Σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που ισοδυναμεί με ουσιαστική υποχώρηση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) απέναντι στη Δαμασκό κατέληξαν οι δύο πλευρές στις 18 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με ανάλυση του Institute for the Study of War (ISW).
Η συμφωνία προβλέπει την άμεση μεταβίβαση των επαρχιών Ντέιρ εζ-Ζορ και Ράκα στον έλεγχο της συριακής κυβέρνησης, ενώ η Χασάκα θα ενσωματωθεί σταδιακά στο κρατικό διοικητικό σύστημα. Παράλληλα, η Δαμασκός αναλαμβάνει τη διαχείριση των φυλακών κρατουμένων του ISIS και του καταυλισμού al-Hol, όπου διαμένουν δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι, μεταξύ των οποίων και άτομα με δεσμούς με το Ισλαμικό Κράτος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην πρόβλεψη για απορρόφηση των μαχητών του SDF στο συριακό υπουργείο Άμυνας σε ατομικό επίπεδο και όχι ως οργανωμένη δύναμη. Όπως επισημαίνει το ISW, πρόκειται για εξέλιξη που αναιρεί πάγια «κόκκινη γραμμή» της κουρδικής ηγεσίας, καθώς στερεί από τις κουρδικές περιοχές κάθε αυτόνομο μηχανισμό άμυνας.
Στρατιωτική πίεση και εξεγέρσεις φυλών
Κατά την εκτίμηση του ISW, η συμφωνία δεν προέκυψε από πολιτική σύγκλιση, αλλά από έντονη στρατιωτική πίεση και ταυτόχρονες εξεγέρσεις αραβικών φυλών σε περιοχές υπό τον έλεγχο του SDF. Το αποτέλεσμα ήταν η αποχώρηση των κουρδικών δυνάμεων από σχεδόν το μισό των εδαφών τους, κυρίως από αραβικές ζώνες κατά μήκος του Ευφράτη.
Η κυβερνητική επιχείρηση ξεκίνησε στις αρχές Ιανουαρίου, μετά από πλήγμα των SDF με drones FPV κατά οχημάτων του συριακού υπουργείου Άμυνας στο Χαλέπι. Ακολούθησε εκκαθάριση των κουρδικών θυλάκων Ασραφιέχ και Σεΐχ Μακσούντ, η οποία, σύμφωνα με το ISW, εξελίχθηκε σε ευρύτερη εκστρατεία με στόχο την πλήρη αποδόμηση του SDF.
Εσωτερικά ρήγματα και ρόλος σκληροπυρηνικών
Το ISW αποδίδει την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και στις εσωτερικές διαιρέσεις των SDF. Μετριοπαθή στελέχη, όπως ο διοικητής Μαζλούμ Άμπντι και η πολιτική εκπρόσωπος Ιλχάμ Άχμεντ, είχαν ταχθεί υπέρ συμβιβαστικής λύσης, ωστόσο –σύμφωνα με την ανάλυση– σκληροπυρηνικές ομάδες με διασυνδέσεις με το PKK φέρονται να υπονόμευσαν επανειλημμένα συμφωνίες, ζητώντας νέες παραχωρήσεις ή αγνοώντας εντολές για εκεχειρία.
Ανησυχία για κενό ασφαλείας και ανασύνταξη του ISIS
Η αποδυνάμωση του SDF δημιουργεί σοβαρό στρατηγικό δίλημμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς οι κουρδικές δυνάμεις αποτελούσαν τον βασικό τους εταίρο στον αγώνα κατά του ISIS. Αν και η συριακή κυβέρνηση δηλώνει πρόθυμη να αντιμετωπίσει την τρομοκρατική απειλή, η συμμετοχή άτακτων και ανεπαρκώς εκπαιδευμένων πολιτοφυλακών στις κυβερνητικές δυνάμεις αυξάνει, σύμφωνα με το ISW, τον κίνδυνο διείσδυσης εξτρεμιστών.
Το Ινστιτούτο προειδοποιεί ότι η μεταβατική περίοδος, κατά την οποία οι κυβερνητικές δυνάμεις αντικαθιστούν το SDF στις περιοχές ελέγχου, ενδέχεται να προσφέρει ευκαιρία για ανασυγκρότηση του Ισλαμικού Κράτους, καλώντας την Ουάσιγκτον να επανεξετάσει συνολικά τη στρατηγική της στη Συρία.
Άμπντι: «Υπογράψαμε για να σταματήσει η αιματοχυσία»
Ο γενικός διοικητής των SDF, Μαζλούμ Άμπντι, δήλωσε ότι η συμφωνία με τη μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας υπεγράφη με στόχο τον άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών, τονίζοντας ότι «ο πόλεμος μας επιβλήθηκε». Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ανέφερε πως, παρά τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση, «διάφορες πλευρές είχαν σχεδιάσει τις επιθέσεις».
Από την πλευρά του, ο Σύρος πρόεδρος Άχμαντ αλ-Σάρα ανακοίνωσε «ολική και άμεση κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα». Ο Άμπντι σημείωσε ότι μετά την επιστροφή της αντιπροσωπείας από τη Δαμασκό θα παρουσιαστούν αναλυτικά οι όροι της συμφωνίας στον πληθυσμό, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι «ο λαός μας και οι φίλοι μας θα κατανοήσουν τη θέση μας και θα μας στηρίξουν».