Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι η Μόσχα είναι διατεθειμένη να διαθέσει 1 δισ. δολάρια από ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν παγώσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Συμβούλιο Ειρήνης» που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιπλέον χρηματοδότησης για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
Ο Πούτιν επιβεβαίωσε ότι εξετάζει την πρόσκληση του πρώην Αμερικανού προέδρου να συμμετάσχει στο υπό σύσταση συμβούλιο, στο οποίο έχουν κληθεί δεκάδες ηγέτες ανά τον κόσμο, μεταξύ αυτών και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η πρωτοβουλία ενεργοποιήθηκε επισήμως αυτή την εβδομάδα, με τον Τραμπ να σημειώνει ότι ο κύκλος των συμμετεχόντων αναμένεται να διευρυνθεί.
Η ιδέα του Συμβουλίου Ειρήνης παρουσιάστηκε δημόσια για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο, στο πλαίσιο των ανακοινώσεων Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, ενώ στη συνέχεια διευκρινίστηκε ότι το πεδίο δράσης του θα καλύπτει και άλλες διεθνείς συγκρούσεις. Σύμφωνα με το καταστατικό του, τα μόνιμα μέλη καλούνται να συνεισφέρουν από 1 δισ. δολάρια το καθένα.
Η πρόταση του Πούτιν διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια συνομιλιών που είχε με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς, ενώ το Κρεμλίνο απέδωσε την κίνηση αυτή στην «ειδική σχέση» της Ρωσίας με τον παλαιστινιακό λαό. Παράλληλα, ο Ρώσος πρόεδρος αναμένεται να συναντηθεί με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με τη Μόσχα να υπογραμμίζει ότι στις συνομιλίες κυριαρχεί η ατζέντα των οικονομικών σχέσεων και του εμπορίου.
Τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια
Σύμφωνα με στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, στις αρχές του 2022 περίπου το 11% των ρωσικών αποθεμάτων σε χρυσό και συνάλλαγμα, συνολικού ύψους 613 δισ. δολαρίων, τηρούνταν σε περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια, τα οποία φυλάσσονται αποκλειστικά σε θεματοφύλακες με έδρα τις ΗΠΑ.
Η Μόσχα εκτιμά ότι συνολικά περίπου 300 δισ. δολάρια ρωσικών κρατικών κεφαλαίων έχουν παγώσει από δυτικές χώρες, με το μεγαλύτερο μέρος να βρίσκεται στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στον βελγικό θεματοφύλακα Euroclear. Η Ομάδα Εργασίας REPO της G7, της ΕΕ και της Αυστραλίας υπολόγισε το 2023 τα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία σε περίπου 280 δισ. δολάρια, ενώ στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι έχουν δεσμευθεί περί τα 5 δισ. δολάρια.
Νομικά και πολιτικά εμπόδια
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ σημείωσε ότι για να προχωρήσει μια τέτοια κίνηση θα απαιτηθεί αποδέσμευση των κεφαλαίων από τις αμερικανικές αρχές, τονίζοντας ότι η Ρωσία εξακολουθεί να θεωρεί το πάγωμα των περιουσιακών της στοιχείων παράνομο. Όπως ανέφερε, το νομικό πλαίσιο μιας ενδεχόμενης συμφωνίας παραμένει ασαφές και θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Υπενθυμίζεται ότι η ρωσική Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη προσφύγει δικαστικά κατά της Euroclear, διεκδικώντας αποζημίωση 230 δισ. δολαρίων, σε απάντηση στις ευρωπαϊκές αποφάσεις για παρατεταμένο πάγωμα και ενδεχόμενη κατάσχεση των ρωσικών κεφαλαίων με στόχο τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων ανέφεραν ότι η Μόσχα δεν απορρίπτει τη χρήση μέρους των παγωμένων κεφαλαίων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, επιμένοντας ωστόσο ότι κονδύλια θα πρέπει να κατευθυνθούν και σε περιοχές που τελούν υπό ρωσικό έλεγχο. Προγενέστερες προτάσεις φέρονται να προβλέπουν τη διάθεση του ενός τρίτου των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων σε σχέδια ανοικοδόμησης υπό αμερικανική ηγεσία, με τα υπόλοιπα να κατευθύνονται σε κοινό επενδυτικό ταμείο ΗΠΑ–Ρωσίας.