Σε πρωτοβουλίες θεσμικών μεταρρυθμίσεων προχωρά η κυβέρνηση, απευθύνοντας κάλεσμα συναίνεσης προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε δύο κομβικά ζητήματα: την επέκταση του δικαιώματος της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού για τις εθνικές εκλογές του 2027 και τη συνταγματική αναθεώρηση. Σχετικές ανακοινώσεις αναμένεται να κάνει τη Δευτέρα (2/2) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Επιστολική ψήφος και Απόδημος Ελληνισμός
Η κυβερνητική πρόταση για την επιστολική ψήφο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ειδικής Εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ολοκληρώνεται στις 16 Φεβρουαρίου, ενώ στις 5 Φεβρουαρίου έχει προγραμματιστεί νέα συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής.
Δεδομένου ότι για την υιοθέτηση του μέτρου απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία 200 βουλευτών, η κυβέρνηση εκφράζει την προσδοκία ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα προσεγγίσουν την πρόταση με πνεύμα θεσμικής ευθύνης, ώστε η επιστολική ψήφος να εφαρμοστεί από τις εκλογές του 2027.
Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, στόχος είναι η ουσιαστική διευκόλυνση των εκλογέων, καθώς η λειτουργία εκλογικού τμήματος προϋποθέτει τουλάχιστον 40 ψηφοφόρους, ώστε να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου — κάτι που σε πολλές περιπτώσεις καθίσταται πρακτικά αδύνατο για τους απόδημους.
Συνταγματική αναθεώρηση στο προσκήνιο
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός αναμένεται να ενεργοποιήσει τις προτάσεις της Νέα Δημοκρατία για συνταγματική αναθεώρηση, με επίκεντρο συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Άρθρο 16: ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων
- Άρθρο 24: προστασία του περιβάλλοντος
- Άρθρο 30: διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας
- Άρθρο 86: ευθύνη υπουργών
- Άρθρο 90: επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Όπως ανέφερε κυβερνητικός εκπρόσωπος, στόχος των προτάσεων είναι να περιοριστεί ο «μαξιμαλισμός» και η πλειοδοσία προγραμμάτων στον πολιτικό διάλογο, με την εξέταση ακόμη και της υποχρεωτικής κοστολόγησης των κομματικών προγραμμάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, αναμένεται να τεθεί και ζήτημα συνταγματικής κατοχύρωσης της αξιολόγησης στο Δημόσιο, σε συνάρτηση με τη μονιμότητα, με την κυβέρνηση να τονίζει ότι επιδιώκεται η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας χωρίς να θίγεται η θεσμική προστασία των δημοσίων υπαλλήλων.
Εκλογικός νόμος
Στο πεδίο των εκλογικών ρυθμίσεων, προβλέπεται η επαναφορά των εδρών Επικρατείας στις 12, ενώ το όριο εισόδου στη Βουλή παραμένει αμετάβλητο στο 3%.