Την ύπαρξη συνάντησης ανώτερων Ισραηλινών και Τούρκων αξιωματούχων, περίπου έναν μήνα νωρίτερα, με αντικείμενο τη δημιουργία μηχανισμού αποτροπής εντάσεων που σχετίζονται με τη Συρία, αποκάλυψε ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Γκίντεον Σάαρ. Οι δηλώσεις έγιναν σε συνέντευξή του στο αζερικό πρακτορείο APA, η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στο Μπακού.
Ο Σάαρ εξέφρασε την ελπίδα για ένα «διαφορετικό και καλύτερο μέλλον» στις σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η εξέλιξη αυτή εξαρτάται αποκλειστικά από τις επιλογές της Άγκυρας. Απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για τη μορφή του μηχανισμού ή τα πρόσωπα που συμμετείχαν, περιοριζόμενος να αναφέρει ότι επρόκειτο για επαφές «υψηλού επιπέδου».
Υπενθύμισε παράλληλα ότι ήδη από τον Απρίλιο είχαν πραγματοποιηθεί τεχνικές συνομιλίες μεταξύ Τούρκων και Ισραηλινών αξιωματούχων στο Αζερμπαϊτζάν, με στόχο την αποφυγή επεισοδίων μεταξύ των δυνάμεών τους που δραστηριοποιούνται εντός και πέριξ της Συρίας. Τότε, ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν είχε διευκρινίσει ότι οι επαφές αυτές δεν συνιστούσαν βήμα εξομάλυνσης των σχέσεων.
Η επαναφορά της συζήτησης για έναν τέτοιο μηχανισμό έρχεται σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων στη Συρία, μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ, γεγονός που έχει μεταβάλει τις στρατιωτικές ισορροπίες και τις περιφερειακές συμμαχίες. Η Τουρκία διατηρεί στρατιωτική παρουσία στη βόρεια Συρία, επικαλούμενη λόγους ασφάλειας και την αντιμετώπιση απειλών που συνδέονται με το PKK, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει εδώ και χρόνια τα πλήγματα στη χώρα, υποστηρίζοντας ότι αποσκοπούν στην αποτροπή απειλών και στη διακοπή ιρανικών δικτύων και μεταφορών όπλων. Οι επιχειρήσεις αυτές εντάθηκαν μετά την πτώση του Άσαντ, αυξάνοντας τον κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών.
Ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ επέρριψε την ευθύνη για την επιδείνωση των διμερών σχέσεων στην Τουρκία, σημειώνοντας ότι το Ισραήλ δεν έχει συμφέρον να κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση. Υπογράμμισε ότι η σχέση, η οποία στο παρελθόν ήταν στενή, οδηγήθηκε σε κρίση λόγω επιλογών της Άγκυρας, αποφεύγοντας ωστόσο να αναλύσει περαιτέρω τα αίτια.
Οι επαφές για τη Συρία διεξάγονται υπό τη βαριά σκιά του πολέμου στη Γάζα. Παρότι Ισραήλ και Τουρκία είχαν αποκαταστήσει πλήρως τις διπλωματικές τους σχέσεις το 2022, αυτές επιδεινώθηκαν εκ νέου μετά την ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα, που ακολούθησε την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Η Άγκυρα κατηγόρησε το Ισραήλ για γενοκτονία και προχώρησε σε διεθνείς νομικές πρωτοβουλίες, ενώ τον Μάιο του 2024 ανακοίνωσε τη διακοπή του εμπορίου, αν και επικριτές υποστηρίζουν ότι οι εμπορικές ροές συνεχίστηκαν μέσω τρίτων χωρών.
Παρά τη ρήξη, και οι δύο πλευρές έχουν εκπέμψει το τελευταίο διάστημα μηνύματα ότι δεν επιθυμούν άμεση αντιπαράθεση στη Συρία. Ο Σάαρα τόνισε ότι οι τρέχουσες επαφές περιορίζονται σε ζητήματα ασφαλείας και δεν συνιστούν ειρήνη ή εξομάλυνση, αφήνοντας πάντως ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής προόδου, εφόσον αποφευχθούν νέες εντάσεις.
Στο ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξήρε τον Σύρο πρόεδρο Άχμεντ αλ Σάρα για τη δυναμική που, όπως είπε, αναπτύσσεται προς την αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, μετά την ανακατάληψη περιοχών από κουρδικές δυνάμεις. Ο Αλ Σάαρα, κατά τη δεύτερη επίσκεψή του στη Μόσχα μετά την ανατροπή του Άσαντ το 2024, ευχαρίστησε τη Ρωσία για τη συμβολή της στη σταθεροποίηση της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.