε στο Νταβός μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Δανίας για τη Γροιλανδία, ωστόσο το πολιτικό της αποτύπωμα είναι ήδη αισθητό. Το αποτέλεσμα φαίνεται πως ικανοποίησε επαρκώς τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος απέσυρε την απειλή επιβολής πρόσθετων δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες είχαν πρόσφατα στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στο νησί.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, το ΝΑΤΟ δηλώνει πως βρίσκεται ακόμη «στο σκοτάδι». Όπως ανέφεραν ανώτατοι αξιωματούχοι της Συμμαχίας, δεν έχει δοθεί μέχρι στιγμής καμία επίσημη πολιτική κατεύθυνση που να επιτρέπει την έναρξη συγκεκριμένου στρατιωτικού σχεδιασμού. «Είμαστε ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο», δήλωσε ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, ναύαρχος Τζουζέπε Κάβο Ντραγκόνε, μετά τη σύνοδο των Αρχηγών Άμυνας στις Βρυξέλλες, υπογραμμίζοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Συμμαχίας αναμένουν σαφείς οδηγίες για να περάσουν στο επόμενο βήμα.
Πολιτικός συμβιβασμός με γεωοικονομικό αντίκτυπο
Η συμφωνία-πλαίσιο, η οποία διαμορφώθηκε σε συνεννόηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, παραμένει ασαφής ως προς το περιεχόμενό της. Ωστόσο, ήταν αρκετή για να οδηγήσει τον Λευκό Οίκο σε αναδίπλωση από την πρόθεση επιβολής επιπλέον δασμών 10% από την 1η Φεβρουαρίου, μέτρο που θα έπληττε ευθέως ευρωπαϊκές οικονομίες και θα όξυνε περαιτέρω τις διατλαντικές σχέσεις.
Τanto o Ρούτε όσο και η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, έσπευσαν να διαβεβαιώσουν ότι το πλαίσιο της συμφωνίας δεν θίγει σε καμία περίπτωση την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Γροιλανδίας, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί τμήμα του Βασιλείου της Δανίας. Η Κοπεγχάγη επιδιώκει να κλείσει τη συζήτηση περί αμερικανικών φιλοδοξιών στο νησί, στέλνοντας μήνυμα ότι οποιαδήποτε ενίσχυση της ασφάλειας θα γίνει αποκλειστικά εντός συμμαχικών και θεσμικών πλαισίων.
Αρκτική ασφάλεια και «Χρυσός Θόλος»
Η Μέτε Φρέντερικσεν ξεκαθάρισε ότι η Δανία παραμένει ανοικτή σε «εποικοδομητικό διάλογο» με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια στην Αρκτική. Στο τραπέζι βρίσκεται, μεταξύ άλλων, και η αμερικανική πρόταση για τον λεγόμενο «Χρυσό Θόλο» — ένα πολυεπίπεδο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας. Η Δανή πρωθυπουργός έθεσε ωστόσο σαφή κόκκινη γραμμή, τονίζοντας ότι κάθε τέτοια συνεργασία προϋποθέτει απόλυτο σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα της χώρας της.
ΝΑΤΟ: ετοιμότητα χωρίς άμεση αποστολή
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης (SACEUR), στρατηγός Αλέξους Γκρίνκεβιτς, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι δεν έχει ξεκινήσει κανένας επίσημος σχεδιασμός για αποστολή στην Αρκτική ή ειδικά στη Γροιλανδία. Όπως είπε, υπάρχουν μόνο προκαταρκτικές σκέψεις σε επίπεδο στρατιωτικής ετοιμότητας, χωρίς πολιτική εντολή.
Οι συζητήσεις περί αποστολής άρχισαν να εντείνονται μετά την κλιμάκωση της ρητορικής Τραμπ για τη Γροιλανδία, με βασική επιδίωξη να κατευναστούν οι αμερικανικές ανησυχίες μέσω μιας πιο ορατής παρουσίας του ΝΑΤΟ στον Υψηλό Βορρά. Παρότι δεν προβλέπεται άμεσα άσκηση στη Γροιλανδία, το επόμενο διάστημα έχουν προγραμματιστεί αρκετές συμμαχικές ασκήσεις στην ευρύτερη περιοχή της Αρκτικής.
Η Γαλλία, μάλιστα, έχει προτείνει τη διεξαγωγή κοινής άσκησης στη Γροιλανδία, δηλώνοντας έτοιμη να συνεισφέρει δυνάμεις, πρόταση που βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διερεύνησης.
Μακροπρόθεσμες προκλήσεις στον Υψηλό Βορρά
Παρά την απουσία άμεσων αποφάσεων, ο SACEUR επιχείρησε να καθησυχάσει τους συμμάχους, διαμηνύοντας ότι «κανείς δεν πρέπει να αμφιβάλλει για την ετοιμότητα του ΝΑΤΟ» στην Αρκτική. Όπως τόνισε, χώρες όπως η Νορβηγία, η Δανία, αλλά και οι νεότεροι σύμμαχοι Φινλανδία και Σουηδία, διαθέτουν κρίσιμες δυνατότητες και εμπειρία για την ασφάλεια της βόρειας πτέρυγας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις σε υποδομές, όπως νέους αισθητήρες, συστήματα επιτήρησης και δυνατότητες έγκαιρης προειδοποίησης. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου γεωπολιτικού ανταγωνισμού και κλιματικής αλλαγής που ανοίγει νέους θαλάσσιους δρόμους, η Αρκτική αναδεικνύεται σε στρατηγικό πεδίο όπου πολιτική, οικονομία και άμυνα αλληλοσυνδέονται στενά.